zamonaviy o‘zbek adabiyotida mansura janri (ibrohim g‘afurov ijodi misolida)

DOCX 69 pages 215.2 KB Free download

69 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 215.2 KB

File type DOCX

Pages 69

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 69

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi qo‘lyozma huquqida udk:82-95:821.512.133 70230502-adabiyotshunoslik (o‘zbek adabiyoti) zamonaviy o‘zbek adabiyotida mansura janri (ibrohim g‘afurov ijodi misolida) magistr akademik darajasini olish uchun yozilgan dissertatsiya ilmiy rahbar: toshkent-2024 mundarija kirish.....................................................................................................................3 i bob. mansura janri poetikasi hamda uning adabiy tur va janrlar tasnifidagi o‘rni....................................................................9 1.1. 1.1. mansura janri poetikasiga doir nazariy qarashlar.............................................9 1.2. 1.2. o‘zbek adabiyotida mansura janrining taraqqiyoti…………............................21 1.3. bob bo‘yicha xulosalar........................................................................................45 ii bob. ibrohim g‘afurov ijodida mansura janri......................47 2.1. “hayo – xaloskor” kitobi – mansuralar majmuasi sifatida...............................47 2.2. mansuralarning mavzu ko‘lami va undagi muallif g’oyasi……………………62 bob bo‘yicha xulosalar........................................................................................72 iii bob. ibrohim g‘afurov mansuralari badiiyati....................74 3.1. ijodkor mansuralarida obrazlar tizimi.............................................................74 3.2. mansuralarda syujet va kopzitsiya jihatlari , badiiy til xususiyatlari.................84 bob bo‘yicha xulosalar.........................................................................................92 umumiy xulosalar.......................................................................................94 foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati..........................................97 kirish mavzuning dolzarbligi. bugungi adabiyotshunoslikda she’riy janrlarning poetikasini o‘rganish, ildizlari – genezisini aniqlash, tipologik xususiyatl

2 / 69

arini, badiiyatini tadqiq qilish, o‘ziga xos qonuniyatlarini ko‘rsatish umummilliy qadriyatlarni o‘rganishga qo‘shilgan muhim hissa bo‘ladi. insoniyatning tafakkuri, ruhiyatidagi yangilanishlar adabiyotda o‘z aksini topadi. yozuvchi mahoratini, uning hayot voqeligini tasvirlash uslubini, badiiy asarda obrazlar tabiatining yoritilishini o‘rganish insonning ma’naviy olami, dunyoqarashi, tafakkur tarziga xos xususiyatlarni anglashda muhim ahamiyat kasb etadi. shu bois adabiyotshunoslik fani ham muntazam o‘z obyektiga yangicha nazar bilan qarash, she‘riy va nasriy asarlar poetikasiga oid muammolarni chuqurroq anglash yo‘lidan boradi. zamonaviy o‘zbek adabiyotida yuzaga kelgan adabiy tur va janrlar orasida mansuralarning o‘rganilishi va boshqa she’riy tizimlardan farqlanishi hamda uning o‘zbek adabiyotida taraqqiy etishini o‘rganish muhim vazifalardan biridir. jahon va hozirgi zamon o‘zbek she’riyatida ham dunyoni yangicha poetik nigoh bilan ko‘rish kuchayib bormoqda. natijada, an’anaviy poetik ifoda vositalari ham yangicha tus va qiyofa kasb etib bormoqda. asrlar davomida shakllangan ta’riflar qolipiga sig‘maydigan yangiliklar borgan sari she’riyatda keng urf bo‘lib bormoqda. shu nuqtai nazardan xx asr oxiri va xxi asr …

3 / 69

tadqiq etish zarurati mavjud. zamonaviy o‘zbek adabiyoti xx asr boshlarida jiddiy o‘zgarishlarga uchradi. ko’p asrlik an’analarga ega bo’lgan sher’iyat o’z qiyofasi, ko’lami ma mazmun ko’rinishini o’zgartirdi. an’anaviy aruz o’rnini barmoq va sarbast egalladi. shu yo’sinda o’zbek she’riyat yangi mansura janri paydo bo’ldi. xx asr boshlarida cho‘lpon, fitrat, botu, mirtemir ijodidagi mansura janri keyinchalik miraziz a’zam, omon matjon, tilak jo‘ra, rauf parfi, usmon azim, ikrom otamurod kabi bir qator shoirlar ijodida ko’zga tashlanadi. ammo, so‘nggi chorak asr mobaynida mansura janrini qayta jonlantirgan ijodkor ibrohim g‘afurovdir. [1: o'zbekiston respublikasi prezidenti shavkat mirziyoevning “o'zbek mumtoz va zamonaviy adabiyotini xalqaro miqyosda o'rganish va targ'ib qilishning dolzarb masalalari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya ishtirokchilariga tabrigi // xalq so'zi, 2018 yil, 8 avgust.] prezidentimiz shavkat mirziyoyev ijodkorga 80 yoshga kirgani munosabati bilan yo‘llagan tabrigida ta’kidlaganidek, “mamlakatimizda ma’naviy-ma’rifiy jarayonlar yangi, yuksak bosqichga ko‘tarilib, hal qiluvchi kuchga aylanayotgan bugungi kunda ibrohim g‘afurov singari chuqur bilim va hayotiy tajribaga, faol ijtimoiy …

