elektr xavfsizligi elementlari va ularni qo’llanilishi.

DOCX 8 pages 54.0 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 54.0 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

mavzu: elektr xavfsizligi elementlari va ularni qo’llanilishi. reja: 1. elektr xavfsizligi qoidalari. 2. ultratovushli defektoskopiyadagi xavfsizlik talablari. 3. buzmaydigan nazorat ishlarini bajarishga, tasdiqlangan dasturga muvofiq, o‘qigan va mehnat xavfsizligining umumiy hamda maxsus masalalari bo’yicha sinovlardan muvaffaqiyatli o'tgan shaxslar qo‘yiladi. agar ishlar kasbiy zararli sharoit, masalan, ionlovchi nurlanishlar bilan bog'liq bo’lsa, u holda xodimlar tibbiy ko‘rikdan o‘tishlari va salomatligi haqida ijobiy xulosaga ega bo‘lishlari kerak. ularning sog’ligi har yili tekshirib turilmog‘i lozim. noqulay joylarda va balandlikda ishlashda mamlakatda va ushbu korxonada amal qiladigan xavfsizlik qoidalari hamda yo‘riqnomalarga rioya etilishi zarur. nazorat qilish paytida nazorat qilinayotgan buyumlarning, defektoskopik uskunalarning turg‘un holatda turishi hamda operator uchun qulay sharoit ta’minlanmog’i darkor. balandlikda nazorat qilish uchun ish o‘rnida, nazorat qilinayotgan buyumning istalgan nuqtasiga yaqinlashish qulay bo’lishini ta’minlovchi ko`prikcha yoki havozalar qurilishi kerak. defektoskopchi operator balandlikda maxsus bosh kiyimini kiyib ishlashi va ehtiyot kamaridan foydalanishi lozim. nazorat olib boriladigan xonalar amaldagi sanoat korxonalarini loyihalash me’yorlari va …

2 / 8

apparatlariga xizmat ko’rsatish ishlaridir. ana shu qurilmalarga xizmat ko‘rsatish uchun jalb qilinadigan xodimlar ularni belgilangan tartibda ishlatish yuzasidan ishlab chiqarish ta’limini o`tashlari va imtihonlarni muvaffaqiyatli topshirganlaridan keyin tegishli guvohnoma olishlari kerak. guvohnomada ularga xodimlarning malaka guruhiga muvofiq xavfsizlik texnikasidan berilgan malakasi ko‘rsatilmog‘i lozim. ishlab chiqariladigan barcha defektoskopik qurilmalar va asboblardagi izolatsiyalanmagan tok o‘tkazuvchi qismlar har qanday kuchlanishda ham tasodifan tegib ketishdan himoyalangan bo‘lishi zarur. izolayatsiyalanmagan simlar va elektr sxemalari korpuslar bilan ixotalanmog‘i darkor. qurilma va asboblar korpuslari majburiy ravishda yerga ulanishi kerak. rentgen apparatlarida 1000 v dan katta kuchlanishli zanjirlar mavjud bo'lib, bu kuchlanish rentgen trubkalariga uzatiladi. ularni almashtirishda, shuningdek, elektr sig‘imlari bo`lgan apparatlarni ko`zdan kechirish va oldini olish maqsadida ta’mirlashda tok uzib qo'yilib, sig‘imlardagi qoldiq zaryad ularni yerga ulagichga zaryadsizlagan holda yo‘qotilmog‘i lozim. rentgen apparatlarini boshqarish pultlari oldiga izolyatsiyalovchi rezina poyandozlar to`shalishi zarur. elektr qurilmalarining nosozligi va tok o‘tkazuvchi qismlarning izolatsiyasi shikastlanishi tufayli o'tkazgichlar qizishi hamda uchqunlanish yuzaga kelishi …

3 / 8

ratovushli defektoskopiyadagi xavfsizlik talablari ultratovushli defektoskoplar, asboblar va qurilmalar bilan ishlayotganda barcha elektr xavfsizligi qoidalariga arnal qilinmog‘i hamda yuqorida bayon etilgan talablar bajarilmog‘i lozim. idishlar ichidagi nazorat 12 v kuchlanishdan ta’minlanuvchi defektoskoplar bilangina amalga oshiriladi. defektoskopni har gal ishga tushirishdan oldin operator asbob yerga kamida 2,5 mm2 kesimli mis sim vositasida ishonchli ulanganligiga ishonch hosil qilishi zarur. defektoskoplar kam yuklangan elektr liniyalariga (yoritish tarmoqlariga) ulanmog'i darkor. bunday imkoniyat bo‘lmaganida esa, defektoskop tarmoqqa stabilizator orqali ulanishi kerak. ish o‘rnida rozetkalar bo‘lmaganida, defektoskopni elektr tarmog‘iga ulash va uzish ishlarini navbatchi elektrik bajarmog‘i lozim. operatorlarning olinadigan mexanizmlar tagida, noturg‘un konstruksiyalar ustida va defeksokoplarni elektr bilan ta’minlovchi simlar shikastlangan bo'lishi mumkin bo'lgan joylarda ishlashi qat’iyan taqiqlanadi. nazorat qilish jarayonida defektoskopni ochish va ta’mirlash man etiladi. operator foydalanadigan jihozlar, maydonlar, artish materiallari, latta-puttalar metall qutilarda saqlanishi zarur. nazorat joylari amaldagi sanoat korxonalarini loyihalashning sanitariya me’yorlari (sm 245-71)ga muvofiq tashkil etilmog`i darkor. epoksidli smolalar qo’llaniladigan ishlar …

