biologiyada masala va mashqlar ishlash texnologiyasi

PPTX 41 pages 131.6 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 41
buxoro davlat universiteti fan: biologiyada masala va mashqlar ishlash texnologiyasi 6-ma`ruza: odam va hayvon fiziologiyasiga doir masala va mashqlar ishlash texnologiyasi (2-qism). reja: 1. nafas olish sistemasiga oid masala va mashqlar. asosiy fiziologik ko‘rsatkichlar. 2.nafas olish tizimi anatomiyasi, fiziologiyasi faoliyatiga doir masala va mashqlar. 3. modda va energiya almashinuviga oid masala va mashqlar. asosiy fiziologik ko‘rsatkichlar nafas olish sistemasiga oid masala va mashqlar. asosiy fiziologik ko‘rsatkichlar 1. odam tinch holatda bir minutda 14-20 marta nafas harakatlarini amalga oshiradi. 2. o ‘pkaning minutlik ventilyatsiyasi katta odamlarda nisbatan 7 litrni tashkil etadi. 3. o‘pkaning tiriklik sig‘imi shug‘ullanmagan yosh erkaklarda 5 1 atrofida, ayollarda esa erkaklarga nisbatan 25 % ga kam bo‘lib, 3.7 1 atrofida boladi. 4. o ‘pkaning tiriklik sig‘imi gavdaning hajmiga, gavdaning qanday holatda bo‘lishiga, shug‘u1langanligiga va sport turiga qarab har xil bo‘ladi, 5. odam orgamzmi tinch holatda minutiga 250-300 ml kislorodni o‘zlashtiradi. 6. tinch holatdagi odamning havo ventilyatsiyasi davrida o‘pka …
2 / 41
sh tezligi, sikl/min. 15. sarf bo‘lgan kislorod foizi nafas olingandagi va chiqarilgandagi havo tarkibidagi kislorod miqdorining farqiga qarab aniqlanadi. 16. o‘zlashtirilgan kislorod miqdori quyidagi formula bilan hisoblanadi: o`o = nomm x o miqdori. 17. nafas koeffisenti nafas bilan sarf qilingan kislorod bilan xarakterlanadi. o‘zlashtirilgan kislorod miqdori karbonat angidrid gazi miqdori bilan bo'lgan nisbatiga qarab, quyidagi formula bilan ifodalanadi: nk=c02 chiqar. : 0 2 o‘zlashtirilgan. nafas olish bo‘yicha masalalar yechish metodikasi 1-masala: nafas bilan chiqarilgan havo tarkibida 0 2 -16.3%, c02 -4,0%’, azot - 79,7% gazlar aralashmasi bo‘ladi. nafas bilan chiqarilgan havo tarkibidagi gazlar bosimining 159 mm s.u kislorodga, 0.2159 mm s.u c02 ga 600,8 mm s.u azotga to‘g‘ri keladi. nafas chiqarilgandagi gazlaming va atmosfera havosidagi gazlar bosimini foizini toping? yechilishi: atmosfera havosidagi gazlar miqdori 100 %ni, bosim esa 760 mm,s.u tashkil etadi. masalani yechish uchun proporsiya tuzamiz. 760mm. s.u. - 100% 159 mm. s.u. – x% x = 159 * …
3 / 41
gi kislorod bilan nafas chiqarilgan havo tarkibidagi kislorod o‘rtasidagi farqga qarab aniqlanadi. 1) 20,93% - 16,5% = 4,43% 0 2 2) 1001 havo - 4,43 1 0 2 56,5 1 - x nk miqdori quyidagi formula bilan aniqlanadi: nk = c02 chiqarilgan: 0 2 o‘zlashtirilgan = 4,0 - 0,03 : 4,43 = 0,9 javob: 0.9 4-masala: agar kislorodning kalorik ekvivalenti 4.8 kkal teng bo'lsa, bir minutdagi energiya sarfini toping. nk 0,8ni tashkil etadi, nafas bilan chiqarilgan c02 240 mlga teng. yechilishi: 1.olingan ya’ni o'zlashtirilgan kislorod miqdorini topamiz. nk= c02: 0 2 ; 0 2= c02 : nk = 240 m l.: 0,8 -300 ml. 2. energiya sarfini topamiz : 4,8 kkal/1 • 0,3 1 — 1,44 kkal. javob: 1,44 kkal. o ‘pkaning tiriklik sig‘imi, o‘pka ventilyatsiyasi bo‘yicha masala va mashqlar yechish metodikasi 1-masala. bo‘yining tuzunligi 175 sm bo'lgan yosh odamning o‘pkasining tiriklik sig‘imi qancha bo‘ladi? yechilishi; o‘pkaning tiriklik sig'imi quyidagi …
4 / 41
-masala: kislorodning o‘zlashtirish miqdori minutiga 0.25 l ni tashkil etsa, o‘pkaning tiriklik sig‘imini hisoblang? yechilishi: atmosfera havosi tarkibida 21 % 0 2, nafas bilan chiqarilgan havo tarkibida 16.5% kislorod bo‘ladi, o‘zlashtirilgan kislorod miqdorini quyidagi formula bilan topamiz. 02 = % 02 atm. - % 02 n.ch.= 21 - 16,5 =4,5 o‘pka ventilyatsiyasini topish uchun: 4,5 l - 100% 0,25 1/min - x x = 0,25 • 100:4, 5 = 5,5 1/min javob: 5,5 1/min. modda va energiya almashinuvga oid masala va mashqlar asosiy fiziologik ko‘rsatkichlar 1. fiziologiyada energiyaning o`lchov birligi qilib kaloriya qabul qilingan (energiya miqdori lgr suvni gradusga ko‘tarilishi bilan belgilanadi). 2. asosiy hayotiy jarayonlami boshqarish uchun sarf bo‘ladigan energiya miqdori ertalab nahorda eng qulay harorotli sharoitda o‘lchaniladi, bir soatda energiya almashinuvidagi 1 kkal energiya 1 kg tana masassiga yaqin bo‘ladi. 3. yosh sog‘lom odamning tana sathi yuzasiga mos energiya almashinuvi 1m2 tana sathiga 1 soatda 40 kkal yoki …
5 / 41
blanadi. fik = a x 100% : s - e . a - faqat ish uchun sarflangan energiya, s - umumiy sarf qilingan energiya, e -tinch holatdagi energiya (asosiy hayot jarayonlari uchun sarf bo'lgan). turli kasb egalarining energiya sarfini guruhlari: 1) aqliy mehnat bilan shug ‘ullanadiganlar (olimlar, vrachlar, o‘qituvchilar) 2500-3000 kkal. 2) qisman mexanizatsiyalashgan jismoniy mehnat bilan shug‘ullanadiganlar (tikuvchilar, aloqa xodimlari, sotuvchilar va boshq.) 3000-3500 kkal. 3) mexanizatsiyalashmagan jismoniy mehnat bilan shug‘ullanuvchilar : 3500-4500 kkal 4) og‘ir jismoniy mehnat bilan shug‘ullanuvchilar 4500-8000 kkal. 12. to‘qimaning issiqlik sig‘imi - bu tana haroratini 1 gradusga ko‘tarish uchun zarur harorat hisoblanadi. odamda uning miqdori 0,83 kkal/kg/°s ga teng. 13. 1 litr ter ajralishi uchun 580 kkal energiya sarf bo‘ladl 14. og‘ir jismoniy mehnat davrida ajralgan ter miqdori, energiya sarfini aniqlash uchun o‘lchov bo`lishi mumkin. ovqatlanish energetikasi bo‘yicha masala va mashqlar yechish metodikasi 1-masala: 15 gramm oqsil oksidlanishi uchun qancha kislorod kerak va qancha …

