tarkibida lipid tutuvchi o'simliklar

DOC 10 pages 993.5 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 993.5 KB

File type DOC

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

mavzu: tarkibida lipidlar tutuvchi o`simliklar reja: 1. lipidlar haqida umumiy tushuncha. 2. tarkibida lipidlar tutuvchi o`simliklar 3. xulosa 4. foydalanilgan adabiyotlar lipidlar haqida umumiy tushuncha yogʻlar suv bilan yaxshi aralashish xususiyatiga ega boʻlmagan molekulalar toifasi boʻlgan lipidlarning bir turi hisoblanadi. lipidlar gidrofob, qutbsiz va asosan uglevodorod zanjirlaridan iborat boʻladi. lipidlarning turlari organizmlarda har xil strukturalarga ega va shunga mos ravishda organizmlarda turli vazifalarni bajaradi. misol uchun, lipidlar energiya saqlaydi, izolyatsiyani taʼminlaydi, hujayra membranalarini tashkil qiladi, yaproqlarda suv oʻtkazmaydigan qatlamlarni hosil qiladi va testosteron kabi gormonlarning tarkibiy qismlarini ham taʼminlaydi. bu yerda biz yogʻlar va moylar, mumlar, fosfolipidlar va steroidlarni oʻz ichiga oluvchi lipidlarning eng muhim turlarini batafsil koʻrib chiqamiz. yogʻlar va moylar yogʻ ikki turdagi qismdan iborat: glitserin asosi va uchta yogʻ kislotasi dumchasi. glitserin uchta gidroksil (oh) guruhi boʻlgan kichik organik molekuladir, yogʻ kislotasi boʻlsa karboksil guruhiga birikkan uzun uglevodorod zanjiridan iborat. odatda yogʻ kislotasi 12-18 ta ugleroddan tarkib …

2 / 10

gʻ molekulalari triatsilglitserinlar yoki shifokorlar tilida triglitseridlar deb ham ataladi. inson tanasida triglitseridlar asosan adipotsit deb nomlanuvchi maxsus yogʻ hujayralarida saqlanadi. adipotsitlar adipoz toʻqimalarini hosil qiladi11start superscript, 1, end superscript. koʻplab yogʻ kislotalari yogʻ molekulalarida uchrasa, ularning baʼzilari tanada erkin ham uchraydi va ularga lipidning bir turi sifatida qaraladi. toʻyingan va toʻyinmagan yogʻ kislotalari yuqoridagi misolda koʻrsatilganidek, triglitserid yogʻ kislotasining uchta dumchasi bir-biriga oʻxshamaydi. yogʻ kislotasi zanjirlari uzunligi, shuningdek, ularning toʻyinmaganlik darajasiga koʻra farq qiladi. uglevodorod zanjiridagi qoʻshni uglerodlar faqatgina oddiy bogʻlarni hosil qilgan boʻlsa, yogʻ kislotasi toʻyingan deb aytiladi. (yogʻ kislotalari vodorodga toʻyinadi, toʻyingan yogʻda iloji boricha koʻproq vodorod atomlari uglerod skeletiga birikadi.) uglevodorod zanjirida qoʻshbogʻ boʻlsa, yogʻ kislotasi toʻyinmagan hisoblanadi, chunki endi unda vodorodlar soni kam boʻladi. yogʻ kislotasida faqat bitta qoʻshbogʻ boʻlsa, u mono-toʻyinmagan; bir nechta qoʻshbogʻ boʻlganda esa u poli-toʻyinmagan deyiladi. tarkibida lipid tutuvchi o’simliklar o’simlik moylari o’simliklarning to’qimalarida keng tarqalgan. lipidlar o’simlik hujayralarining asosiy moddalaridan …

3 / 10

moyli o’simliklardan kungaboqar, maxsar, soya o’simliklarining seleksiyasi va ularning moyini qayta ishlash texnologiyalari o’rganilmoqda. moyli ekinlar guruhini xilma-xil ekinlar tashkil qilgan. bu ekinlar har xil botanik oilalarga mansub bo‘lib morfologik va biologik xususiyatlari bilan farq qiladi. moyining chiqishi, sifati, qo’llanishi har xil bo’ladi. ushbu ekinlarning urug’i va mevasi tarkibida 20-60-% moy bo’lib, oziqovqatda, konserva ishlab chiqarishda, qandolat va non mahsulotlari tayyorlashda qo’llaniladi. bundan tashqari, o’simlik moyi margarin, sovun, lok, bo’yoq, olif, stearin, linoleum ishlab chiqarishda, tabobatda, parfyumeriyada, teriga ishlov berishda qo’llaniladi. ammo moyli ekinlarni ulushi har xil. kungaboqar, soya, raps moyli ekin sifatida keng tarqalgan, boshqa ekinlar kam tarqalgan: ularga moyli zig’ir, kunjut, maxsar, xantal, kanakunjut, moyli ko’knor, yeryong’oq, krambe, perilla, lyallemansiya va boshqalarni misol qilib keltirish mumkin. moyli ekinlarning ahamiyati ularning moyini xalq xo’jaligida foydalanishiga bog’liq. moy ishlab chiqarilgandan keyin qolgan kunjara va shrot chorva mollariga yuqori to’yimli ozuqa hisoblanadi. ayrim moyli ekinlar silos tayyorlashda qo’llaniladi. yer yuzida moyli …

