algoritm va ma’lumotlar tuzilmalarini ishlab chiqish

DOCX 18 pages 512.5 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 512.5 KB

File type DOCX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

toshkent axborot texnologiyalari universiteti dif 318-20 guruh talabasi olimjonov orifjonning dasturiy ta’minot tizimlarini loyihalash fanidan mustaqil ishi toshkent 2022 mavzu: algoritm va ma’lumotlar tuzilmalarini ishlab chiqish. qo‘yilgan biror masalani ehmda yechish uchun, avval uning matematik modelini, keyin algoritmini va programmasini tuzish kerak bo‘ladi. bu uchlikda algoritm bloki muhim ahamiyatga ega. endi algoritm tushunchasining ta’rifi va xossalarini bayon qilamiz. algoritm bu oldimizga qo‘yilgan masalani yechish zarur bo‘lgan amallar ketma-ketligidir. algoritm so‘zi va tushunchasi ix asrda yashab ijod etgan buyur alloma muhammad al-xorazmiy nomi bilan uzviy bog‘liq. algoritm so‘zi al-xorazmiy nomini yevropa olimlari tomonidan buzib talaffuz qilinishidan yuzaga kelgan. al-xorazmiy birinchi bo‘lib o‘nlik sanoq sistemasining tamoyillarini va undagi to‘rtta amallarni bajarish qoidalarini asoslab bergan. algoritmning asosiy xossalari.algoritmning 5-ta asosiy xossasi bor: diskretlilik (cheklilik). bu xossaning mazmuni algoritmlarni doimo chekli qadamlardan iborat qilib bo‘laklash imkoniyati mavjudligida. ya’ni uni chekli sondagi oddiy ko‘rsatmalar ketma-ketligi shaklida ifodalash mumkin. agar kuzatilayotgan jarayonni chekli qadamlardan iborat qilib …

2 / 18

ochining ko‘rsatmalar tizimiga tegishli bo‘ladigan qilib ifodalay bilishimiz muhim ahamiyatga ega. masalan, quyi sinfning a’lochi o‘quvchisi "son kvadratga oshirilsin" degan ko‘rsatmani tushinmasligi natijasida bajara olmaydi, lekin "son o‘zini o‘ziga ko‘paytirilsin" shaklidagi ko‘rsatmani bemalol bajaradi, chunki u ko‘rsatma mazmunidan ko‘paytirish amalini bajarish kerakligini anglaydi. aniqlik. ijrochiga berilayotgan ko‘rsatmalar aniq mazmunda bo‘lishi zarur. chunki ko‘rsatmadagi noaniqliklar mo‘ljaldagi maqsadga erishishga olib kelmaydi. odam uchun tushinarli bo‘lgan "3-4 marta silkitilsin", "5-10 daqiqa qizdirilsin", "1-2 qoshiq solinsin", "tenglamalardan biri yechilsin" kabi noaniq ko‘rsatmalar robot yoki kompyuterni qiyin ahvolga solib qo‘yadi. bundan tashqari, ko‘rsatmalarning qaysi ketma-ketlikda bajarilishi ham muhim ahamiyatga ega. demak, ko‘rsatmalar aniq berilishi va faqat algoritmda ko‘rsatilgan tartibda bajarilishi shart ekan. ommaviylik. har bir algoritm mazmuniga ko‘ra bir turdagi masalalarning barchasi uchun ham o‘rinli bo‘lishi kerak. ya’ni masaladagi boshlang‘ich ma’lumotlar qanday bo‘lishidan qat’iy nazar algorim shu xildagi har qanday masalani yechishga yaroqli bo‘lishi kerak. masalan, ikki oddiy kasrning umumiy mahrajini topish algoritmi, kasrlarni turlicha …

3 / 18

ali ifodaladik. lekin algoritm boshqa ko‘rinishlarda ham berilishi mumkin. biz endi algoritmlarning eng ko‘p uchraydigan turlari bilan tanishamiz. 1.algoritmning so‘zlar orqali ifodalanishi. bu usulda ijrochi uchun beriladigan har bir ko‘rsatma jumlalar, so‘zlar orqali buyruq shaklida beriladi. 2. algoritmning formulalar bilan berilish usulidan matematika, fizika, kimyo kabi aniq fanlardagi formulalarni o‘rganishda foydalaniladi. bu usulni ba’zan analitik ifodalash deyiladi. 3. algoritmlarning grafik shaklida tasvirlanishida algoritmlar maxsus geometrik figuralar yordamida tasvirlanadi va bu grafik ko‘rinishi blok-sxema deyiladi. 4. algoritmning jadval ko‘rinishda berilishi. algoritmning bu tarzda tasvirlanishdan ham ko‘p foydalanamiz. masalan, maktabda qo‘llanib kelinayotgan to‘rt xonali matematik jadvallar yoki turli xil lotereyalar jadvallari. funksiyalarning grafiklarini chizishda ham algoritmlarning qiymatlari jadvali ko‘rinishlaridan foydalanamiz. bu kabi jadvallardan foydalanish algoritmlari sodda bo‘lgan tufayli ularni o‘zlashtirib olish oson. yuqorida ko‘rilgan algoritmlarning tasvirlash usullarining asosiy maqsadi, qo‘yilgan masalani yechish uchun zarur bo‘lgan amallar ketma-ketligining eng qulay holatinni aniqlash va shu bilan odam tomonidan programma yozishni yanada osonlashtirishdan iborat. aslida …

