geologo-litologik kesmalar tuzish

DOCX 10 pages 564.2 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 564.2 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

6-amaliy mashg'ulot mavzu: geologo-litologik kesmalar tuzish. reja: 1. litosfera yuzasidagi jarayonlar 2. materiklarning suv osti qismlaridagi kesmalar. litosfera yuzasining uchdan ikki qismi dunyo okean suvi sathidan pastda joylashgan bo'lib, maxsus subakval (suv osti) sharoitlarda rivojlanadi, dengiz tubini shakllantiruvchi geologik va geomorfologik jarayonlar quruqlik rel'efini shakllantiruvchi jarayonlar bilan umuman o'xshash bo'lsada, lekin, o'ziga xos bir qator xususiyatlari bilan farq qiladi, dengiz tubining strukturasi va shakllarini hosil qiluvchi jarayonlar ham ikki guruhga bo'linadi: endogen (tektonik, vulqon) va ekzogen (nurash, denudatsiya va b.) jarayonlar, endogen jarayonlar dengiz va okean botiqlarini hosil qiladi va ular tubining tuzilishi xususiyatlarini belgilaydi, ko'p zilzilalarning epitsentri okean tubida joylashgan, magmatik jinslarning va harakatdagi vulqonlarning dengiz tublarida keng tarqalishi dengiz tubi rel'efining rivojlanishida magmatik jarayonlar o'rni muhimligini ko'rsatadi. subakval ekzogen jarayonlar guruhi quruqlikda rivojlanayotgan jarayonlardan keskin farq qiladi, dengiz tubida, sayoz suvli zona va muzliklar qatlamidan tashqari, quruqlikda muhim hisoblanadigan temperatura va muz nurashlari mavjud emas, dengiz muhitida kimyoviy …

2 / 10

. hozirgi vaqtda, okean qa'ri tuzilishiga va rel'efiga ko'ra to'rtta asosiy qismga bo'linadi (14.2-rasm): 1) materiklarning suvosti chekkasi; 2) o'tish zonasi; 3) okean qa'ri; 4) okean o'rtaliq tog' tizmalari. 7.2 -rasm. dunyo okeani tubi rel'efi tuzilishining asosiy elementlari (o.k.leontev bo'yicha): 1-shelf; 2-materik yonbag'ri; 3-materik etagi; 4-dengiz o'rtalig'i va chekkalari cho'kmalari; 5-orollar yoyi; 6-chuqur suv novlari; 7-okean tubi; 8-okean tubi ko'tarilmalari va tog'lari; 9-okean o'rtaliq tog' tizmalari; 10-yirik yoriqlar. materiklarning suv osti qismi quruqlik qismi bilan tektonik tuzilishiga ko'ra bir xilda, ya'ni ularda cho'kindi tog' jinslari, granit va bazalt qatlamlar mavjud. okean tubi tomon borilganda granit qatlami qiyiqlanadi, bunda er po'sti okean qatlamlari ko'rinishini oladi (cho'kindi qatlami va uni tagidagi bazalt qatlamining umumiy qalinligi 5-10 km ga etadi). materiklarning suv osti qismi okean hududining 22% ga yaqinini tashkil etadi va uning rel'efi: materiklar shelfiga, materiklar yonbag'riga va materiklar etagiga bo'linadi. shel'f biroz qiyalangan sayoz tekislik bo'lib, qit'aning dengiz va okeanlar qirg'oqlari …

3 / 10

keng bo'lib, saqlanib qolgan qadimgi rel'eflardan hamda yosh tektonik uzilmalar ta'sirida paydo bo'lgan rel'eflardan iborat (masalan, shimoliy muz okeanining shelfi); 3) mezozoy platformalari shel'fi - quruqlikning kam tabaqalangan akkumulyativ tekisligi (masalan, shimoliy muz okeanining sharqiy qismidagi shel'f); 4) materik chekkalarining bukilmali shelfi - paleozoy poydevorini qoplab turgan mezozoy-kaynozoy yotqiziqlarida shakllangan. qadimgi erozion rel'eflar keng tarqalgan bo'lsada, tektonik harakatlar ta'sirida hosil bo'lgan rel'eflar kam uchraydi (masalan: g'arbiy evropa qirg'oqlarining shel'fi). geosinklinal oblastlar shel'fining ikki tipi ajratiladi: 1) mezozoy burmali strukturalar shel'fi – ularning kengligi katta bo'lmay, tektonik harakatlar ta'sirida juda kuchli tabaqalangan (masalan: amerika qirg'oqlaridagi tinch okean shel'fi); 2) hozirgi zamon geosinklinal oblastlar shel'fi – yonbag'irlar qiyaligi tik, vulqon otilishidan hosil bo'lgan rel'ef shakllari, suv osti vodiylari va daralari ta'sirida kuchli tabaqalangan (masalan, tinch okeanining g'arbiy qismdagi va indoniziyadagi shel'flar). materik yoki kontinental yonbag'irlar - qiyaligi 3-50 dan 10-150 gacha, okean tubi bilan shel'f chekkasi oralig'ida 200-2400 m chuqurlikgacha bo'lgan yonbag'irlik. …

