kompyuterlarni tashkil qilishning raqamli-mantiqiyasoslari

PPTX 21 pages 69.6 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 69.6 KB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

mustaqil ish mavzu:kompyuerlarni tashkil qilishning raqamli-mantiqiy asoslari mustaqil ish mavzu:kompyuerlarni tashkil qilishning raqamli-mantiqiy asoslari bajardi: 712-20 guruh talabasi akromjonov islomjon shokirov mehriddin qabul qildi:_____________________ noma’lum foydalanuvchi () - shokirov mehriddin noma’lum foydalanuvchi () - u kompyuter tuzilishining asoslari 1.1.dastlabki kompyuterlar dastlabki exmlarning yaratilishi davrida, mashhur matematik jon fon neyman 1945-yildayoq kompyuter qurilmalari ma’lumotlarni qayta ishlash uchun qanday tarzda universal va maqbul bo’lishi kerakligini aytib o’tgan edi. shu bois kompyuter tuzilishining asoslari fon neyman prinsipi deb yuritiladi. deyarli barcha zamonaviy kompyuterlar mazkur prinsip asosida ishlaydi. fon neyman prinsipiga ko’ra kompyuter qo’ydagi qismlardan tashkil topgan bo’lishi lozim: * arifmetik- mantiqiy qurilma –arifmetik va mantiqiy amalllarni bajaradi. * boshqarish qurilmasi - dastur bajarilish jarayonini tashkil qiladi va barcha boshqaruv vazifalarini bajaradi. * yodda saqlash qurilmasi yoki joriy xotira – ma’lumot yoki dasturlarni o’zida saqlaydi. * tashqi qurilmalar ma’lumotlarni kiritish va chiqarishni taminlaydi. hisoblash uchun yaratilgan kompyuterlarning imkonyatlari xozirgi kunda behisob desak adashmaymiz. shunday …

2 / 21

onitor va klaviatura (sichqoncha bilan). sistemali blokda markaziy protsessor, operativ (tezkor) xotira, qattiq disk, kontrolerlar, disketalar va lazerli kompakt disklar bilan ishlash uchun qurilmalar va boshqalar joylashadi. markaziy protsessor. kompyuterning eng muhim qismini markaziy protsessor, (ya'ni protsessor va boshqaruv qurilmasi) tashkil etadi. dastur yordamida berilgan ma'lumotlarni o’zgartiradigan, hamma hisoblash jarayonlarini boshqaradigan hamda hisoblash ishlariga tegishli moslamalarning o’zaro aloqasini o’rnatadigan qurilma — protsessor deb ataladi. arifmetik va mantiqiy amallarni bajarish, xotiraga murojaat qilish, dasturdagi ko’rsatmalarning berilgan ketma-ketlikda bajarilishini boshqarish va boshqa amallar protsessor zimmasidadir. bir so’z bilan aytganda, protsessor kompyuterning barcha ishini boshqaradi va barcha ko’rsatmalarini bajaradi. mikroprotsessor ibm rusumli kompyuterlarda protsessor sifatida odatda intel firmasi yoki unga muvofiq boshqa firmalarning mikroprotsessorlari o’rnatiladi. kompyuterlar mikroprotsessor turlari bilan farqlanadi. mikroprotsessorlarning intel 8088, 80284, 80386sx, 80386, 80486 kabi turlari ma'lum. 1993-yildan boshlab intel firmasi pentium mikroprotsessorlarini ishlab chiqarib, ibm kompyuterlariga o’rnatmoqda. hozirda respublikamizda ibm rusumli kompyuterlardan piii keng tarqalgan. ayrim korxona va tashkilotlarda, …

3 / 21

3. parallel portlar kirish-chiqishni ketma-ket portlarga nisbatan tezroq bajaradi. klaviatura. ibmpcklaviaturasifoydalanuvchitomonidanma'lumotlarnivaboshqaruvbuyruqlarinikompyutergakiritishgamo’ljallanganqurilmadir. klaviaturaningumumiyko’rinishiundagitugmachalarsonivajoylanishigaqarabturlixilkompyuterlardafarqqilishimumkin, lekin ularning vazifasi o’zgarmaydi sichqonchavatrekbol. sichqonchavatrekbolkompyutergaaxborotnikiritishningkoordinataliqurilmalarihisoblanadi. ularklaviaturaningo’rninito’laligichaalmashtiraolmaydi. buqurilmalarasosanikkiyokiuchtaboshqaruvtugmachasigaega. sichqonchani ulanishining uch usulini ko’rsatish mumkin. eng ko’p tarqalgan usul ketma-ket port orqali ulanishdir. shinali interfeysli sichqonchalar kamroq tarqalgan. ularni ulash uchun maxsus interfeys yoki «sichqoncha» porti kerak bo’ladi. uchinchi ko’rinishdagi ulanish psg`2 stilidagi sichqonchalarda amalga oshirilgan. hozirgi kunda ular portativ kompyuterlarda ishlatilmoqda. trekbol — «ag’darilgan» sichqonchani eslatuvchi qurilmadir. trekbolda uning korpusi emas, balki sharcha harakatga keltiriladi. bu esa kursorni boshqarish aniqligini sezilarli ravishda oshirishga imkon beradi. shu bois trekbolga ega bo’lgan sichqonchalarga qiziqish ortib bormoqda. 1.2 shaxsiy kompyuterlar tansifi. shaxsiy kompyuterlar (shk) — xammaboplik va kullashda universallik talablarini koniktiruvchi, bir kishi foydalanadigan mikro eumlardir. shaxsiy kompyuterlar xammaboplik va universallik talablarini kondirishi uchun kuyidagi xususiyatlarga ega bulishi lozim: individual xaridor uchun mos keladigan narxlarda; atrof-muxit sharoitlariga maxsus talablarsiz foydalanish avtonomligi; tuzilishining boshqarish, fan, ta'lim, turmush soxalarida turli kurinishda qo’llanishlarga moslashuvchanligi; …

