pascal dasturlash tili

PPTX 20 pages 85.3 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 85.3 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

prezentatsiya powerpoint 6-mavzu: dasturlash tillari reja 1. dastur. dasturlash. 2. dasturlash tillari. dasturlash tillari tasnifi. algoritmik til tarixi paskal dasturlash tili 1969 yili shvetsariya federal texnologiya instituti professori n.virt tomonidan ishlab chiqilgan bo'lib, talabalarga dasturlar tuzishni o'rgatishga mo'ljallangan. turbo paskal dasturlash tili 1980 yillarning boshlariga kelib ms-pascal, turbo pascal translyatorlarining ishlab chiqilishi bilan til sifatida o'zining mavqeini mustahkamlab oldi. hozirgi vaqtda paskal tilining bir qancha lahjalari mavjud bo'lib, ularning so'nggi lahjalari qatoriga turbo pascal 7.0 paketi va windows boshqaruvi ostida ishlashga mo'ljallangan borland pascal 7.0 paket dasturlarini kiritish mumkin. shuningdek, hozirgi kunga kelib windows muxitida paskal dasturlash tili asosida qurilgan keng imkoniyatli, ob'ektlar bilan ishlovchi delphi tili keng tarqaldi. dasturlash tillari inson uchun tushinarli bo'lgan dasturlarni tuzish imkonini beradi. bunday protsedurlar matnini mashinalarda bajarish uchun, ularni mashina kodiga aylantirish zarur. buning uchun translyator deb ataluvchi maxsus dasturlardan foydalaniladi. translyatorlar ikki xil ko'rinishda bo'ladi: interpritator va kompilyator. interpretator - dasturning har …

2 / 20

uchun ishlatiladi. paskal tili 1971 yilda elon qilingan bo'lib, frantsuz olimi blez paskal nomiga qo'yilgan. turli xildagi masalalar echimini olishda tartiblangan (strukturaviy) dasturlar tuzishda ishlatiladi. pl/1 tili 1964 yilda yaratilgan bo'lib, programming langauge/1 - 1-tartib raqamli dasturlash tili ma'nosini anglatadi. ushbu til universal tillar turkumiga kiradi. bu tilda ishlab chiqilgan dasturlar ehmni yangisi bilan almashtirilganda qaytadan tuzib chiqilishi zarur emas. beysik (basic - beginner's all purpose sumbolic instruction code - boshlovchilar uchun ko'p maqsadli dasturlash tili) xisoblash algoritmlarini yozish uchun qo'llaniladigan algoritmik til. bu til 1965 yilda dartmut kolleji xodimlari kemini va kurtslar tomonidan ishlab chiqilgan. algoritmik til - algoritmlarni bir xil va aniq yozish uchun ishlatiladigan belgilashlar va qoidalar sistemasidir. dastur - bu berilgan algoritmga asoslangan biror bir algoritmik tilda yozilgan ko'rsatmalar (buyruqlar, operatorlar) to'plamidir. dasturlash - esa bu dastur tuzish jarayonidir. u quyidagi qadamlardan iborat: dasturga bo'lgan talablar; qo'yilgan masala algoritmini tanlash yoki ishlab chiqish; dastur kodlarini (matnlari, …

3 / 20

$hi mumkin. o'zgaruvchilarning birinchi belgisi lotin alifbosining harfi, keyingi belgilar esa harflardan, raqamlardan va “_” belgisidan iborat bo'lishi mumkin. o'zgaruvchilar uchun bo'sh joy belgisidan foydalanish mumkin emas. o'zgaruvchilarning uzunliklarini 63 tagacha bo'lgan belgilar orqali ifodalash mumkin. undan ortig'ini yozish mumkin bo'lsada, turbo pascal tili translyatori ularni bir biridan farqlamaydi. o'zgaruvchilarning nomi sifatida lotin xarflaridan foydalanilganda katta va kichik harflar farqlanmaydi. ajratish belgilari. ajratish belgilari identifikatorlarni, sonlarni, hizmatchi so'zlarni bir-biridan ajratib turish uchun hizmat qiladi. bu belgilarga probel, kodi 0 dan 31 gacha bo'lgan boshqarish, “{”, va “}” belgilari kiradi. maxsus belgilar. maxsus belgilarni urg'u (punktuatsiya) va amal belgilariga ajratish mumkin. urg'u (punktuatsiya) belgilari: “{” va “}”, “(*” va “*)” – izoh, [, ] – jadval indeksining satr uzunligi, (, ) – arifmetik ifodani, parametr ro'yhatini ajratish, “ ' ” – apostrof belgisi, ya'ni satr konstantani ajratish, “:=” – identifikatorlarga qiymat berish, “#” – belgi kodi orqali ifodalash, “$” – kompillyator …$

