faza modulyatsiyasining furye tahliliga asoslangan xususiyatlari

DOCX 8 pages 59.2 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 59.2 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

faza modulyatsiyasining furye tahliliga asoslangan xususiyatlari ishdan maqsad. ushbu amaliy mashg‘ulotdan maqsad —faza modulyatsiyasi (pm) signalining matematik modelini va uning furye tahlil asosidagi spektral tarkibini chuqur o‘rganishdan iboratdir. ish davomida pm signalining vaqt sohasidagi va chastota sohasidagi ko‘rinishini, modulyatsiya indeksining ta’sirini, carson qoidasi yordamida spektr kengligini baholashni va signal tarkibidagi asosiy va yon komponentlarning shakllanishini nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilinadi. bundan tashqari, excel dastur muhitida turli parametrlar asosida signallarini qurish, ularning grafiklarini chizish va tahlil qilish orqali nazariy bilimlarni mustahkamlash asosiy vazifa qilib belgilangan. nazariy ma’lumotlar. raqamli va analog kommunikatsiya tizimlarida axborot signallarini tashuvchi signallarga yuklashning samarali usullaridan biri bu faza modulyatsiyasi (phase modulation, pm) hisoblanadi. faza modulyatsiyasida tashuvchi signalning fazasi xabar signalining o‘zgarishiga proporsional tarzda o‘zgartiriladi. pm usuli fm ga o‘xshash bo‘lib, ikkalasi ham fazaviy parametrlarni o‘zgartiradi. ammo pm da xabar signali to‘g‘ridan-to‘g‘ri fazaga ta’sir qiladi, fm da esa signal chastotaga ta’sir qiladi. faza modulyatsiyasi raqamli aloqa tizimlari, …

2 / 8

amalda modulyatsiyalovchi signalning chastotasi tashuvchi signalga nisbatan ancha past bo‘lib, bu uning spektrda joylashishini aniqlashda va qabul qilgich qurilmalarining murakkabligini pasaytirishda muhim ahamiyat kasb etadi. modulyatsiya jarayoni modulyatsiyalovchi signal yordamida tashuvchi signalning ma’lum bir parametrini — amplituda, chastota yoki fazani — ma’lum qonuniyat asosida o‘zgartirishni nazarda tutadi. faza modulyatsiyalangan signal ifodasi. faza modulyatsiyasida axborot signalining qiymatlari tashuvchi signalning fazasiga to‘g‘ridan-to‘g‘ri ta’sir qiladi. bunda modulyatsiyalangan signal umumiy ko‘rinishda (2) tarzida ifodalanadi. bu yerda — modulyatsiyalangan signalning amplitudasi (volt), — tashuvchi signalning asosiy chastotasi (hz), — vaqt (sekund), — fazaviy sezuvchanlik koeffitsienti (radian/v), — modulyatsiyalovchi signal (volt). ushbu formulada koeffitsient modulyatsiyalovchi signal qiymatlarining fazaga qanday darajada ta’sir ko‘rsatishini belgilaydi. fazaviy sezuvchanlik koeffitsienti qanchalik katta bo‘lsa, modulyatsiyalovchi signaldagi o‘zgarishlar tashuvchi signal fazasida shunchalik katta siljishlarga olib keladi. aksincha, kichik qiymatlari fazada nisbatan kichik o‘zgarishlarga sabab bo‘ladi. modulyatsiya natijasida xabar signalining qiymati fazani muayyan miqdorda siljitadi. agar modulyatsiyalovchi signal nolga teng bo‘lsa, modulyatsiyalangan signal …

3 / 8

, — tashuvchi signalning doimiy chastotasi (hz), — fazaviy sezuvchanlik koeffitsienti (rad/v), —modulyatsiyalovchi signal (v), — vaqt (s). oniy faza ifodasidan foydalanib, signalning lahzaviy chastotasi aniqlanadi. lahzaviy chastota, odatda, fazaning vaqt bo‘yicha birinchi hosilasi sifatida aniqlanadi va quyidagi formula bilan ifodalanadi (4): (4) bu hosilani hisoblab orqali quyidagi ifodani olish mumkin (5): (5) ushbu ifoda shuni ko‘rsatadiki, faza modulyatsiyasida lahzaviy chastota xabar signalining vaqt bo‘yicha hosilasiga chiziqli proporsionaldir. agar modulyatsiyalovchi signal vaqt bo‘yicha sekin o‘zgaradigan bo‘lsa, ya’ni uning hosilasi kichik bo‘lsa, unda lahzaviy chastota deyarli tashuvchi chastotaga teng bo‘ladi va signal deyarli sobit chastotali ko‘rinishda qoladi. aksincha, agar tez o‘zgaradigan bo‘lsa, lahzaviy chastota sezilarli darajada o‘zgaradi va signalning spektral tarkibi kengayadi. shu tarzda, faza modulyatsiyasining matematik modeli faza va chastota parametrlarining o‘zaro bog‘liqligini aniqlab beradi, va bu bog‘liqlik pm va fm modulyatsiya turlarining o‘zaro aloqadorligini ham anglash imkonini yaratadi. faza modulyatsiyasida tashuvchi signalning amplitudasi doimiy bo‘lib qoladi. shu sababli, modulyatsiyalangan …