4 / 8

dan majburiy tartibda bajarilishi kerak. radiatsion defektoskopiyadagi xavfsizlik talablari radiatsion defektoskopiyani amalga oshirish paytida ionlovchi nurlanishdan himoyalanish chora-tadbirlari ko‘rilmog‘i lozim. ionlovchi nurlanish tirik opganizmga ta’sir qilar ekan, to‘qima hujayralarida maxsus kimyoviy va biologik jarayonlarni keltirib chiqaradi va agar tegishlicha himoya yaratilmasa, organizm turli darajada shikastlanishi mumkin. radiatsion defektoskopiyadagi xavfsizlik talablari amaldagi «radioaktiv moddalar va ionlovchi nurlanish manbalari bilan ishlashning asosiy sanitariya qoidalari» (asq-72)ga hamda «radiatsion xavfsizlik me’yorlari» (rxm- 69) ga rioya qilish orqali bajariladi. rxm-69 ga muvofiq chekli joiz nurlanish dozalari va doza chegaralari belgilangan. chekli joiz doza (chjd) deb, xodimlar nurlanishining yillik miqdoriga aytiladi. bu miqdor doza 50 yil mobaynida bir tekis to‘planib borganida, ishchining o'zining va avlodlarining sog`lig‘ida noxush o‘zgarishlarni keltirib chiqarmaydi. aholi ichidan ayrim shaxslarning joiz yillik o`rtacha nurlanish darajasi dozaning chegarasi deb ataladi, u tashqi nurlanishning o'rtacha dozalari, radioaktiv chiqindilar va tashqi muhit obyektlari bilan radioaktiv ifloslangan darajasi bo’yicha nazorat qilinadi. amaldagi me’yorlar va qoidalarga ko‘ra, …

5 / 8

d rentgen va γ - nurlanish dozasida kuzatiladigan ekvivalent biologik effekt kuzatiladi. rad - 1 g istalgan moddaga singigan 100 erg energiyaning tizimdan tashqari birligi. a toifadagi kishilar ichidan ikki guruh shaxslar ajratib ko‘rsatilgan: 1-guruh nurlanish dozalari yillik chjdning 0,3 qismidan ortib ketishi mumkin bo’lgan sharoitda ishlaydigan shaxslar; 2) nurlanish dozalari chjdning 0,3 qismidan oshmaydigan sharoitda ishlovchi shaxslar. 2-guruhga sanitariya-himoya zonasida ishlaydigan katta yoshdagi odamlar, shuningdek, nazorat qilinadigan zonaga vaqti-vaqtida kelib turadigan kishilar kiradi. bu shaxslar uchun, nazorat qilinadigan zonada ishlaydigan kishilardan farqli o‘laroq, yakka tartibdagi dozimetrik nazorat va maxsus tibbiy kuzatuv talab qilinmaydi. falokat (nosozlik) yuz berganida tashqi nurlanishni va odam organizmiga radioaktiv moddalar kirishini kamaytirish uchun hamma amaliy chora-tadbirlar ko‘rilmog’i zarur. zararsizlantirishning yuksak samaradorligini ta’minlash uchun radioaktiv manbalami saqlashga gamma-qurilmalami zaryadlash kerak hamda qayta zaryadlashga mo‘ljallangan xonalar devorlari moybo`yoq yoki boshqa moy yig’uvchi material bilan qoplanadi. bu xonalarning poliga plastik yoki linoleum qoplanadi. radioaktiv moddalar ishlatiladigan korxonalar va …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektr xavfsizligi elementlari va ularni qo’llanilishi."

mavzu: elektr xavfsizligi elementlari va ularni qo’llanilishi. reja: 1. elektr xavfsizligi qoidalari. 2. ultratovushli defektoskopiyadagi xavfsizlik talablari. 3. buzmaydigan nazorat ishlarini bajarishga, tasdiqlangan dasturga muvofiq, o‘qigan va mehnat xavfsizligining umumiy hamda maxsus masalalari bo’yicha sinovlardan muvaffaqiyatli o'tgan shaxslar qo‘yiladi. agar ishlar kasbiy zararli sharoit, masalan, ionlovchi nurlanishlar bilan bog'liq bo’lsa, u holda xodimlar tibbiy ko‘rikdan o‘tishlari va salomatligi haqida ijobiy xulosaga ega bo‘lishlari kerak. ularning sog’ligi har yili tekshirib turilmog‘i lozim. noqulay joylarda va balandlikda ishlashda mamlakatda va ushbu korxonada amal qiladigan xavfsizlik qoidalari hamda yo‘riqnomalarga rioya etilishi zarur. nazorat qilish paytida nazorat qi...

This file contains 8 pages in DOCX format (54.0 KB). To download "elektr xavfsizligi elementlari va ularni qo’llanilishi.", click the Telegram button on the left.

Tags: elektr xavfsizligi elementlari … DOCX 8 pages Free download Telegram