4 / 20

abel - belgi, prosedure - protsedura, program - dastur, record - yozuv, repeat - takrorlamoq, set - to'plam, then - u holda, to - gacha, type - turi, var - o'zgaruvchi, while - xozircha, write - chiqarish, read-o'qimoq. butun konstantalar. qiymati dasturning bajarilishi jarayonida o'zgarmaydigan kattaliklar konstantalar deb ataladi. turbo paskalda butun, haqiqiy, belgili, satrli, mantiqiy, to'plam, tiplashtirilgan va protsedurali konstantalar ishlatiladi. konstantalarning berilishi dasturdagi konstantalarni e'lon qilish qismida beriladi. konstantalarni e'lon qilish uchun const operatoridan foydalaniladi. butun konstantalar e'lon qilinganda agar berilgan son manfiy bo'lsa, «–» belgisi qo'yiladi. butun konstantalar o'n asosli sanoq sistemasida berilgan bo'lsa, –2147483648 dan 2147483647 gacha, 16 asosli sanoq sistemasida esa u $00000000 dan $ffffffff gacha oraliqda berilishi imkoniyati bo'ladi. haqiqiy konstantalar. haqiqiy konstantalarni oddiy yoki suzuvchi vergulli, ya'ni sonlarni yozishning eksponentsial ko'rinishlarida ham yozish mumkin. bunda haqiqiy sonning kasr va butun qismlari nuqta orqali ajratib yoziladi. masalan, const a=156; b=.53; c=2.6e–3; d=3.1e+5; ushbu konstantalar …

5 / 20

ni o'zgartiruvchi funktsiyalar. chr(x)  o'nli kodi 0 va 255 oralig'ida bo'lgan sonlarning ascii jadvalidagi mos belgisiga aylantiruvchi funktsiya, high(x)  kattalikning maksimal qiymatini aniqlovchi funktsiya, low(x)  kattalikning minimal qiymatini aniqlovchi funktsiya, ord(x)  har qanday tartiblangan tipni butun tipga aylantiruvchi funktsiya. bunda funktsiya argumenti mantiqiy, belgili, sanoqli tipda bo'lishi mumkin. natija longint tipida bo'ladi, round(x)  haqiqiy sonni o'ziga eng yaqin bo'lgan butun songa aylantiruvchi funktsiya. bunda x haqiqiy tipli, natija esa longint tipli bo'ladi. agar natija longint qiymatlari diapozonidan chiqib ketsa dastur bajarilishi jarayonida xatolik xaqidagi habar paydo bo'ladi; int(x)  x ning butun qismi. bunda x haqiqiy tipli, natija esa longint tipli bo'ladi; trunc(x)  x sonining x dan katta bo'lmagan butun qismi. bunda x haqiqiy tipli, natija esa longint tipli bo'ladi. tartiblangan tipli kattaliklar uchun funktsiyalar. odd(x)  x ning qiymati toq ekanligini tekshiruvchi funktsiya. bunda funktsiya argumenti longint tipli qiymati esa boolean tipli bo'ladi. …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "pascal dasturlash tili"

prezentatsiya powerpoint 6-mavzu: dasturlash tillari reja 1. dastur. dasturlash. 2. dasturlash tillari. dasturlash tillari tasnifi. algoritmik til tarixi paskal dasturlash tili 1969 yili shvetsariya federal texnologiya instituti professori n.virt tomonidan ishlab chiqilgan bo'lib, talabalarga dasturlar tuzishni o'rgatishga mo'ljallangan. turbo paskal dasturlash tili 1980 yillarning boshlariga kelib ms-pascal, turbo pascal translyatorlarining ishlab chiqilishi bilan til sifatida o'zining mavqeini mustahkamlab oldi. hozirgi vaqtda paskal tilining bir qancha lahjalari mavjud bo'lib, ularning so'nggi lahjalari qatoriga turbo pascal 7.0 paketi va windows boshqaruvi ostida ishlashga mo'ljallangan borland pascal 7.0 paket dasturlarini kiritish mumkin. shuningdek, hozirgi kunga kelib windows muxit...

This file contains 20 pages in PPTX format (85.3 KB). To download "pascal dasturlash tili", click the Telegram button on the left.

Tags: pascal dasturlash tili PPTX 20 pages Free download Telegram