4 / 21

lumotlarni qayta ishlash bilan bog’liq biror masalani yangi axborot texnologiyasi doirasida samarali bajarish uchun kullaniladigan kompyuterning imkoniyatlarini bilish lozim. ushbu imkoniyat haqidagi bilimlar kompyuterning konfiguratsiyasi tushunchasini tashkil etadi. shklarni konstruktiv (tuzilmaviy) xususiyatlariga kura kuyidagicha tasniflash mumkin. 1.3 kompyuterda ma`lumotlarni tashkil etish va saqlash. kompyuter ishlov beradigan barcha ma'lumotlar elementlari «kishtchalar», ya'ni 0 va 1 rakamlardan (bitlar) dan tuziladi. shundan sung kuyidagi zanjir xosil buladi: bit-bayt-fayl-katalog- mantiqiy disk. bit — axborotning eng kichik birligi bulib, 0 yoki 1 rakami beradigan axborotni bildiradi. bitning kiymatini uchirilgan-yokilgan, yuk-xa, yolkon-rost alternativalari kabi talkin etish mumkin. kompyuter konkret bitlar bilan aloxida juda kam xollarda ish kuradi. odatda kompyuter sakkiz bitdan iborat 0 va 1 rakamlari kombinatsiyasi bilan ishlaydi. bu kombinatsiyalar bayt deb ataladi. kompyuterning barcha ishlari — bu, baytlar tuplamini boshqarishdir. baytlar kompyuterga klaviatura yoki disklardan (yoki aloxida liniyalar orkali) kelib tushadi. shundan sung dasturning buyruki (operatorlari) buyicha baytlarga ishlov beriladi. ular vaktincha saklab turiladi …

5 / 21

va x.k. tartib rakamlari bilan nomerlanadi. yacheykaning nomeri shu yacheykaga yozib kuyiladi va baytning adresi deyiladi. shunga e'tibor beringki, yacheyka (bayt) adresi va yacheykaga joylashgan axborot (bayt kiymati) bir xil narsa emas. yacheyka adresi (nomeri) uzgarmaydi, undagi axborot esa 0 dan 255 gacha uzgarishi mumkin. operativ xotirada axborot kompyuter ishlab turgandagina saklanadi. kompyuter yokilganda operativ xotiraga operatsion tizimda saklanadigan baytlar yoziladi (yuklanadi). shundan sung foydalanuvchining buyruki asosida operativ xotiraga magnitli diskdan amaliy dasturlar va ular ishlov beradigan ma'lumotlar yuklanadi. xotira yacheykalaridagi baytlar doimo uzgarib turadi. chunki baytlar boshqa yacheykalarga utkaziladi, ular ustida arifmetik amallar va boshqa ishlar bajariladi. yangi dastur yuklanganda operativ xotiradagi ma'lumotlar yangisi bilan almashadi. magnitli diskka yozilgan barcha axborot bloklarga bulingan xolda buladi. bu bloklar baytlar tuplamidan iborat bulib, fayllar deb ataladi. uar bir fayl uzining belgisi (nomi)ga ega bulishi kerak. shu nom buyicha inson va operatsion tizim fayllarni farklaydi, tanib oladi va foydalanadi. demak, fayl — …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kompyuterlarni tashkil qilishning raqamli-mantiqiyasoslari"

mustaqil ish mavzu:kompyuerlarni tashkil qilishning raqamli-mantiqiy asoslari mustaqil ish mavzu:kompyuerlarni tashkil qilishning raqamli-mantiqiy asoslari bajardi: 712-20 guruh talabasi akromjonov islomjon shokirov mehriddin qabul qildi:_____________________ noma’lum foydalanuvchi () - shokirov mehriddin noma’lum foydalanuvchi () - u kompyuter tuzilishining asoslari 1.1.dastlabki kompyuterlar dastlabki exmlarning yaratilishi davrida, mashhur matematik jon fon neyman 1945-yildayoq kompyuter qurilmalari ma’lumotlarni qayta ishlash uchun qanday tarzda universal va maqbul bo’lishi kerakligini aytib o’tgan edi. shu bois kompyuter tuzilishining asoslari fon neyman prinsipi deb yuritiladi. deyarli barcha zamonaviy kompyuterlar mazkur prinsip asosida ishlaydi. fon neyman prinsipiga ko’ra kompyute...

This file contains 21 pages in PPTX format (69.6 KB). To download "kompyuterlarni tashkil qilishning raqamli-mantiqiyasoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: kompyuterlarni tashkil qilishni… PPTX 21 pages Free download Telegram