kompyuterlarni tashkil qilishning raqamli mantiqiy asoslari

PPTX 26 sahifa 316,1 KB Bepul yuklash

26 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 316,1 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 26

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 26

2-mavzu. kompyuterlarni tashkil qilishning raqamli mantiqiy asoslari 4-5-mavzu. kompyuterlarni tashkil qilishning raqamli mantiqiy asoslari mantiqiy sxemalar, triggerlar, summatorlar reja formal mantiq va kompyuter qurilmalari o’rtasidagi bog’liqlik triggerlar summatorlar formal mantiq va kompyuter qurilmalari o’rtasidagi bog’liqlik mantiqiy algebraning matematik apparati, kompyuter apparati qanday ishlashini tasvirlash uchun juda qulaydir, chunki kompyuterdagi asosiy sanoq tizimi (sistemasi) ikkilik bo’lib, unda “1” va “0” raqamlari ishlatiladi va mantiqiy o’zgaruvchilarning qiymatlari ham ikkitadir: " 1 "va" 0 ". bundan ikkita xulosa kelib chiqadi: bir xil kompyuter qurilmalari ikkilik sanoq tizimida ifodalangan sonli ma’lumotlarni va mantiqiy o’zgaruvchilarni qayta ishlash va saqlash uchun ishlatilishi mumkin; apparat vositalarini loyihalash bosqichida mantiqiy algebra kompyuter sxemalarining ishlashini tavsiflovchi mantiqiy funksiyalarni sezilarli darajada soddalashtirishga imkon beradi va natijada o'n minglab asosiy kompyuter tugunlarini tashkil etadigan elementar mantiqiy elementlar sonini kamaytiradi. formal mantiq va kompyuter qurilmalari o’rtasidagi bog’liqlik ma’lumotlar va buyruqlar har xil tuzilish va uzunlikdagi ikkilik ketma-ketliklar sifatida ifodalanadi. ikkilik ma’lumotni kodlashning …

2 / 26

ydalaniladi. formal mantiq va kompyuter qurilmalari o’rtasidagi bog’liqlik mantiqiy funksiyalarni amalga oshiruvchi juda kichik elektron qurilmalar – ventillar deb ataladi. ventillar - tranzistorlar asosida quriladi. zamonaviy mantiq, ya’ni mantiqiy sxemalarni qurish binar uzgich-ulagich sifatida ishlay oladigan tranzistorlarga asoslanadi. tranzistor yordamida, ikkita qiymatga ega signallardan turli xil bul funksiyalarini amalga oshiruvchi raqamli sxemalarni hosil qilish mumkin. kompyuterlarni qurishda ishlatilgan kichik mikrosxemalardan tortib, katta va o‘ta katta integratsiyadagi mikrosxemalar hisoblangan turli xildagi protsessorlar ham – raqamli sxemalardan tashkil topgandir. shu sababli kompyuterlar protsessorlarining ko‘rsatgichlaridan biri sifatida, ularda ishlatilgan tranzistorlar sonidan ham foydalaniladi. masalan: biz 8-razryadli protsessor intel 8080 protsessori tarkibida 6 mingta, 16-razryadli protsessor intel 8088 tarkibida 29 mingta va 32-razryadli protsessor pentium 4 protsessori tarkibida esa 42 millionta tranzistor ishlatilgan. formal mantiq va kompyuter qurilmalari o’rtasidagi bog’liqlik kirish ikkilik signallarini qayta ishlagandan so’ng, chiqishdagi mantiqiy operatsiyalardan birining qiymati bo'lgan signalni chiqaradigan diskret o’zgartirgich (konvetor) mantiqiy element deb ataladi. quyida mantiqiy ko'paytirish …

3 / 26

ifodalanishi mumkinligi sababli, ma'lumotni qayta ishlaydigan yoki saqlaydigan har qanday kompyuter qurilmalari, “gi’shtchalar" singari asosiy mantiqiy elementlardan yig'ilishi mumkin. kompyuterning mantiqiy elementlari elektr impulsi bo'lgan signallar bilan ishlaydi. impuls bor - signalning mantiqiy ma'nosi - 1, impuls yo'q - 0. argumentlarning signal-qiymatlari mantiqiy elementning kirish joylariga etib boradi, chiqishda funksiya signal-qiymati paydo bo'ladi. signalning mantiqiy elementga aylanishi holat jadvali bilan belgilanadi, bu aslida mantiqiy funksiyaga mos keladigan chinlik jadvali bo'lib, faqat mantiqiy sxemalar ko'rinishida taqdim etiladi. bunday shaklda mantiqiy operatsiyalar zanjirlarini namoyish qilish va ularning hisob-kitoblarini bajarish qulay. ushbu sxemalarning kirishiga 0 yoki 1 ga teng bo‘lgan mantiqiy o‘zgaruvchilar beriladi, ularning chiqishida esa, yana o‘sha mantiqiy qiymatlarni qabul qila olishi mumkin bo‘lgan funksiyalarning, ya’ni bul funksiyalarining qiymatlari olinadi. sxemalarda mantiqiy qiymatlar ma’lum bir kattalikdagi kuchlanishlar bilan ifodalanadi. odatda mantiqiy 0-ga 0 dan 1 v-gacha bo‘lgan kuchlanish, mantiqiy 1-ga esa 2 dan 5 v-gacha bo‘lgan kuchlanishlar mos keladi. ttl va esl …

