sanoat

DOCX 12 pages 61.0 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 61.0 KB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

4-sanoat - milliy iqtisodiyatning yetakchi tarmog‘i tayanch atamalar va iboralar: sanoat, xonaki sanoat, iqtisodiyot tarmoqlari, ishlab chiqarishni diversifikatsiyalash, yoqilg‘i – energetika majmuasi, energetika, metallurgiya sanoati, paxta tozalash sanoati mashinasozligi, qurilish materiallari sanoati. reja: 1.sanoatning ta’rifi va tavsifi 2.sanoat va uning milliy iqtisodiyot rivojidagi roli va o‘rni 3.sanoat tarmoqlarining rivojlanishi tarixi 1.sanoatning ta’rifi va tavsifi sanoat - bu ijtimoiy-iqtisodiy kategoriyadir. demak, sanoat obyektiv reallik (borliq)ning in’ikosi va yuksak umumlashmasidir. uning alohida tarmoq, ya’ni ijtimoiy ishlab chiqarishning alohida sohasi bo‘lib yuzaga kelishi ishlab chiqarish kuchlari va ijtimoiy mehnat taqsimotining rivoji bilan tarixiy jihatdan bog‘liqdir. sanoat ham obyektiv borliqning muhim hodisalari qatorida ma’lum davr (vaqt va fazo) da dunyoga kelgan, muayyan qonun va qoidalar asosida rivojlangan, ma’lum miqdor va sifatlarga, zarurat va imkoniyatlarga ega bo‘lgan hamda ziddiyatlar qurboni ham bo‘lgan. o‘zbekiston sanoati ham o‘z taraqqiyoti jarayonida bir qator bosqichlarni bosib o‘tgan. eng avvalo, uy sanoati, so‘ngra, hunarmandchilik, ya’ni xonaki sanoat, kooperatsiya, manufaktura, fabrika …

2 / 12

larda rivojlanish pasayib, temuriylar davlatining vujudga kelishi bilan hunarmandchilik yanada rivoj topgan. buxoro, samarqand, xiva, toshkent, shahrisabz kabi shaharlarning ishlab chiqarish munosabat-larida hunarmandchilik alohida ahamiyat kasb etgan. xix asr oxiriga kelib, o‘zbekistonda hunarmandchilikning 30 ga yaqin turi rivoj topgan. xx asr boshlarida esa hunarmandchilikning asosiy qismi artellarga, keyinchalik zavod va fabrikalarga, badiiy buyumlar korxonalariga aylantirilgan. xviii asrning 60-70-yillarida angliyada ro‘y bergan sanoat to‘ntarilishidan keyin o‘zbekistonda asta-sekin manufakturadan mashinalashgan industriyaga o‘tish boshlandi. xomashyoga birlamchi ishlov beradigan sanoat sohalari (paxta tozalash, ipak tortish, vino, konserva, moy zavodlari) vujudga keldi. xx asrda o‘zbekiston sanoatida juda katta o‘zgarishlar ro‘y berdi. agar asr boshlarida sanoat mahsulotining eng muhim turlaridan 5-10 xili (paxta tolasi, xom ipak, o‘simlik moyi, uzum vinosi, g‘isht, ganch va boshqalar) ishlab chiqarilgan bo‘lsa, hozirgi paytda yuzlab-minglab turlari tayyorlanmoqda. sanoat moddiy ishlab chiqarishning asosiy va yetakchi tarmog‘idir. sanoatning vujudga kelishi va rivojlanishi ishchilar sonining oshishi va uning jamiyatdagi mavqei ko‘tarilishiga olib keladi. mustaqillik …

3 / 12

onlar munosabatining yuksak normalari va umuminsoniy tamoyillarini, qadriyatlarini qaror toptiruvchi, yangi hayot uchun ilg‘or kurashchi xislatlari bir butun bo‘lib mujassamlashgan. sanoat taraqqiyotining muhim qonuniyatlaridan biri sanoat xodimlarining madaniy-texnikaviy, ma’naviy-ma’rifiy darajasining o‘sishi, ishlab chiqarish malakasi va tajribasining tinmay oshib borishidir. o‘zbekiston mehnatkashlarining bilim va ko‘nikmasi, ishlab chiqarish malakasi va mahorati, madaniy va ma’rifiy saviyasini yuqori darajaga ko‘tarish bo‘yicha amalga oshirilayotgan ishlarda ham sanoatning yuqori o‘rin tutishini ko‘rish mumkin. sanoat mamlakat mudofaa qobiliyatining moddiy bazasi, el-yurtda tinchlik va barqarorlikni saqlashning muhim omili, qo‘shni mamlakatlar mustaqilligini, hamkorligi va birdamligini ta’minlovchi muhim sohadir. o‘zbekiston davlati mudofaasini kafolatlashda sanoatning roli alohida ahamiyat kasb etadi. sanoat shunday tarmoqki, barcha mamlakatlarning siyosiy, iqtisodiy va tashkiliy intilishlari, ularning xo‘jalik jihatdan birlashishi, ya’ni iqtisodiy integratsiya tavsifida o‘z ifodasini topadi. natijada barcha mamlakatlarning tabiiy, mehnat va moliyaviy resurslaridan, fan-texnikaning barcha yutuqlaridan oqilona foydalinish imkoniyatlari yuzaga keladi. sanoat, ayniqsa og‘ir sanoat butun ijtimoiy ishlab chiqarishni industrlashtirish muammolarini hal etish kalitidir. shu …