4 / 18

vadrat tenglamani yechish algoritmining blok-sxemasi quyida keltirilgan. chiziqli algoritmlar.har qanday murakkab algoritmni ham uchta asosiy struktura yordamida tasvirlash mumkin. bular ketma-ketlik, ayri va takrorlash strukturalaridir. bu strukturalar asosida chiziqli, tarmoqlanuvchi va takrorlanuvchi hisoblash jarayonlarining algoritmlarini tuzish mumkin. umuman olganda, algoritmlarni shartli ravishda quyidagi turlarga ajratish mumkin: chiziqli algoritmlar; tarmoqlanuvchi algoritmlar; takrorlanuvchi yoki siklik algoritmlar; ichma-ich joylashgan siklik algoritmlar; rekurrent algoritmlar; takrorlanishlar soni oldindan no’malum algoritmlar; ketma-ket yaqinlashuvchi algoritmlar. faqat ketma-ket bajariladigan amallardan tashkil topgan algoritmlarga-chiziqli algoritmlar deyiladi. bunday algoritmni ifodalash uchun ketma-ketlik strukturasi ishlatiladi. strukturada bajariladigan amal mos keluvchi shakl bilan ko‘rsatiladi. chiziqli algoritmlar blok-sxemasining umumiy strukturasini quyidagi ko‘rinishda ifodalash mumkin: 2-rasm. chiziqli algoritmlar blok - sxemasining umumiy strukturasi tarmoqlanuvchi algoritmlar.agar hisoblash jarayoni biror bir berilgan shartning bajarilishiga qarab turli tarmoqlar bo‘yicha davom ettirilsa va hisoblash jarayonida har bir tarmoq faqat bir marta bajarilsa, bunday hisoblash jarayonlariga tarmoqlanuvchi algoritmlar deyiladi. tarmoqlanuvchi algoritmlar uchun ayri strukturasi ishlatiladi. tarmoqlanuvchi strukturasi berilgan shartning …

5 / 18

siyaning qiymati hisoblanadi. 4-rasm. interval ko‘rinishidagi funksiya qiymatini hisoblash algoritmi ko‘pgina masalalarni yechishda, shart asosida tarmoqlanuvchi algoritmlarning ikkita tarmog‘idan bittasining, ya’ni yoki «ha» yoki «yo‘q» ning bajarilishi yetarli bo‘ladi. bu holat tarmoqlanuvchi algoritmning xususiy holi sifatida aylanish strukturasi deb atash mumkin. aylanish strukturasi quyidagi ko‘rinishga ega: 5-rasm. aylanish strukturasining umumiy ko‘rinishi takrorlanuvchi algoritmlar .agar biror masalani yechish uchun tuzilgan zarur bo‘lgan amallar ketma-ketligining ma’lum bir qismi biror parametrga bog‘liq ko‘p marta qayta bajarilsa, bunday algoritm takrorlanuvchi algoritm yoki siklik algoritmlar deyiladi. takrorlanuvchi algoritmlarga tipik misol sifatida odatda qatorlarning yig‘indisi yoki ko‘patmasini hisoblash jarayonlarini qarash mumkin. quyidagi yig‘indini hisoblash algoritmini tuzaylik. bu yig‘indini hisoblash uchun i=0 da s=0 deb olamiz va i=i+1 da s=s+i ni hisoblaymiz. bu yerda birinchi va ikkinchi qadamlar uchun yig‘indi hisoblandi va keyingi qadamda i parametr yana bittaga orttiriladi va navbatdagi raqam avvalgi yig‘indi s ning ustiga qo‘shiladi va bu jarayon shu tartibda to i sild tanasi …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "algoritm va ma’lumotlar tuzilmalarini ishlab chiqish"

toshkent axborot texnologiyalari universiteti dif 318-20 guruh talabasi olimjonov orifjonning dasturiy ta’minot tizimlarini loyihalash fanidan mustaqil ishi toshkent 2022 mavzu: algoritm va ma’lumotlar tuzilmalarini ishlab chiqish. qo‘yilgan biror masalani ehmda yechish uchun, avval uning matematik modelini, keyin algoritmini va programmasini tuzish kerak bo‘ladi. bu uchlikda algoritm bloki muhim ahamiyatga ega. endi algoritm tushunchasining ta’rifi va xossalarini bayon qilamiz. algoritm bu oldimizga qo‘yilgan masalani yechish zarur bo‘lgan amallar ketma-ketligidir. algoritm so‘zi va tushunchasi ix asrda yashab ijod etgan buyur alloma muhammad al-xorazmiy nomi bilan uzviy bog‘liq. algoritm so‘zi al-xorazmiy nomini yevropa olimlari tomonidan buzib talaffuz qilinishidan yuzaga kelgan. al-xor...

This file contains 18 pages in DOCX format (512.5 KB). To download "algoritm va ma’lumotlar tuzilmalarini ishlab chiqish", click the Telegram button on the left.

Tags: algoritm va ma’lumotlar tuzilma… DOCX 18 pages Free download Telegram