alkogolizm va narkomaniya xususiyati

DOCX 45 pages 159.6 KB Free download

45 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 159.6 KB

File type DOCX

Pages 45

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 45

5 - mavzu: alkogolizm, alkogol psixozlari. narkomaniya tamaki chekish, dori-darmonlar psixozlarida hamshiralik ishi. mavzu rejasi: 1. bemorning umumiy holatiga baho berish va parvarishlash; 2. alkogol va narkotiklardandan zaharlanishda shoshilinch yordam ko‘rsatish; 3. dorilar ta’siridagi psixozlarda birinchi yordam ko‘rsatish; 4. bemor bilan muloqotga kirishish va parvarishlash ko‘nikmalarini oila a’zolariga o‘rgatish; 5. sog‘lom turmush tarzini targ‘ib qilish. bemor ahvolini baholash — munosabat va kuzatish malakasini talab etuvchi doimiy, uzluksiz jarayon. baholashdan maqsad hamshiralik parvarishida oila yoki insonda aniq ehtiyojni hamda o‘ziga o‘zi yordam ko‘rsatish imkonini aniqlashdan iborat. baholash uchun ma’lumotlarni bemor bilan suhbatlashganda, shifokor tomonidan yozilgan kasallik tarixidan, oila a’zolaridan, hamkasblaridan, do‘stlaridan va boshqa tibbiy xodimlardan yig‘ish mumkin. ma’lumot yig‘ish uchun zarur tibbiy ko‘rikdan o‘tish usullari subyektiv, obyektiv va qo‘shimcha bo‘lishi mumkin. ko‘rikdan o‘tishning subyektiv usuli bu shunday suhbatki, hamshira tarjimayi holi hamda uning ahvoli haqidagi ma’lumotlarni, u yoki bu ehtiyojlar, ta’sir, sezish, ko‘nikish xususiyati haqidagi ma’lumotlar bemor so‘zidan aniqlanadi. subyektiv ko‘rikdan …

2 / 45

bo’lish bilan tavsiflanadi. alkogolizm qabul qilinadigan alkogol miqdorini nazorat qila olishni yo’qotish, alkogolga nisbatan tolerantlikning oshishi (shirakayflikni ta’minlash uchun zarur bo’lgan spirtli ichimlik dozasining ko’payishi), abstinent sindrom, a’zolarning toksik shikastlanishi va mastlik paytida sodir bo’lgan ayrim voqealarni eslay olmaslik bilan xarakterlanadi. alkogolik — alkogolizmga chalingan bemor. xix asrga kelib aholi farovonligining oshishi bilan alkogolizm ham oshadi deb hisoblangan. jahon sog’liqni saqlash tashkiloti dunyoda alkogolizm bilan kasallanish muntazam ko’payib borishini aytmoqda: 2000- yilda dunyoda 140 millionga yaqin odam alkogolizmga chalingan bo’lsa, 2010-yilda bu ko’rsatkich 208 millionga yaqin kishiga yetdi: bunday tendentsiya bilan, 2050-yilga kelib dunyodagi alkogolizmga chalinganlar soni bu raqamlardan ham oshib ketishi mumkin, bu 9,5 milliard aholidan 500 million kishi, ya’ni har 19 kishidan bittasi deganidir. mundarija: [yashirish] · 1 tibbiy tushunchalar · 2 o’rganish tarixi · 3 epidemiologiya · 4 farmakodinamika va metabolizm · 5 etiologiya · 6 patogenez · 7 alkogolizm bosqichlari · 7.1 birinchi bosqich · 7.2 …

3 / 45

spirtli ichimliklarni ichishni davom ettirish va fikrlashning buzilishi bilan tavsiflanadigan birlamchi surunkali kasallik» deb ta’rif bergan. dsm-iv (psixiatriya va fiziologiyada diagnostika standarti) ichkilikbozlikni spirtli ichimliklarni takrorlanuvchi salbiy oqibatlarga qaramasdan takroriy ravishda ichish deya ta’riflaydi. apa dictionary of psichologic ma’lumotlariga ko’ra, alkogolizm — spirtli ichimliklarga qaramlik terminining kundalik nomidir. shuni ta’kidlash kerakki, bunda qaysi turdagi qaramlik nazarda tutilganligi haqida bahslar mavjud: jismoniy (abstinent sindromi bilan xarakterlanadi), psixologik (shartli refleksning mustahkamlanishi asosida) yoki har ikkalasi. o’rganish tarixi «surunkali alkogolizm» atamasi birinchi marta 1849-yilda shvetsiyalik shifokor va jamoat arbobi m.guss tomonidan qo’llanilgan bo’lib, bu termin spirtli ichimliklarni uzoq muddat va me’yordan ortiqcha ichishda inson organizmida yuzaga keladigan patologik o’zgarishlarning umumiyligini ta’riflash uchun ishlatilgan. biroq uzoq vaqt davomida mastlik (spirtli ichimliklarni haddan tashqari iste’mol qilish) va alkogolizm (kasallik) orasida farq yo’q edi. xix asr va xx asrning boshlarida alkogolga qaramlik odatda dipsomaniya deb atalgan, ammo hozirda bu atama boshqa ma’noga ega. alkogolizmning kasallik sifatida …

