ma’lumotlar bazasi

DOCX 15 pages 681.5 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 681.5 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti ma’lumotlar bazasi amaliy ish bajardi: alimbekov firdavs tekshirdi: naim nodira 1-amaliy ish qurilmaga ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimlarini o’rnatish mysql ma’lumotlar bazasini biz wampserver dasturi orqali o’rnatamiz. buning uchun o’rnatish paketini ochamiz: keyin, next tugmasini bosamiz va keyinig oynadan litsenziya kelishuviga rozi ekanligimizni tnalaymiz: bu oynadan esa wampserver ni o’rnatishimiz kerak bo’lgan bo’lgan joyni tanlaymiz va yana next tugmasini bosamiz. endi esa, asosiy (pusk) menyusida va ishchi stolimizda ikonkasini ya’ni yorliq yaratishni tanlashimiz kerak. bu ixtiyoriy: shu bilan bizdan o’rnatishga tayyor ekanligimizni so’rayapti. install tugmasini bosamiz va o’rnatib bo’lishini kutamiz. dasturni o’rnatib bo’lgandan so’ng vazifalar paneli (taskbar) ning o’ng tarafida wampserver dasturining ikonkasi paydo bo’ladi. uning ustiga bir bosib mysql => mysql console orqali asosiy ishchi maydonimiz ya’ni mysql ma’lumotlar bazasining konsoliga kirishimiz mumkin. 2-amaliy ish ma’lumotlar bazasini loyhalash, mohiyat-aloqa diagrammasini qurish. ishdan maqsad: ma’limotlar bazasini loyihalash uchun mohiyat - aloqa modelini ishlab chiqish …

2 / 15

ibut mahiyatni xarakterlaridan bo`lib, nom bilan belgilanib, birorta qiymatlar to`plamidan qiymatlar qabul qilinadi. “mohiyat – aloqa” modelidagi bog`lanishlarga, ikki mohiyat o`rtasidagi har bir bog`lanish turiga tegishli munosabatlarni kiritish zarur (binar, ternar.., n-nar). loyiha haqidagi axborot diagramma ko`rinishida rasmiylashtiriladi, buning uchun quyidagi belgilar kiritiladi: mohiyat turlari – to`rtburchak bilan, atributlar-ovallar bilan tasvirlanadi va ular mos mohiyatlar bilan yo`nalishsiz qirralar bilan bog`lanadi. 1. birga – bir (1:1)munosabat. a va v ob`ektlar to`plami orasida 1:1 munosabat o`rnatilgan deyiladi, agarda a ob`ektning har bir nusxasiga v ob`ektning bitta nusxasi mos kelsa, va aksincha, v ob`ektning har bir nusxasiga a ob`ektning bitta nusxasi mos kelsa. 2. birga – ko`p (1:n) munosabat. a va v ob`ektlar to`plamida a ob`ektning har bir nusxasiga v ob`ektning bir nechta nusxasi mos kelsa, shu bilan birga v ob`ektning har bir nusxasiga a ob`ektning bittadan ko`p bo`lmagan nusxasi mos kelsa shunday munosabat hosil bo`ladi. 3. ko`pga – bir (n:1) munosabat a …

3 / 15

n_0 mashina soni 1 chevrolet 11 2 daewoo 14 3 mers 13 4 bmw 17 sotuvchilar id fio guruhi 1 baxromova dilnora uzb 2 olimjonov abdug’affor uzb 3 abdivahobova nigina uzb 4 qarshiyev miraziz uzb ish vaqti id guruh hafta kuni soat 1 130-21 seshanba 9 soat 2 131-21 chorshanba 9 soat 3 132-21 payshanba 9 soat 4 121-21 juma 9 soat 3-amaliy ish sql tilida jadvallar yaratish, o’zgartirish va o’chirish ishdan maqsad: predmet soha ma‘lumotlar bazasini so`rovlar orqali yaratishni va so`rovlar orqali oddiy jarayonlarni bajarishni o`rganish, hamda ko`nikmaga ega bo`lish. talabalarda ddl komandalaridan foydalanish va shu orqali relyasion mb yaratish ko‘nikmasini hosil qilish. masalani qo`yilishi: predmet soha ma`lumotlar bazasini sql so`rovlari orqali yaratish. mavjud ob`yektlarni so`rovlar orqali ma`lumotlar bilan to`ldirish, o`zgartirish va keraksiz ma`lumotlarni o`chirishni ko`rib chiqish. ddl tilining asosiy komandalari: create – yangi jadval hosil qilish uchun ishlatiladi. quyidagi ko‘rinishda yoziladi: create table ( , …); alter – …

