abdurahmon jomiyning pedagogik fikrlari

PPTX 21 pages 107.0 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 107.0 KB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

10-mavzu: xiv asrning ii-yarmi va xvi asrda movaraunnahrda pedagogik fikrlar rivoji 10-mavzu: xiv asrning ii-yarmi va xvi asrda movaraunnahrda pedagogik fikrlar rivoji reja: 10.1. abdurahmon jomiyning pedagogik qarashlari. 10.2. alisher navoiyning asarlarida tarbiya va insonparvarlik masalalari. 10.3. navoiyning maktab va madrasalar rivojiga qo’shgan hissasi. 10.4. jaloliddin davoniyning axloqiy qarashlari. 10.5. “axloqiy jaloliy” asarining pedagogik fikrlar rivojidagi o’rni. abdurahmon jomiyning ta ’limiy-axloqiy qarashlari. abdurahmon jomiy (1414-1492) 1414 yilning 7 noyabrida jom shahrida tavallud topgan. sa'diddin qoshg'ariy, shayx bahoviddin umar va mavlono muhammad asad kabi allomalarning qo‘lida tahsil oldi. abdurahmon jomiy tinimsiz izlanish. o‘qib o‘rganish evaziga matematika, arab tili va adabiyoti, sintaksis. badiyot ilmi, musiqa, falakiyot, falsafa, fiqh, notiqlik ilmini, qur'onni qiroat bilan o‘qish va sharhlash bilimiga ega bo‘ldi. chuqur bilim va keng dunyoqarashga ega bo‘lganligi bois abdurahmon jomiy xalq orasida shoir va olim sifatida shuhrat qozondi, hurmat e'tiborga sazovor bo‘ldi. alloma uchta lirik devoni, ta'lim-tarbiya masalalariga oid “bahoriston”, shuningdek, yettita dostonni …

2 / 21

ni bir zahar bil. faraz qildik bilarsan, ul ilmi kimyoni, zar qilmasang misingni, qolmas ishing nishoni. alloma ilmning ahamiyati haqida gapirar ekan, bu bilimni egallashda kitobning bilim olishidagi o'rniga. uning hislatlariga alohida to‘xtaladi, kitobni "teri yopingan olim”ga o‘xshatadi. u bilimni yoshlikdan egallash lozimligini ta'kidlaydi va johillikni qattiq qoralab, dono bilan nodonni bir-biriga qarama-qarshi qo‘yadi. abdurahmon jomiy “bahoriston" asarida bilimlarni yoshlikdan egallash zarurligini, bilimlarni o‘rganishda kitobning o'rni alohida ekanligini, o'rganilgan ilmlar jamiyat va shaxs manfaatlariga xizmat qilishi zarurligini ta'kidlaydi. abdurahmon jomiy ilm va hunarni e'zozlagan rahbarning o'z xalqi hurmat e’tiboriga sazovor bo‘lishi hamda rahbar qachonki, elning ehtiromiga muyassar bo‘lar ekan, ana shundagina mamlakat gullab yashnashi mumkinligini ta'kidlaydi. abdurahmon jomiy asarda bilimning inson hayotidagi ahamiyati hamda ijtimoiy jamiyat taraqqiyotini belgilashdagi o'rni va rolini ochib berish bilan birga har bir kishi tomonidan ma'lum hunar sirlarini o'zlashtirish foydadan holi bo‘lmasligini uqtiradi. ayni o'rinda insonning qadr-qimmati uning molu mulki bilan emas, aksincha, u tomonidan egallangan …

3 / 21

ga keldi, olim eshigi tagidagi supada o‘tirib mudarrislik qilar, oldida shogirdlari sa f tortib o'tirishar edi. ey ustod, kechagi omonatni bersang, kerak bo‘lib qoldi, dedi, bo‘zchi olimga. birpas o‘tir, darsim tamom bo‘lsin. bo‘zchi kutib o'tirdi, ammo dars cho 'zilib ketdi, domlaning dars paytida boshini chayqab qo'yish odati bor edi. shoshib turgan kosib buni ko 'rib, dars berish bosh qimirlatishdan iborat ekan, deb o ‘yladi-da, ustodga: — sen kirib omonatni olib chiq, sening o‘rningga men bosh irg ‘ab turay, ishim zarur, - dedi. a.navoiy (1441-1501) "hamsa” (“hayrat ul -abror”, “farhod va shirin”, "layli va majnun”, ‘‘sab'ai sayyor,“saddi iskandariy’-) “nasoyimul muhabbat”, “munojot". “vaqfiya”, “majolis-un- nafois”, “muhokamat-ul-lug‘atayin", "mahbub ul-qulub” kabi asar va dostonlarida ta'lim-tarbiyaga oid qarashlarini bayon etadi. mazkur asarlarida navoiy komil inson obrazini yaratib, ular qiyofasida namoyon bo'luvchi ma'naviy-axloqiy sifatlarni ulug‘lagan bo‘lsa, ta'limiy-axloqiy muammolarni yorituvchi asarlarida esa komil insonni shakllantirish jarayonining mazmuni, ushbu jarayonning o ‘ziga xos jihatlari, y o 'llari, shakl …