4 / 26

lmaydi va befoyda ko’rinishi mumkin. shu bilan birga, analog darajada bufer ishlab chiqilayotgan qurilmaning normal ishlashi uchun zarur bo’lgan xususiyatlarni taqdim etishi mumkin. bufer, masalan, elektrodvigatekga katta tokni o’tkazish yoki signalni bir vaqtning o’zida bir nechta mantiqiy elementlarga tez uzatish uchun kerak. bu, agar biz ushbu tizimni to’liq tushunishni istasak, har qanday tizimni bir necha darajadagi abstraktsiyadan ko’rib chiqish zarurligini isbotloshga yana bir misol. buferni faqat abstraktsiyaning raqamli darajasi pozitsiyasidan ko’rib chiqish, uning haqiqiy funksiyasini aniqlashga imkon bermaydi. va mantiqiy ventili ikkita kirish signallga ega bo'lgan mantiqiy ventillar emas ventili va buferga qaraganda ancha qiziqroq. rasmda ko’rsatilgan va (and gate) ventili, faqat a va b kirishlari chin bo’lsagina, y qiymati chin qiymatni chiqaradi. qolgan barcha hollarda, chiqish signali y yolg’on qiymatga ega bo’ladi. va mantiqiy elementi uchun bul mantig’i bir necha usul bilan yozilishi mumkin: y = a • b, y = ab yoki y = a ∩ b. yoki …

5 / 26

y)(xy)=(xy)(x  y) triggerlar trigger – bu ikkilik kodning bitta razriyadini ishonchli saqlash uchun kompyuter registrlarida keng qo’llaniladigan elektron sxemadir. trigger ikkita barqaror holatga ega, ulardan biri biri ikkilik bir, ikkinchisi esa ikkilik nolga to’g’ri keladi. trigger atamasi inglizcha trigger – zanjir (lo’kidon), tepki so’zidan kelib chiqqan. bu sxemani ingliz tilida ko’rsatish uchun tez-tez flip-flop atamasi ishlatiladi, bu esa “qarsak chalish” degan ma’noni anglatadi. elektron sxemaning bunday jarangdor atalishi uning deyarli bir zumda bir elektr holatdan ikkinchisiga va teskarisiga o’tish (“irg’itib tashlash”) qobiliyatini ko’rsatadi. bitta triger ikkilik kodining bitta razriyadini saqlab qolishi mumkin bo’lganligi sababli, baytni saqlash uchun 8 ta trigger kerak, kilobaytni saqlash uchun esa mos ravishda 8 • 210 = 8192 ta trigger kerak bo’ladi. zamonaviy xotira mikrosxemalari millionlab triggerlarni o’z ichiga oladi. triggerlar triggerning eng keng tarqalgan turi - bu rs-triggeridir (s va r mos ravishda inglizcha set - o'rnatish va reset - tiklash). triggerning shartli belgilanishi: …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 26 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"kompyuterlarni tashkil qilishning raqamli mantiqiy asoslari" haqida

2-mavzu. kompyuterlarni tashkil qilishning raqamli mantiqiy asoslari 4-5-mavzu. kompyuterlarni tashkil qilishning raqamli mantiqiy asoslari mantiqiy sxemalar, triggerlar, summatorlar reja formal mantiq va kompyuter qurilmalari o’rtasidagi bog’liqlik triggerlar summatorlar formal mantiq va kompyuter qurilmalari o’rtasidagi bog’liqlik mantiqiy algebraning matematik apparati, kompyuter apparati qanday ishlashini tasvirlash uchun juda qulaydir, chunki kompyuterdagi asosiy sanoq tizimi (sistemasi) ikkilik bo’lib, unda “1” va “0” raqamlari ishlatiladi va mantiqiy o’zgaruvchilarning qiymatlari ham ikkitadir: " 1 "va" 0 ". bundan ikkita xulosa kelib chiqadi: bir xil kompyuter qurilmalari ikkilik sanoq tizimida ifodalangan sonli ma’lumotlarni va mantiqiy o’zgaruvchilarni qayta ishlash va saqlash uc...

Bu fayl PPTX formatida 26 sahifadan iborat (316,1 KB). "kompyuterlarni tashkil qilishning raqamli mantiqiy asoslari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: kompyuterlarni tashkil qilishni… PPTX 26 sahifa Bepul yuklash Telegram