landshaft arxitekturasining shaharsozlik asoslari

PPTX 17 pages 958,3 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 958,3 KB

Fayl turi PPTX

Pages 17

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

slayd 1 mavzu: landshaft arxitekturasining shaharsozlik asoslari.aholi yashash joylarini landshaft - rejaviy tashkil qilish bo’yicha asosiy tushunchalar reja: shahar ko’kalamzorlarini tashkil etish tamoyili. shaharlar ko’kalamzorlar tizimini qurish shaharsozlik omillari. shaharni ko’kalamzorlashtirish juda keng tushuncha. biroq, odatda shahar landshafti deb butun shaharni emas, balki faqat ochiq, qurilishlardan holi hudud – bog’ va parklar, xiyobonlar va bul’varlar, ko’cha va yo’llar, daryo va ko’llar, turar-joy qurilmalari hovlilari va jamoat binolari uchastkalari, sanoat muassasala-rining ko’kalamzorlashtirilgan hududlari va boshqa hududlar aytiladi. bundan tashqari, shahar hayotining ajralmas qismi sifatida shahar atrofidagi hududlarni – qishloq xo’jalik yerlari, o’rmon parklar, dam olish hududlari, lagerlar va pansionatlar, shahar tashqarisidagi park va qo’riqxonlarni keltirish mumkin. zamonaviy shaharning ko’kalamzorlari tizimi turli-tuman vazifalarni bajaradi, ularning ichida eng muhimlari: shaharning havo havzasini (basseyni) sog’lomlashtirish; turar-joy tumanlarini va umuman shahar mikroiqlimini yaxshilash; bog’-park ansambllari, atrofdagi qurilmalar bilan uyg’unlashgan arxitekturaviy-landshaft ansambllarini shakllantirish; shahar aholisining ommaviy dam olishi uchun qulay muhitni yaratishdir. shaharning kattaligi, ahamiyati va …

2 / 17

’n yillikdan keyin ega bo’lganligi sababli bog’ va parklarni yaratish uchun ko’p yillar talab qilinadi. shahar ko’kalamzorlarini tashkil etish tamoyili. ko’kalamzor tizimlarning rivojlanishi turli hil shaharlarda turli hil usullarda qo’llaniladi. shaharlarning rivojlanishini belgilovchi eng muhim alomatlarni ko’rib chiqamiz: xalq xo’jaligi sohasi; aholi soni; iqtisodiy-geografik o’rni; paydo bo’lish va rivojlanish davrlari. shaharning xalq xo’jalik bo’yicha yo’nalishi ko’kalamzorlashtirilgan maydonlarning tashkil etilishiga bevosita va rejalashtiruvchi tuzilma orqali ta’sir ko’rsatadi. sanoat shaharlarida sanitariya-himoya qilish zonalari katta o’rin egallaydi. shahar kurortlarda ko’kalamzorlashtirilgan maydonlar bitta yoki bir nechta kurort parklarda va dam olish uylari, sanatoriylar xuzuridagi bog’larda quriladi. shaharlarni xalq xo’jaligi vazifalariga qarab klassifikatsiyalash ularning eng muhim xususiyatlarini aks ettiradi: ko’p funktsiyali shaharlar - ma’muriy-xo’jalik, madaniy va iqtisodiy funktsiyalarni o’zida muvofiqlashtiruvchi, hamda rivojlangan sanoat va transportga ega. bular - poytaxtlar, viloyat markazlari va boshqa yirik shaharlar (ularda yuqoridagi sanab o’tilgan funktsiyalarning har biri) shaharsozlik ahamiyatiga ega. bu turdagi shaharlar muhim tuman tashkil etuvchi markazlardan bo’lib, keng …

3 / 17

- asosan mahalliy markazlar vazifasini bajaruvchi kichik shahar joylari. kurort, ilmiy markaz, temir yo’l tugunlari vazifasini bajaruvchi shaharlar. shaharning xalq xo’jalik profili uning tarxiy tarkibiga: funktsional qismlarning joylashuvi, shuningdek, sanoat va turar-joy tumanlariga, ularning orasidagi oraliqlarga, transport aloqalari xarakteriga va boshqalarga katta ta’sir ko’rsatadi. shaharlar aholisining soni ham uning tipologik belgilaridan hisoblanadi. shaharlarni aholisining soniga qarab quyidagi guruhlarga bo’lish qabul qilingan: eng yirik shaharlar - 500-1000 minggacha va undan yuqori; yirik shaharlar - 250-500 minggacha; katta shaharlar -100-250 minggacha; o’rta shaharlar - 50-100 minggacha; kichik shaharlar - 50 minggacha. katta va yirik shaharlar bir necha turar-joy yoki shahar tumanlariga ajratilib, murakkabroq ko’kalamzorlar tizimiga ega bo’ladi. bu tizmga kichik tumanlar va turar-joy tumanlari bog’lari, umumshahar parki (markaziy qismida bo’lishi maqsadga muvofiq), transport magistrallari bo’ylab himoya ko’kalamzorlari kiradi. eng yirik shaharlar ko’kalamzorlari tizimi ularning arxitekturaviy-rejaviy yechimining xususiyatlarini aks etgan holda tabiiy landshaft bilan uzviy bog’langan. masalan, yirik daryoning ikki tomonida joylashgan shaharda …