4 / 10

a kichik qiyalikka ega bo'lib, o'zaro tutashib ketgan suv osti deltasi (yoyilma konusi)ni eslatadi. u loyqa (il va qum aralashmasi) oqim yotqiziqlaridan iborat, bunday yotqiziqlar turbiditlar deyiladi, tuzilishiga ko'ra flishni (qazilma formatsiyani) eslatadi, kengligi 100 km gacha bo'lib, chuqurligi 2-4, ba'zida 5 km gacha, bunday chekka asta-sekin okeanning chuqur suvli qismiga o'tuvchi akkumulyativ shel'fdir, materiklar etagi zonasida dengiz chuqurligi 2000-4000 m gacha etadi, materikning okean tubiga o'tish sxemasi o'tish zonasi deb ataluvchi oraliqda juda murakkab kechadi, bu zona tinch okeanida keng tarqalgan. o'tish zonasi materik yonbag'irlari bilan okean qa'ri oralig'ida joylashgan bo'lib, quyidagi yirik rel'ef elementlariga bo'linadi: 1) dengizlar chekkasidagi chuqur suv osti cho'kmalari; 2) tashqi va ichki (okeanga yaqinroq) yoysimon orollar (yaponiya, filippin, kuril va boshqalar) orasidagi bo'ylama depressiya, chuqurligi 3 - 5 km gacha; 3) chuqur suv okean novi- yoysimon joylashgan orollarning tashqi (qavariq) tomoniga yoki qit'aga ulanib ketgan, yoysimon yoki to'g'ri chiziq shakldagi tor, juda chuqur, uzoqqa …

5 / 10

vsiflanadi. okean o'rtaliq tog' tizmalari - dunyo okeani tubida butun er kurrasini qurshab olgan yagona sistemani tashkil etgan tog' tizimi. 1950 yillarning oxiriga kelib v.e. xain va a.e. mixaylovlar okean tubida bir butun, ulkan okean o'rtaliq tog' tizmalari mavjudligini aniqlashdi, umumiy uzunligi 600 ming km dan ziyod, kengligi 2000 km, nisbiy balandligi 3-4 ming metr; ba'zi cho'qqilari vulqon orollari ko'rinishida okean yuzasidan ko'tarilib qolgan. okean o'rtaliq tog' tizmalarining sirti va yonbag'irlari kuchli emirilgan, tizmalar bo'ylab uzunasiga cho'zilgan chuqur riftli botiqlar, ko'plab ko'ndalang yoriqlar mavjud, seysmik faol, ba'zi joylarda vulqon namoyon bo'ladi. shunday qilib, dunyo okeani tubining rel'efi juda murakkabdir, tekislangan maydonlar okean tubining uncha katta bo'lmagan qismini egallaydi, qolgan qismi esa yuzlab vulqon tog'laridan va bepoyon tog' tizmalaridan iborat. image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg car

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "geologo-litologik kesmalar tuzish"

6-amaliy mashg'ulot mavzu: geologo-litologik kesmalar tuzish. reja: 1. litosfera yuzasidagi jarayonlar 2. materiklarning suv osti qismlaridagi kesmalar. litosfera yuzasining uchdan ikki qismi dunyo okean suvi sathidan pastda joylashgan bo'lib, maxsus subakval (suv osti) sharoitlarda rivojlanadi, dengiz tubini shakllantiruvchi geologik va geomorfologik jarayonlar quruqlik rel'efini shakllantiruvchi jarayonlar bilan umuman o'xshash bo'lsada, lekin, o'ziga xos bir qator xususiyatlari bilan farq qiladi, dengiz tubining strukturasi va shakllarini hosil qiluvchi jarayonlar ham ikki guruhga bo'linadi: endogen (tektonik, vulqon) va ekzogen (nurash, denudatsiya va b.) jarayonlar, endogen jarayonlar dengiz va okean botiqlarini hosil qiladi va ular tubining tuzilishi xususiyatlarini belgilaydi, ko'p ...

This file contains 10 pages in DOCX format (564.2 KB). To download "geologo-litologik kesmalar tuzish", click the Telegram button on the left.

Tags: geologo-litologik kesmalar tuzi… DOCX 10 pages Free download Telegram