landshaftlar arxitekturasi

DOC 86 pages 8.8 MB Free download

86 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 8.8 MB

File type DOC

Pages 86

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 86

o'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi mirzo ulug'bek nomidagi samarqand davlat arxitektura – qurilish instituti qo'lyozma huquqida shodiev ozod o'zbekistonda bog'-park san'atining shakllanishi va rivojlanish tamoyillari 5a581001 – “landshaftlar arxitekturasi” mutaxassisligi “landshaftlar arxitekturasi” bo'yicha magistr darajasini olish uchun magistrlik dissertatsiyasi dissertatsiya ko'rib chiqildi va himoyaga ruxsat berildi. “arxitektura nazariyasi va tarixi” kafedrasining mudiri a.s.uralov ______________________ ilmiy raxbar: arx.f.d.,prof. a.s.uralov______________ samarqand – 2011 mundarija bet kirish i-bob. o'zbekistonda bog'-park san'atining shakllanish tarixi….. 1.1. o'rta osiyoning qadimgi bog'lari.......................................................... 1.2. o'zbekistonning o'rta asrlardagi bog'-parklari................................. 1.3. xonliklar davri bog'-parklari............................................................ 1.4. chor rossiyasi hukmronligi davridagi bog'-parklar.......................... i-bob xulosasi............................................................................................... ii-bob. sobiq ittifoq davrida bog'-park san'atining shakllanish an'analari.............................................................................................................. 2.1. o'zbekistonning sobiq ittifoq davridagi bog'-parkchilik san'ati 2.2. bog'-parklarning tasnif-tizimi........................................................... 2.3. istirohat va madaniyat bog'larining me'moriy shakllanish asoslari..................................................................................................................... 2.4. maxsus parklar va bog'lar....................................................................... ii-bob xulosasi................................................................................................ iii-bob. mustaqillik yillarida o'zbekiston bog'-park san'atining rivojlanishidagi

2 / 86

asosiy tamoyillar va an'analar..................................... 3.1. zamonaviy bog'-park san'ati va uning rivojlanishidagi an'analar 3.2. mustaqillik yillarida bunyod etilgan bog'-parklar........................... 3.3. mustaqillik yillari bog'-parklarining funktsiyaviy tipologiyasi 3.4. zamonaviy bog'-park san'ati dizayni va o'simliklarni tanlash........ iii-bob xulosasi............................................................................................... yakuniy xulosalar, dissertatsiya natijalari va takliflar foydalanilgan adabiyotlar ro'yxati kirish dissertatsiya mavzusining dolzarbligi. ma'lumki, fuqarolar salomatligi jamiyatning eng katta boyligi hisoblanadi. inson salomatligini tiklashda, uning ham ma'naviy ham jismonan barkamol bo'lishida, shuningdek uning bo'sh vaqtini mazmunli o'tkazishni ta'minlashda bog'larning ahamiyati beqiyosdir. amir temur va temuriylar davridayoq bu sohaga katta e'tibor qaratganini “chor bog'”lar misolida ham kuzatishimiz mumkin. hozirgi kunda ko'pgina shahar va qishloqlarimiz hududida bog'-park san'ati namunalarini uchratamiz. ularning ko'p qismi qayta ta'mirlanib, halqqa xizmat qilayapti. ammo bog'larning aksariyat qismi e'tiborga muxtoj. o'zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining 2010 yil 29 dekabrda chiqargan 322 - sonli “2011 – 2015 yillarda madaniyat va istirohat bog'larining moddiy-texnika bazasini mustahkamlash va ularning faoliyatini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari dasturini tasdiqlash to'g'risida” gi qarori …

3 / 86

tektorlari va me'morlar uchun, balki shaharsozlar, ekologlar, bog'bonlar, dizaynerlar, muhandislar uchun ham dolzarbdir. bog'larni ikki xil yirik funktsiyaviy guruhga bo'lish mumkin: xo'jalik bog'lari va istirohat bog'lari, ya'ni me'moriy bog'lar. xo'jalik bog'lari, ma'lumki, jamiyatning obodonchilik, to'qlik, mo'l-ko'lchilik belgisi bo'lib, ular, odatda, shaxsiy manfaatlar va xo'jalik ehtiyojlari uchun yaratiladi. ular hovlilar qoshida tomorqa va hovli bog'lari tarzida yoki shahar chetlari va tashqarilarida tekis, nishablik yoki tog'lik joylarda qo'rg'oncha bog'lar tarzida bunyod etilgan. xo'jalik bog'larini yaratish asosan bog'bonlar ishi bo'lib, ularda o'tmishda turli-tuman mevali daraxtlar, apelsin va xurmolar, limonlar, uzumzorlar va anjirzorlar bo'lgan. dehqonchilik ham xo'jalik bog'laridan farq qilib, dehqonlar o'z erlariga sabzavot, ziroat va don ekinlarini ekkanlar. xo'jalik bog'larining biror qismi dehqonchilik ekinlariga ham ajratilgan bo'lishi mumkin. biroq, ular, odatda istirohat uchun mo'ljallanmaydi. biz o'rganayotgan bog'-parklar, asosan, istirohat maqsadlariga, insonlarning sayr qilishi, dam olishi va hordiq chiqarish ehtiyojlariga mo'ljallangan. ularni yaratishda bog'bonlarning ham o'rni bor albatta, biroq, asosiy rolni bu erda me'morlar …