Want to read more?

Download all 41 pages for free via Telegram.

Download full file

About "biologiyada masala va mashqlar ishlash texnologiyasi"

buxoro davlat universiteti fan: biologiyada masala va mashqlar ishlash texnologiyasi 6-ma`ruza: odam va hayvon fiziologiyasiga doir masala va mashqlar ishlash texnologiyasi (2-qism). reja: 1. nafas olish sistemasiga oid masala va mashqlar. asosiy fiziologik ko‘rsatkichlar. 2.nafas olish tizimi anatomiyasi, fiziologiyasi faoliyatiga doir masala va mashqlar. 3. modda va energiya almashinuviga oid masala va mashqlar. asosiy fiziologik ko‘rsatkichlar nafas olish sistemasiga oid masala va mashqlar. asosiy fiziologik ko‘rsatkichlar 1. odam tinch holatda bir minutda 14-20 marta nafas harakatlarini amalga oshiradi. 2. o ‘pkaning minutlik ventilyatsiyasi katta odamlarda nisbatan 7 litrni tashkil etadi. 3. o‘pkaning tiriklik sig‘imi shug‘ullanmagan yosh erkaklarda 5 1 atrofida, ayollarda esa erkakla...

This file contains 41 pages in PPTX format (131.6 KB). To download "biologiyada masala va mashqlar ishlash texnologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: biologiyada masala va mashqlar … PPTX 41 pages Free download Telegram