4 / 12

-tirish ham sanoat sohasida hukmronlik qiladi va yaxshi samaralar beradi. ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotni jadallashtirishni ta’minlovchi buyuk harakatlantiruvchi kuch – bu raqobat, ya’ni bellashuv, raqiblar kurashi ham sanoat sohasida rivoj topadi. ilg‘or texnika va texnologiyalardan foydalanish, materiallarning yangi turlarini yaratish, mehnat unumdorligini oshirish, ishlab chiqarishdagi mahsulotlarning raqobatbardoshligini yuqori darajaga ko‘tarish, ishlab chiqarishning boshqa bir qator texnik-iqtisodiy ko‘rsatkichlarini yaxshilash asosida uning samaradorligini ko‘tarish uchun harakat va boshqa mehnat an’analari ham avvalo, sanoat sohasida vujudga keldi va kelmoqda. mustaqillikning afzalliklari va davlatning iqtisodiy siyosati sanoatning yetakchi o‘rnini yanada oshirmoqda. islohotlarning asosiy yo‘nalishlari va ularning yechimini topish dastavval sanoat sohasida amalga oshirilmoqda va yaxshi samara bermoqda. 2.sanoat. uning milliy iqtisodiyot rivojidagi roli va o‘rni sanoat – moddiy ishlab chiqarishning eng yirik yetakchi tarmog‘i bo‘lib, unda mehnat qurollari (vositalari), mehnat buyumlari va xalq iste’mol tovarlarining ko‘pchilik qismi yaratiladi. unda mashina va mexanizmlarning barcha turlari, bino va inshootlarning konstruktiv elementlari ishlab chiqariladi, yer osti boyliklarini qazib olish …

5 / 12

nfini o‘zida birlashtiradi. sanoat rivoji tufayli unda band bo‘lgan xodimlarning soni ko‘payadi, ularning bilim va ko‘nikmalari, mahorati ortadi, kadrlar salohiyati yuqori darajaga ko‘tariladi. mehnatni ijtimoiy tashkil qilishning eng oliy turi, konsentratsiyaning yuqori darajasi va shu asosda ijtimoiy ishlab chiqarishni uyushtirishning ilg‘or usullari – ixtisoslashtirish, kooperativ-lashtirish va kombinatlashtirish, ko‘plab ishlab chiqarish va uzluksiz konveyer tizimi yordami bilan tashkil etish sanoat sohasida hukmronlik qiladi. faqat yirik mashina industriyasigina fan va texnikaning barcha yutuqlarini o‘zida to‘plab, mujassamlashtirib, mehnatni texnika bilan qurollantirishi va uning unumdorligini yuqori darajaga ko‘tarishi mumkin. sanoat va ayniqsa uning eng muhim sohasi bo‘lgan og‘ir sanoat mamlakatda kengaytirilgan takror ishlab chiqarishninig asosi hisoblanadi. u moddiy texnika vositalarini o‘zi va boshqa tarmoqlar uchun takror ishlab chiqarish bilan bir vaqtda jamiyat a’zolari o‘rtasidagi ijtimoiy ishlab chiqarish munosabatlarini takomillashtirib boradi. sanoat qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishini qayta qurishning negizi hisoblanadi. uni yangi texnika bilan ta’minlash orqali sanoat dehqon xo‘jaligini iqtisodiy va madaniy jihatdan yuqori darajaga …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sanoat"

4-sanoat - milliy iqtisodiyatning yetakchi tarmog‘i tayanch atamalar va iboralar: sanoat, xonaki sanoat, iqtisodiyot tarmoqlari, ishlab chiqarishni diversifikatsiyalash, yoqilg‘i – energetika majmuasi, energetika, metallurgiya sanoati, paxta tozalash sanoati mashinasozligi, qurilish materiallari sanoati. reja: 1.sanoatning ta’rifi va tavsifi 2.sanoat va uning milliy iqtisodiyot rivojidagi roli va o‘rni 3.sanoat tarmoqlarining rivojlanishi tarixi 1.sanoatning ta’rifi va tavsifi sanoat - bu ijtimoiy-iqtisodiy kategoriyadir. demak, sanoat obyektiv reallik (borliq)ning in’ikosi va yuksak umumlashmasidir. uning alohida tarmoq, ya’ni ijtimoiy ishlab chiqarishning alohida sohasi bo‘lib yuzaga kelishi ishlab chiqarish kuchlari va ijtimoiy mehnat taqsimotining rivoji bilan tarixiy jihatdan bog‘liqd...

This file contains 12 pages in DOCX format (61.0 KB). To download "sanoat", click the Telegram button on the left.

Tags: sanoat DOCX 12 pages Free download Telegram