eritmalar

PPTX 16 pages 1.1 MB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

eritmalar eritmalar shomaribxodjayeva d. k. reja: eritmalar nazariyasi; eritmalarning turlari; eritmalar konsentratsiyasi va ularni ifodalash usullari. eritmalar deb, ikki va undan kop tarkibiy qismlardan tashkil topgan, termodinamik jihatdan turg`un, o`zgaruvchan tarkibli bir jinsli sistemalarga aytiladi. bir eritma xajmining barcha qismidagi kimyoviy tarkibi va fizik xossalari bir xil bo`ladi. moddalarning oddiy aralashtirishdan farqli o`laroq, eritishda eritmalar hosil qiladigan zarrachalar o`rtasida o`zaro ta`sirlanish ro`y beradi. erishda o`z agregat holatini saqlab qoladigan modda e r i t u v c h i deyiladi; u odatda eritmada ko`p miqdorda bo`ladi. eritmalar uch agregat holatda — qattiq, suyuq va gazsimon (bug`simon) holatda bo`lishi mumkin. qattiq eritmalarga metallarning ba`zi qotishmalari, masalan, oltin bilan mis qotishmasi, gazsimon holatdagi eritmalarga esa havo misol bo`ladi. shifokorlarni ayniqsa suyuq eritmalar qiziqtiradi. qon plazmasi, siydik, limfa va boshqa biologik suyuqliklar shular jumlasidandir. ular oqsillar, lipoidlar, uglevodlar, tuzlar va hokazolarning juda murakkab aralashmalaridan iborat. xossalari va katta-kichikligi turlicha bo`l gan bu zarrachalarning …

2 / 16

hmalar osilmalar - dag`al dispers sistemalar deyiladi. ularga suspenziya, emulsiya, aerazollar, ko`piklar va har xil kukunlar kiradi. eritmalarning turlari ionli eritmalar suvda yaxshi dissotsiatsiyalanadigan tuzlar kislotalar, asoslar, masalan nacl, na2so4, hcl, naoh va boshqalar eritilganda olinadi. glyukoza, mochevina, glitserin va dissotsilanish xususiyatiga ega bo`lmagan boshqa moddalar molekulyar eritmalar hosil qiladi. chin eritmalarning hammasi tarkibining gomogenligi va erigan zarrachalar bilan erituvchi o`rtasida fizik sath ajralishi bo`lmasligi bilan farq qiladi. kolloid eritmalarga maxsus usulda tayyorlangan temir (iii)-gidroksid, mishyak(iii)-sulfidi, bariy sulfat va inson a`zolaridagi barcha suyuqliklar kiradi. ularning molekulalari ma`lum sharoitda kattaligi 1 dan 100 mmk gacha yetadigan zarrachalar shaklida birikadi. kolloid eritmalar xossalari jihatidan chin eritmalardan keskin farq qiladi. ular geterogendir, chunki fazalari — erigan modda (dispers faza) va erituvchi (dispers muhit) orasida ajralish sathi mavjuddir. yuqori molekulyar birikmalar — oqsillar, polisaxaridlar, kauchuk eritmalari chin eritmalar xossalariga ham, kolloid eritmalar xossalariga ham ega bo`l ib, maxsus guruhga ajratiladi. ko`pgina yuqori molekulyar birikmalar …

3 / 16

r yoki aminokislotalar, monosaxaridlar yoki boshqa moddalarning molekulalaridan tarkib topgan juda uzun zanjirlarni o`ziga xos bo`lgan «tugun» dan iborat. bu zanjirlar uzun bo`lishiga qaramay qalinligi bir molekulali qalinligidan ortiq bo`lmasligi satx chegara bo`lmasligini ko`rsatadi va eritmalari xossalari jixatidan chin eritmalarga yaqinlashadi. eritmaning konsentratsiyasi deb, eritma yoki erituvchining aniq massa miqdorida yoki aniq hajmida erigan moddaning miqdoriga aytiladi. kimyoda quyidagi eritma konsentratsiyalari ishlatiladi: massa ulushi, hajm ulushi (koproq gazli eritmalar uchun ishlatiladi), mol ulushi, molyar konsentratsiya (molyarlik), molyar ekvivalent konsentratsiya(normallik), titr, molal konsentratsiya va boshqalar. massa ulushi — bu erigan modda massasining (m erigan modda) eritmaning umumiy massasi (meritma)ga bo'lgan nisbatidir. eritmaning massasi o'z navbatida erigan modda va erituvchi massalarning yig'indisiga teng. massa ulushi o'lchamsiz kattalik bo'lib, ulush yoki foizlarda ifodalanadi. eritmalar konsentratsiyasi va ularni ifodalash usullari misol. 240 g suvda 60 g na2so4, tutgan eritmadagi na2so4 ning massa ulushini hisoblab toping. yechish. ma'lumki, eritmaning massasi erituvchi va erigan moddalarning massalari …