4 / 45

ik tadqiqotlari o’tkazilmoqda; ular alkogolizm va ichkilikbozlikning tarqalganligi turli mamlakatlar o’rtasida juda farq qilishini ko’rsatmoqda. shunday qilib, rivojlangan mamlakatlarda alkogolizm epidemiologiyasining dastlabki tadqiqotlari ushbu kasallik eng ko’p frantsiyada tarqalganini, keyingi o’rinlarda amerika qo’shma shtatlari, shveytsariya va shvetsiya turganligini ko’rsatdi. biroq, vaqt o’tishi bilan bu ko’rsatkichlari o’zgardi. shunday qilib, aqshda spirtli ichimliklar iste’moli kamaydi, sobiq sssr va yaponiya mamlakatlarida esa ko’paydi. xxi asrning boshlarida dunyoda yiliga 200 milliard litrdan ortiq spirtli ichimliklar ishlab chiqarilgan. barcha rivojlangan mamlakatlarda 15 yoshdan katta bo’lgan shaxslarning ko’pchiligi spirtli ichimliklar iste’mol qiladi, bunda erkaklarning oltidan bir qismi va ayollarning o’n uchdan bir qismi har kuni. rivojlangan mamlakatlarda aholi jon boshiga alkogol iste’mol qilish yiliga 7-14 litrni tashkil etadi; rivojlanayotgan mamlakatlarda bu ko’rsatkich pastdir, lekin unining ko’payishi tendentsiyasi mavjud. farmakodinamika va metabolizm alkogolli ichimliklarning ta’sir qiluvchi komponenti — etanol — oshqozon-ichak trakti orqali tezda so’riladi, inson miyasiga kirib, asab hujayralari bilan aloqa qiladi. qonda etanolning konsentratsiyasi spirtli …

5 / 45

i, alkogolizm bilan kasallangan bemorlarda uning miqdori oshadi. asetaldegidning yakuniy yo’li: aldegiddegidrogenaza yordamida asetatga aylanishi, so’ng asetil-koa ishtirokida uning ko’mir kislotasi va suvgacha oksidlanishi: c2h4o → asetat → co2 + h2o + energiya. sog’lom odamda oksidlanish darajasi muttasil va soatiga har bir inson vazni kilogrammi uchun taxminan 0.1 g sof etanolni tashkil etadi. qabul qilingan alkogolning 10 foizigacha miqdori buyraklar va nafas orqali o’zgarmagan holda chiqib ketadi. organizm o’zini haddan ortiq miqdordagi spirtli ichimliklar tushishidan himoya qilishining tabiiy usuli qayt qilish refleksi hisoblanib, alkogolizm rivojlanishi bilan u refleks zaiflashadi. etiologiya albatta, spirtli ichimliklarni qabul qilishning sababi uning odamga ta’siri, masalan, eyforiya, uyquchanlik, soxta isinish hissi va boshqalarni chaqirishidir. alkogolizmning etiologiyasiga ko’plab qarashlar mavjud. masalan, w sudduth (1977), kasallikning rivojlanishi asosi etanolning oshqozon-ichak traktiga ta’sir qilishi bilan bog’liq deb hisoblagan. uning nazariyasiga ko’ra, etanol oziqa moddalarini so’rilishini ingibitsiya qiladi, ammo toksinlarning so’rilishini kuchaytiradi. asta-sekin toksinlar miqdori tobora ko’payib boradi va bunda …

Want to read more?

Download all 45 pages for free via Telegram.

Download full file

About "alkogolizm va narkomaniya xususiyati"

5 - mavzu: alkogolizm, alkogol psixozlari. narkomaniya tamaki chekish, dori-darmonlar psixozlarida hamshiralik ishi. mavzu rejasi: 1. bemorning umumiy holatiga baho berish va parvarishlash; 2. alkogol va narkotiklardandan zaharlanishda shoshilinch yordam ko‘rsatish; 3. dorilar ta’siridagi psixozlarda birinchi yordam ko‘rsatish; 4. bemor bilan muloqotga kirishish va parvarishlash ko‘nikmalarini oila a’zolariga o‘rgatish; 5. sog‘lom turmush tarzini targ‘ib qilish. bemor ahvolini baholash — munosabat va kuzatish malakasini talab etuvchi doimiy, uzluksiz jarayon. baholashdan maqsad hamshiralik parvarishida oila yoki insonda aniq ehtiyojni hamda o‘ziga o‘zi yordam ko‘rsatish imkonini aniqlashdan iborat. baholash uchun ma’lumotlarni bemor bilan suhbatlashganda, shifokor tomonidan yozilgan kasall...

This file contains 45 pages in DOCX format (159.6 KB). To download "alkogolizm va narkomaniya xususiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: alkogolizm va narkomaniya xusus… DOCX 45 pages Free download Telegram