4 / 10

ologik qiymatini oshiruvchi qo’shimcha sifatida ishlatiladi. moyli urug’lar urug’ va meva po’stlari asosan sellyulozadan tashkil topganligi sababli spirt ishlab chiqaruvchi gidroliz zavodlariga xomashyo bo’lib xizmat qiladi. moyli urug’lar va ularni qayta ishlash mahsulotlari moylar va oqsillardan tashqari bir qator biologik faol birikmalar bo’lgan vitaminlar va provitaminlarga ham boydir (tokoferollar, steroidlar, karotinoidlar va boshqalar). undan tashqari moyli urug’lar boshqa urug’lardan xilma xil fosfolipid kompleksi hamda makro- va ultramikroelementlar to‘plamining miqdori bilan ajralib turadi. moyli urug’larning kimyoviy tarkibi ularni sanoatda kompleks qo’llash imkoniyatini yaratadi. moyli urug’larni yig’ib olish, qayta ishlash va saqlash texnologiyalari, ular tarkibidagi barcha qimmatli moddalar to’plamini tayyor mahsulotlar tarkibida saqlab qolishga yo’naltirilgan bo’lishi kerak. bugungi kunda jahon miqyosida ozuqa o’simlik moyi sifatida 1-o’rinda soya moyi, 2-o’rinda kungaboqar moyi, 3-o’rinda palma moylari, 4-o’rinda indov moy va keyingi o’rinlarda chigit, zaytun, kunjut, maxsar va boshqa moylar qo’llanilmoqda. birlashgan millatlar tashkiloti oziq-ovqat va qishloq xo‘jaligi tashkilotiga (fao) ko‘ra, bugungi kunda dunyo bo‘yicha …

5 / 10

67-yildan ekilgan. soya inson va hayvonlar isteʼmol oqsilining muhim manbaiga aylanib ulgurgan muhim qishloq xo‘jaligi ekinlaridan biri hisoblanib, statistik tahlillarga ko‘ra bugungi kunda dunyo bo‘yicha yetishtirilgan soyaning 85 foizi chorva ozuqasiga va qolgan 15 foizi bevosita inson isteʼmoli uchun yo‘naltiriladi. soya doni tarkibida katta miqdorda oqsil va moy mavjud, bundan tashqari mineral va vitaminlarga juda boy hisoblanadi. urug‘ining tarkibida 18-24% yog‘, 35-45% oqsil, 30% uglevod va 5% mineral, ko‘p miqdorda vitamin va aminokislotalar mavjud. bundan tashqari, chorvachilikda sifatli va to‘yimli ozuqa hisoblanib, 100 kg soya doni 134,8 ozuqa birligi saqlaydi. bu ko‘rsatkich boshqa bironta donli, dukkakli yoki moyli ekinlarda uchramaydi. eng muhimi soya yetishtirish yerning meliorativ holatini yaxshilash va tuproq unumdorligini oshirish xususiyatiga ega bo‘lib, almashlab ekishda muhim ahamiyat kasb etadi. dunyo bo‘yicha har yili o‘rtacha 334 mln tonna soya yetishtiriladi, shundan braziliya (114 mln tn), aqsh (97 mln tn) va argentinaning (55 mln tn) ulushi qariyib 80 foizni tashkil …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tarkibida lipid tutuvchi o'simliklar"

mavzu: tarkibida lipidlar tutuvchi o`simliklar reja: 1. lipidlar haqida umumiy tushuncha. 2. tarkibida lipidlar tutuvchi o`simliklar 3. xulosa 4. foydalanilgan adabiyotlar lipidlar haqida umumiy tushuncha yogʻlar suv bilan yaxshi aralashish xususiyatiga ega boʻlmagan molekulalar toifasi boʻlgan lipidlarning bir turi hisoblanadi. lipidlar gidrofob, qutbsiz va asosan uglevodorod zanjirlaridan iborat boʻladi. lipidlarning turlari organizmlarda har xil strukturalarga ega va shunga mos ravishda organizmlarda turli vazifalarni bajaradi. misol uchun, lipidlar energiya saqlaydi, izolyatsiyani taʼminlaydi, hujayra membranalarini tashkil qiladi, yaproqlarda suv oʻtkazmaydigan qatlamlarni hosil qiladi va testosteron kabi gormonlarning tarkibiy qismlarini ham taʼminlaydi. bu yerda biz yogʻlar va moyla...

This file contains 10 pages in DOC format (993.5 KB). To download "tarkibida lipid tutuvchi o'simliklar", click the Telegram button on the left.

Tags: tarkibida lipid tutuvchi o'siml… DOC 10 pages Free download Telegram