4 / 16

ar) ni tutuvchi moddaning miqdori bo'lib, u modda massasining shu moddaning molekulyar massasiga bo'lgan nisbatidan aniqlanadi: misol. 90 g suv va 9,8 g h2so4 dan tarkib topgan eritmadagi sulfat kislotaning mol ulushini hisoblab topish lozim bo'lsin. yechish. h2so4 ning mol migdorini aniqlaymiz: molyar konsentratsiya (molarlik). bir litr eritmadagi erigan moddaning mollar miqdori bilan o'lchanadigan qiymati molyar konsentratsiya deb nomlanadi, u cm bilan belgilanadi: misol. 7l / 0,25 molyarlik eritma tayyorlash uchun natriy gidrofosfatdan (na2hpo4) qancha olish zarur bo'ladi? yechish. yuqoridagi tenglamani erigan modda massasiga nisbatan yechib, berilgan qiymatlarni o'rinlariga qo'yamiz. demak, natriy gidrofosfatdan 248,5 g olish lozim ekan. molyar ekvivalent konsentratsiya (normallik) — bu 1 l eritmadagi erigan moddaning ekvivalent miqdorini ifodalovchi konsentratsiya bolib, erigan moddaning ekvivalent miqdorini eritmaning umumiy hajmiga (litrda) nisbatidir, va cn bilan belgilanadi: moddaning ekvivalent miqdori modda massasining shu moddaning ekvivalent massasiga bolgan nisbatiga tengdir: o'z navbatida moddaning ekvivalent massasini topish uchun moddaning molyar massasini ekvivalentlik …

5 / 16

i tenglamaga qo'yib, t ni aniqlaymiz: eritmalarning molyar ekvivalent konsentratsiyasi va ekvivalent massasi ma'lum bo'lsa, uning titri quyidagi tenglama bilan ham topiladi: mikrogramm — foiz konsentratsiya (mkg%) 100 mg eritmada erigan moddaning mikrogrammdagi miqdorini ko'rsatadi. bu o'lchov birligi bilan qon, qon zardobi va boshqalarda mikroelement, vitamin, gormonlar va boshqa biologik faol birikmalarning konsentratsiyasi ifodalanadi. foydalanilgan adabiyotlar: “tibbiy kimyo” , s. masharipov “kimyo”, m. m. abdulhayeva https://namdu.uz/media/books/pdf/2024/06/25/namdu-arm-7991-tibbiy_kimyo.pdf e’tiboringiz uchun rahmat image1.jpeg image2.jpeg image3.jpg image4.jpg image5.jpg image6.jpg image7.jpg image8.png image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png image14.png image15.png image16.png image17.png image18.png image19.png image20.png image21.png image22.png image23.png image24.png image25.jpg o= ™ eigan modda yoki o= mneigan modda at 00% m m eritma eritma = 240g + 60g = 3008 meritma = my 30 +m 8 na 50 4 m vaso, = nayso, 60 =0.2 yoki 0.2-100% = 20% m 300 eritma verigan modda verigan modda q yokig= veritma veritma - 100% =2l; varatasoma =vsg, + …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "eritmalar"

eritmalar eritmalar shomaribxodjayeva d. k. reja: eritmalar nazariyasi; eritmalarning turlari; eritmalar konsentratsiyasi va ularni ifodalash usullari. eritmalar deb, ikki va undan kop tarkibiy qismlardan tashkil topgan, termodinamik jihatdan turg`un, o`zgaruvchan tarkibli bir jinsli sistemalarga aytiladi. bir eritma xajmining barcha qismidagi kimyoviy tarkibi va fizik xossalari bir xil bo`ladi. moddalarning oddiy aralashtirishdan farqli o`laroq, eritishda eritmalar hosil qiladigan zarrachalar o`rtasida o`zaro ta`sirlanish ro`y beradi. erishda o`z agregat holatini saqlab qoladigan modda e r i t u v c h i deyiladi; u odatda eritmada ko`p miqdorda bo`ladi. eritmalar uch agregat holatda — qattiq, suyuq va gazsimon (bug`simon) holatda bo`lishi mumkin. qattiq eritmalarga metallarning ba`zi qoti...

This file contains 16 pages in PPTX format (1.1 MB). To download "eritmalar", click the Telegram button on the left.

Tags: eritmalar PPTX 16 pages Free download Telegram