4 / 17

, kanal yoki suv ombori bo’yicha kesib o’tadigan parklar va qirg’oqlar lentasi), qurilmalarga parallel yoki yondashib joylashgan ko’kalamzorlarning keng yo’llari (shahar chiziqli rivojlanganda), ko’kalamzorlarning chiziqli-yo’lak joylashuvi, shaharning ajralgan tumanlarini o’rab turuvchi ko’kalamzorlarning tashqi massivlari. shaharlar ko’kalamzorlar tizimini qurish shaharsozlik omillari. shaharning kattaligi va profili, uning ahamiyati, tarixiy rivojlanishi va tabiiy sharoitlar, iqlim, tuproqlar, mavjud o’simliklar, rel’ef xarakteri, suv havzalari bilan belgilanadi. shaharning kattaligi ko’kalamzor tizimlar ob’ektlar tarkibiga, ularning o’lchamlariga, funktsional-landshaft tashkil etishiga ta’sir etadi. aholi joylari hududi joylashuviga qarab, ko’kalamzorlar quyidagi kategoriyalarga bo’linadi: tabiatni qo’riqlash vazifasini bajaruvchi ko’kalamzorlar bunga qo’riqxonalar, tabiat yodgorliklari, suv manbaalarini sanitar qo’riqlash qismlari, daryo va kanallarni qo’riqlash yo’laklari. tabiat yodgorligi madaniy meros ko’kalamzorlar madaniy meros ko’kalamzorlariga tarixiy bog’lar, dendrologik, botanika va zoologiya bog’ va parklar; memorial qabristonlar. umumiy foydalanish ko’kalamzorlari shahar va tuman parklari, hiyobonlar, maydonlardagi hiyobonlar, piyoda ko’chalar, qirg’oq bo’ylari, shahar tashqarisidagi dam olish joylari. umumiy foydalanish ko’kalamzorlari cheklangan foydalanish ko’kalamzorlari turar joy tumani va …

5 / 17

lari va elementlari yordamida badiiy shakllantirish san’ati, me’moriy faoliyatning alohida turi, landshaft yaratish amaliyotining nazariy asosi. shahar atrofidagi ko’kalamzorlar. – o’z navbatida, umumiy foydalanishga mo’ljallangan va cheklangan foydalanishga mo’ljallangan shahar atrofi ko’kalamzorlariga ajratiladi. umumshahar ahamiyatidagi parklar – rivojlangan ommaviy madaniy-oqartuv va jismoniy tarbiya tadbirlari tizimiga ega bo’lgan yirik yashil massiv. u ommaviy tashrifga mo’ljallangan, shuning uchun yetarli darajada rivojlangan transport tarmog’i va yanada murakkab hajmiy-fazoviy elementlar majmuasiga ega. bu majmua o’zida suv havzalarining kichik va katta inshootlari, maysazorlar, daraxt va butalarning guruhli va yakka tartibdagi ekilishi, gullar parterlari, favvoralar va h.k.larni jamlaydi. park uchun hudud tanlash avvalo tabiiy landshaft sharoitlari – o’rmon massivi, suv havzasi yoki chiroyli rel’efning mavjudligi kabi shartlar bilan amalga oshiriladi. tuman ahamiyatidagi parklar – bitta umumshahar parki tashrif buyuruvchilarning asosiy massasini sig’dira olmaydigan darajada bo’ladigan katta shaharlarda joylashtiriladi. turar-joy tumanlari bog’ va parklari shahar hududi bo’ylab shunday joylashtirilishi lozimki, barcha aholi uchun eng yaqin bog’ yoki …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "landshaft arxitekturasining shaharsozlik asoslari"

slayd 1 mavzu: landshaft arxitekturasining shaharsozlik asoslari.aholi yashash joylarini landshaft - rejaviy tashkil qilish bo’yicha asosiy tushunchalar reja: shahar ko’kalamzorlarini tashkil etish tamoyili. shaharlar ko’kalamzorlar tizimini qurish shaharsozlik omillari. shaharni ko’kalamzorlashtirish juda keng tushuncha. biroq, odatda shahar landshafti deb butun shaharni emas, balki faqat ochiq, qurilishlardan holi hudud – bog’ va parklar, xiyobonlar va bul’varlar, ko’cha va yo’llar, daryo va ko’llar, turar-joy qurilmalari hovlilari va jamoat binolari uchastkalari, sanoat muassasala-rining ko’kalamzorlashtirilgan hududlari va boshqa hududlar aytiladi. bundan tashqari, shahar hayotining ajralmas qismi sifatida shahar atrofidagi hududlarni – qishloq xo’jalik yerlari, o’rmon parklar, dam oli...

This file contains 17 pages in PPTX format (958,3 KB). To download "landshaft arxitekturasining shaharsozlik asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: landshaft arxitekturasining sha… PPTX 17 pages Free download Telegram