4 / 15

’lumotlar bazamiz yaratilgan. endi esa birinchi bo’lib company nomli jadvalimizni yaratib olamiz: company jadvalimiz yaratilda va unda 2 ta id va name degan attributlari bor. endi esa alter table yordamida unga kelishilgan sana ya’ni agrrement_date attributini qo’shib ko’ramiz: endi esa unga date tipli agreement_date attribute qo’shildi. endi esa change column yordamida shu attributning nomini o’zgartirib ko’ramiz va uni date tipli contract_date deb nomlaymiz: endi esa stall jadvalini yaratib uni yana o’chirib ko’ramiz: jadvalimiz yaratildi, endi drop table yordamida uni o’chiramiz: endi esa bazamizda faqat company jadvalimiz qoldi; 4-amaliy ish ma’lumotlarni tanlash va ular ustida amallar ishdan maqsad: talabalarda dml komandalaridan foydalanish va shu orqali relyatsion mb da ishlash ko‘nikmasini hosil qilish. masalaning qo’yilishi: avvalgi laboratoriya mashg‘ulotida yaratilgan futbol klubining mb ustida amallar bajarish. uslubiy ko`rsatmalar: ma’lumotlar bazasiga axborotlar qo'shish, yangilash, o'chirish va chiqarib tashlash imkonini beradi, odatda ma‘lumotlami boshqarish tili (dml – data manipulation language) yordamida amalga oshiriladi. barcha ma‘lumotlarning …

5 / 15

otsedurali bo'lmagan tillar butun yozuvlar to'plamiga birdan operatsiyaga kirishadi. dml tili so’rovlari: select – amal bajaradigan jadvalimizni tanlash, ekranga chiqarish komandasi. sintaksisi esa quyidagicha: select * from // jadvalni to’liq chiqarish select , … from // jadval ustunlarini chiqarish. insert – sql da barcha satrlar ushbu buyruq yordamida kiritiladi. sintaksisi esa quyidagicha: insert into values (“ustun_info”, “ustun_info”, … ); delete – satrlarni jadvaldan o‘chirish buyrug‘i. sintaksisi esa quyidagicha: delete from where qidiruv_sharti; update – maydon qiymatlarini o‘zgartirish buyrug‘i. sintaksisi esa 2 xil: update set column=expression; update set column=expression where qidiruv_sharti; pharmacy ma’lumotlar bazasidagi company jadvaliga ma’lumot qo’shish, tanlash, o’zgartitrish va o’chirish: birinchi bo’lib jadvalimizga bir nechta ma’lumot qo’shib olaylik. jadvalda 3 ta attribute bore di. keyin insert into so’rovi orqali 3 ta ma’lumot kiritildi va select yordamida kiritilgan ma’lumotlarni oldik. bu yerda ma’lumot qo’shayotganimizda hammasining id attributinga 0 berilgan chunki baribir ham auto_increment orqali oldingisiga 1 ni qo’shib ketaveradi. endi …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ma’lumotlar bazasi"

muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti ma’lumotlar bazasi amaliy ish bajardi: alimbekov firdavs tekshirdi: naim nodira 1-amaliy ish qurilmaga ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimlarini o’rnatish mysql ma’lumotlar bazasini biz wampserver dasturi orqali o’rnatamiz. buning uchun o’rnatish paketini ochamiz: keyin, next tugmasini bosamiz va keyinig oynadan litsenziya kelishuviga rozi ekanligimizni tnalaymiz: bu oynadan esa wampserver ni o’rnatishimiz kerak bo’lgan bo’lgan joyni tanlaymiz va yana next tugmasini bosamiz. endi esa, asosiy (pusk) menyusida va ishchi stolimizda ikonkasini ya’ni yorliq yaratishni tanlashimiz kerak. bu ixtiyoriy: shu bilan bizdan o’rnatishga tayyor ekanligimizni so’rayapti. install tugmasini bosamiz va o’rnatib bo’lishini kutamiz....

This file contains 15 pages in DOCX format (681.5 KB). To download "ma’lumotlar bazasi", click the Telegram button on the left.

Tags: ma’lumotlar bazasi DOCX 15 pages Free download Telegram