4 / 8

uyidagi ifoda yordamida aniqlanadi: (7) bu yerda: — faza sezuvchanlik koeffitsienti (rad/v), — modulyatsiyalovchi signalning maksimal amplitudasi (v). bu ifodalardan ko‘rinadiki, pm signalning spektral kengligi modulyatsiya parametrlariga, ya’ni , va qiymatlariga bevosita bog‘liqdir. spektral kenglik modulyatsiya indeksi oshganda yoki modulyatsiyalovchi signal chastotasi yuqorilaganda ortadi. carson qoidasi orqali berilgan bu taxminiy baho modulyatsiyalangan signalning asosiy energiya qismi qamrab oladigan chastota polosini ifodalaydi va spektral tahlilni yakuniy xulosalash imkonini beradi. faza modulyatsiyasining furye tahlili. furye tahlil asosiy tamoyiliga ko‘ra, har qanday murakkab signal to‘plangan ko‘plab sinusoid komponentlarga — aniqrog‘i, o‘ziga xos chastota, amplituda va fazaga ega bo‘lgan to‘lqinlarga — ajratilishi mumkin. pm signalda faza bilan birgalikda modulyatsiyalovchi signalga proporsional tarzda o‘zgaradi. agar signal oddiy sinusoidal ko‘rinishda bo‘lsa, ya'ni bo‘lsa, unda faza modulyatsiyalangan signal quyidagicha yoziladi: (8) bu ifoda natijasini spektral tahlil qilishda kosinusning kompozitsiyalangan argumentga ega shaklidagi furye kengaytmasi qo‘llaniladi. matematik jihatdan bunday shakldagi signal bessel funktsiyalariga asoslangan qator ko‘rinishida ifodalanadi: (9) …

5 / 8

giyaning qaysi chastotalarga qanday taqsimlanishini va tashuvchi bilan yon komponentlar orasidagi o‘zaro bog‘liqlikni aniq matematik ifodalar yordamida ochib beradi. bu yondashuv, ayniqsa, raqamli aloqa tizimlari va tor polosali yoki keng polosali tizimlarning spektral samaradorligini tahlil qilishda muhim ahamiyat kasb etadi. furye tahlil orqali faza modulyatsiyalangan signallarni tahlil qilish, ularning spektral tarkibining to‘liq tasvirini olish imkonini beradi. bunda, bessel funktsiyalari yordamida modulyatsiyalangan signalni cheksiz ko‘plab sinusoidalar yig‘indisi sifatida ifodalash mumkinligi ko‘rsatiladi. pm va fm o‘rtasidagi matematik bog‘liqlik. faza modulyatsiyasi (pm) va chastota modulyatsiyasi (fm) o‘rtasida chuqur matematik bog‘liqlik mavjud bo‘lib, bu ularning texnologik almashtiruvchanligini va tahliliy yondashuvdagi o‘xshashliklarini ko‘rsatadi. har ikki modulyatsiya usulida axborot signali tashuvchi signalning faza parametrlariga ta’sir qiladi, ammo ushbu ta’sir shakli va natijaviy parametrlar turlicha ifodalanadi. pm va fm signallari orasidagi o‘zaro bog‘liqlik ularning matematik ifodalari orqali aniq ko‘rsatib berilishi mumkin. agar xabar signali ni vaqt bo‘yicha integrallasak va natijani chastota modulyatsiyasida ishlatsak, pm signaliga teng ekvivalent …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "faza modulyatsiyasining furye tahliliga asoslangan xususiyatlari"

faza modulyatsiyasining furye tahliliga asoslangan xususiyatlari ishdan maqsad. ushbu amaliy mashg‘ulotdan maqsad —faza modulyatsiyasi (pm) signalining matematik modelini va uning furye tahlil asosidagi spektral tarkibini chuqur o‘rganishdan iboratdir. ish davomida pm signalining vaqt sohasidagi va chastota sohasidagi ko‘rinishini, modulyatsiya indeksining ta’sirini, carson qoidasi yordamida spektr kengligini baholashni va signal tarkibidagi asosiy va yon komponentlarning shakllanishini nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilinadi. bundan tashqari, excel dastur muhitida turli parametrlar asosida signallarini qurish, ularning grafiklarini chizish va tahlil qilish orqali nazariy bilimlarni mustahkamlash asosiy vazifa qilib belgilangan. nazariy ma’lumotlar. raqamli va analog kommunikatsiya tizi...

This file contains 8 pages in DOCX format (59.2 KB). To download "faza modulyatsiyasining furye tahliliga asoslangan xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: faza modulyatsiyasining furye t… DOCX 8 pages Free download Telegram