4 / 86

o'rinni egallasa, bog'bonlar me'morlarga bu ishlarni amalga oshirishda va ekilgan o'simliklarni parvarishlashda yaqindan yordam bergan. shuning uchun ham istirohat bog'lari ko'pchilik adabiyotlarda “me'moriy bog'lar” deb atalgan. istirohat bog'lari, ya'ni bog'-parklarning asosiy qismi insonlarning istirohat turlariga va tabiatga bo'lgan ehtiyojlarini qondirish uchun xizmat qiladi. o'tmishda ular turli-tuman ko'rinishlarga ega bo'lgan. bog'-saroylar, chorbog'lar, bog'u-bo'stonlar, gulistonlar, bog'-qo'rg'onlar, qo'riqxonalar, bog'-ansambllari shular jumlasidandir. xullas, bog'-parklar deganda biz xo'jalik bog'larini emas, balki me'moriy istirohat bog'larini, ularning turli ko'rinishlari va shakllarini tushunishimiz kerak. bog'-parklarning turli mamlakatlardagi rivoji turli davrlarda turlicha kechgan bo'lsa-da, ularning shakllanishi hamma vaqt joylardagi muayyan tabiiy-iqlim sharoitlarga, iqtisodiy, madaniy, diniy e'tiqodlarga, insonlarning atrof muhit va tabiatga bo'lgan munosabatiga jiddiy bog'liq bo'lgan. yuqorida keltirilgan ma'lumotlar bog'-park san'tining o'ziga xosligini va uni qunt bilan o'rganishni taqazo etadi. zamonamizning hozirgi tezkor rivojlanayotgan globallashuvi sharoitida o'zbekiston mintaqaviy bog'-park san'atini identifikatsiyalash maqsadida nafaqat mavjud muammolarni ta'kidlash va ko'rsatib berish zarur, balki respublikada bog'-park san'ati taraqqiyotining yangi yo'nalishlarini aniqlashtirish va …

5 / 86

lasidandir. ushbu mavzuga doir o'zbek tilida nashr etilgan adabiyotlar qatoriga o'. alimovning «o'rta asrlarda movaronunnahrda bog'chilik xo'jaligi tarixi” (t., 1984), d.nozilovning “chorbog'” (t.,1997), l.a.adilovaning «landshaft arxitekturasi” (t., 2002), s.s.ojegov, a.s.uralov, k.raximovlarning “landshaft arxitekturasi va dizayni” (s., 2003) nomli kitoblarini kiritish mumkin. mazkur masala bo'yicha turli davrlarda o'zbekistonda nashr etilgan rus va o'zbek tillaridagi qator ilmiy va ommabop maqolalar mavjudki, ularning mualliflari tarzida g.a. pugachenkova, m.s. bulatov, m.s. taxtaxodjaeva, t.f. qodirova, a.s.o'ralov, k.d.raximov, m.k. axmedov, p.sh. zoxidov, g.i.korobovtsev va boshqalarni ko'rsatish mumkin. bog'-park san'atining sermazmun va serfayz boy tarixiy tajribalari bilan tanishish nafaqat bo'lajak me'morlar, landshaft arxitektorlari va dizaynerlari, shaharsozlar uchun, balki bog'bonlar, ekologlar uchun ham o'ta qiziqarlidir. buning ustiga markaziy osiyo respublikalari mustaqillikka erishgach, boshqa sohalardagi kabi, bog'-park qurilishining milliy yo'nalishiga, bu sohadagi tarixiy boy tajribalarimizni chuqur o'rganish va aniqlashga, ularni qayta tiklash va amalga kiritishga, umuman respublikamizda milliy bog'-park san'atini yaratishga va rivojlantirishga katta ehtiyoj sezilmoqda. sharqning taniqli olimi …

Want to read more?

Download all 86 pages for free via Telegram.

Download full file

About "landshaftlar arxitekturasi"

o'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi mirzo ulug'bek nomidagi samarqand davlat arxitektura – qurilish instituti qo'lyozma huquqida shodiev ozod o'zbekistonda bog'-park san'atining shakllanishi va rivojlanish tamoyillari 5a581001 – “landshaftlar arxitekturasi” mutaxassisligi “landshaftlar arxitekturasi” bo'yicha magistr darajasini olish uchun magistrlik dissertatsiyasi dissertatsiya ko'rib chiqildi va himoyaga ruxsat berildi. “arxitektura nazariyasi va tarixi” kafedrasining mudiri a.s.uralov ______________________ ilmiy raxbar: arx.f.d.,prof. a.s.uralov______________ samarqand – 2011 mundarija bet kirish i-bob. o'zbekistonda bog'-park san'atining shakllanish tarixi….. 1.1. o'rta osiyoning qadimgi bog'lari.......................................................... 1.2...

This file contains 86 pages in DOC format (8.8 MB). To download "landshaftlar arxitekturasi", click the Telegram button on the left.

Tags: landshaftlar arxitekturasi DOC 86 pages Free download Telegram