4 / 69

ri, ijodkor “men”ining nasriy she’rdagi ifodasini o‘rganish adabiyotshunosligimizning dolzarb mavzularidan sanaladi. keyingi yillarda chiqayotgan farmon va qarorlar, xususan, 2017-yil 13-sentabrdagi pq-3271-son “kitob mahsulotlari nashr etish va tarqatish tizimini rivojlantirish, kitob mutoaalasi va kitobxonlik madaniyatini oshirish hamda targ’ib qilish qilish bo‘yicha kompleks chora-tadbirlar dasturi to‘g’risida”gi qarori, 2019-yil 21-oktabrdagi pf-5850 son “o‘zbek tilining davlat tili sifatidagi nufuzi va mavqeini tubdan oshirish” to‘g’risidagi prezident farmoni ham mavzuning o‘rganilishi dolzarbligini belgilaydi. mavzuning o‘rganilganlik darajasi. xx asr she’riyati, sheʼriy janrlar xilma-xilligi, ularning janriy takomillashuvi hamda ijodiy uslublar haqida fitrat, omon matjon, mirtemir, a.hojiahmedov, n.shukurov, r.orzubekov, u.to‘ychiyev, d.quronov, e.xudoyberdiyev, h.umurov, i.haqqulov, sh.hasanov, d.quvvatova, u.hamdam va boshqa adabiyotshunoslar asarlari orqali nazariy maʼlumotlarga ega bo‘lish mumkin.[footnoteref:3] [3: fitrat. adabiyot qoidalari. –toshkent: 1995; sulton i. adabiyot nazariyasi. – toshkent: o‘qituvchi, 2005; sharafiddinov o. ijodni anglash baxti. – toshkent: sharq, 2004; shukurov n. uslublar va janrlar – toshkent, 1973; shukurov n. so'z sehri, she'r mehri. – samarqand: zarafshon, 1992; normatov …

5 / 69

va ijod. – toshkent: fan, 2007; hasanov sh. iste'dodning rangin jilolari. badiiylik va mahorat. - samarqand, samdu nashri, 2011; hasanov sh. doston tarkibi va tabiati. - samarqand, samdu nashri, 2011; quvvatova d. xx asr ikkinchi yarmi o'zbek poemachiligida janr va uslub rang-barangligi. – toshkent: o'zbekiston respublikasi fanlar akademiyasi, “fan” nashriyoti, 2010; ulug'bek hamdam. yangilanish ehtiyoji. –toshkent: fan, 2007.] mansuralar va ularning badiiy o‘ziga xosligi b.sarimsoqov, h.axmedovlarning, sarbast va uning janriy poetikasi a.mamatovaning tadqiqotlarida o‘rganilgan bo‘lsada[footnoteref:4], mansura janrida alohida asarlar yaratgan i.g‘afurov ijodi alohida tadqiqot ob’ekti qilib olinmagan. ammo nuktadon munaqqidning o‘ziga xos ilmiy va ijodiy faoliyati haqida ko‘plab maqolalar, esselar yozilgan[footnoteref:5]. [4: sarimsoqov b. nasriy she'r xususiyatlari // o'zbek tili va adabiyoti, t., 1975.4-son, 15-18-betlar; axmedov h. o'zbek adabiyotida nasriy she'r. filol. fanlari...nda, toshkent,1995; mamatova a. o'zbek adabiyotida sarbast she'rning shakllanishi va uning badiiy-estetik xususiyatlari. filol. fanlari nda, t., 2000.] [5: boltaboev h. hayotdan tashqaridagi hayot // jahon adabiyoti, 12/2017; …

Want to read more?

Download all 69 pages for free via Telegram.

Download full file

About "zamonaviy o‘zbek adabiyotida mansura janri (ibrohim g‘afurov ijodi misolida)"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi qo‘lyozma huquqida udk:82-95:821.512.133 70230502-adabiyotshunoslik (o‘zbek adabiyoti) zamonaviy o‘zbek adabiyotida mansura janri (ibrohim g‘afurov ijodi misolida) magistr akademik darajasini olish uchun yozilgan dissertatsiya ilmiy rahbar: toshkent-2024 mundarija kirish.....................................................................................................................3 i bob. mansura janri poetikasi hamda uning adabiy tur va janrlar tasnifidagi o‘rni....................................................................9 1.1. 1.1. mansura janri poetikasiga doir nazariy qarashlar.............................................9 1.2. 1.2. o‘zbek adabiyotida mansura janrining taraqqiyoti…………........................

This file contains 69 pages in DOCX format (215.2 KB). To download "zamonaviy o‘zbek adabiyotida mansura janri (ibrohim g‘afurov ijodi misolida)", click the Telegram button on the left.

Tags: zamonaviy o‘zbek adabiyotida ma… DOCX 69 pages Free download Telegram