4 / 21

lar yetkazgan yara va bergan malhamni ko‘nglim tag-tugi bilan sezgandirman. zamon ahlidan ba'zi hamsuhbatlar va davr kishilaridan ayrim do'stlar bu hollardan xabarsiz va ko'ngillari bu yaxshilik va yomonliklardan asarsizdir. bu xildagi hamsuhbat va do'stlarni xabardor qilmoq va bu hollardan ogohlantirmoq lozim ko'rinadiki, har to’lfaning xislatlaridan ma'lumotlari va har tabaqaning ahvolidin bilimlari bo’lsin, keyin munosib kishilar xizmatiga yugursinlar va nomunosib odamlar suhbatidan tortinishni zarur bilsinlar va barcha odamlar bilan maxfiy sirlardan so‘z o’hmasinlar. shayton sifatlar hiyla va aldovlariga o ‘yinchoq bo‘lib qolmasinlar. kimki har xil kishilar bilan suhbatlashish va yaqinlashishni havas qilsa, bu borada kaminaning tajribasi yoshlar uchun yetarlidir” alisher navoiy yoshlarni vaqtning qadriga yetish, ilm-fan asoslarini puxta o ‘zlashtirishga, ulardan amaliy faoliyatda samarali foydalanishga undaydi. u ta'lim olish yo‘llari xususida shunday tavsiyalarni beradi: maktab yoki madrasada tahsil olish; olim, hunarmand yoki san'atkorlarga shogird tushish asosida ta'lim olish; mustaqil ravishda ilm o‘rganish. alisher navoiy “qanoat” to’g’risida. qanoat buloqdur-suvi olgan bilan kurimaydi; …

5 / 21

ammo manzilga eltuvchi; tuyadir – qadami og’ir, lekin bekatga tushirguvchi. achchiq so’zli nasixatchiday tabiat undan olinadi, lekin zaminda maqsad xosil bo’ladi. badxo’r dori beruvchi tabibday kasal undan qiynaladi, ammo so’ngida sog’lik yuz beradi. alisher navoiy “muruvvvat va saxovat ” to’g’risida. saxovat insoniyat bog’ining borvar shajaridur (boqiy ildizidir), balki ul shajarning mufid samaridur (hosilasidur). odamiylik kishvarining bahri mavjvari (odamiylik dengizining mavjlari), balki ul mavj bahrining samin gavhari... ma’dumlikda (insoniy fazilat sifatida) muruvvat karamning urug’ qayoshidur (qarindoshidir), balki tav’amon (umuman) qarindoshidur... sohibi muruvvat (muruvvatli kishi) sharif xalqidin ayrilmaydurkim, u qayda bo’lsa tengri panohida bo’lsin – izzat va sharaf oromgohida. navoiyning o’qituvchi (mudarris) to’grisidagi fikrlari. mudarris kerakki, g’arazi mansab bo’lmasa va bilmas ilmni aytishga urinmasa, manmanlik uchun dars berishga havas ko’rgazmasa va olg’irlik uchun gap-so’z va g’avg’o yurgizmasa, nodonlikdan sallasi katta va pechi uzun bo’lmasa, gerdayish uchun madrasa ayvoni boshi unga o’rin bo’lmasa. ... yaramasliklardan qo’rqsa va nopoklikdan qo’rqsa, nainki, o’zini olim bilib, …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "abdurahmon jomiyning pedagogik fikrlari"

10-mavzu: xiv asrning ii-yarmi va xvi asrda movaraunnahrda pedagogik fikrlar rivoji 10-mavzu: xiv asrning ii-yarmi va xvi asrda movaraunnahrda pedagogik fikrlar rivoji reja: 10.1. abdurahmon jomiyning pedagogik qarashlari. 10.2. alisher navoiyning asarlarida tarbiya va insonparvarlik masalalari. 10.3. navoiyning maktab va madrasalar rivojiga qo’shgan hissasi. 10.4. jaloliddin davoniyning axloqiy qarashlari. 10.5. “axloqiy jaloliy” asarining pedagogik fikrlar rivojidagi o’rni. abdurahmon jomiyning ta ’limiy-axloqiy qarashlari. abdurahmon jomiy (1414-1492) 1414 yilning 7 noyabrida jom shahrida tavallud topgan. sa'diddin qoshg'ariy, shayx bahoviddin umar va mavlono muhammad asad kabi allomalarning qo‘lida tahsil oldi. abdurahmon jomiy tinimsiz izlanish. o‘qib o‘rganish evaziga matematika, ara...

This file contains 21 pages in PPTX format (107.0 KB). To download "abdurahmon jomiyning pedagogik fikrlari", click the Telegram button on the left.

Tags: abdurahmon jomiyning pedagogik … PPTX 21 pages Free download Telegram