and, or, not mantiqiy standart so'zlardan foydalanish

DOCX 17 pages 203.6 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 203.6 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

oʻzbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xozazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti ma’lumotlar bazasi fanidan 5-8 labaratoriya ishi bajardi: 414-20 guruh talabasi zevar jalilova toshkent – 2022 5 - laboratoriya ishi mavzu: and, or, not mantiqiy standart so’zlardan foydalanish ishdan maqsad: talabalarda and, or, not mantiqiy stanndart so‗zlardan foydalanish va shu orqali relyatsion mb da ishlash ko‘nikmasini hosil qilish. masalaning qo‟yilishi: and, or, not, in, between, like operatoridan foydalanib avvalgi mashg‘ulotlarda yaratilgan jadvallar ustida amallar bajarish. uslubiy ko`rsatmalar:sql tilida shart ifodalarini tuzish uchun solishtirish va mantiqiy operatorlardan tashqari yana bir qator maxsus operatorlar qo‗llaniladi. bu operatorlar dasturlash tillarida mavjud emas. bu operatolar: operator ta`rifi = teng > katta = katta yoki teng teng emas in biror qiymatlar to‗plamiga tegishliligini tekshirish between biror qiymatlar diapozoniga tegishliligini tekshirish like namuna bilan mosligini tekshirish is null qiymat mavjudmasligini tekshirish not mantiqiy inkor operatori and va mantiqiy operatori or yoki mantiqiy …

2 / 17

rda ko‗rsatilgan namunaga mosligini tekshirish imkonini yaratadi. namuna quyidagi maxsus simvollardan tashkil topadi: · _ (tagiga chizish belgisi) – bitta ixtiyoriy simvolni bildiradi; · % (foiz belgisi) – ixtiyoriy miqdordagi simvollar ketma – ketligini bildiradi. select id_st, surname from student where surname like 'a%' ishni bajarish tartibi. 1.maoshi 5000000 kop xodimlar idsini, fishini va manzili esa katta harflarda chiqaramiz; xodimlar jadvallarini koramiz; so’rov: select *from xodimlar; natija: 5.1-rasm. xodimlar jadvalidagi ma‘lumotlarni ko‘rish. so`rov: select id,fish,upper(manzili) from xodimlar where maoshi>5000000; natija: 5.2-rasm. upper funksiyasini qo‘llanishi natijasi. 2.so`rov: select id,substr(fish,1,1)||'.'||manzili,fish,maoshi,length(staji),maoshi from xodimlar where id in(1,2,3) and maoshi>5000000; natija: 5.2-rasm. substr va mantiqiy amallarning qo‘llanishi. 3.so`rov: select fish,length(manzili),maoshi,staji from xodimlar where not id=3; natija: 5.3 – rasm. length funksiyasi va not mantiqiy amalining qo‘llanishi. 5.xodimlarning ism, familiyasini lower yordamida kichik harflarda, maoshining uzunligi va idsi 1 va 2 oralig‘idagi xodimlarni chiqaramiz: so`rov: select id,lower(fish),maoshi,length(maoshi),staji from xodimlar where id between 1 and 2; natija: …

3 / 17

levant yaratilgan ―mohiyat-aloqa‖ modeliga va buyurtmachi talablarini maksimal darajada qondirish kerak. agar buyurtmachi qo`ygan talablarga qurilgan ―mohiyat-aloqa‖ modeli so`rovlar tizimi to`la qanoatlantirmasa, unda predmet sohani qo`shimcha o`rganib va tahlil qilib, ―mohiyat-aloqa‖ modeli kerakli elementlar, bog`lanishlar va munosabatlar bilan to`ldiriladi. so`rovlar tizimini ma`lumotlar bazasidan foydalanuvchiga beriladigan axborot bo`yicha standart va nostandart so`rovlarga sinflanadi. ma`lumotlar bazasiga reglamentlanmagan so`rovlar deb foydalanuvchilarni joriy ehtiyojlariga qarab, lekin qurilgan model imkoniyatlari chegarasida va bu so`rovlarni unga relevantligini saqlangan holda o`zini ta`rifini o`zgartirish imkonini beradigan so`rovlarga aytiladi. ishni bajarish 1. avvalgi laboratoriyada yaratgan bazamizning jadvallarini ko‘ramiz; so`rov: show tables from bojxonalar; natija: 6.1-rasm. bazada mavjud jadvallarni ko`rish. 2.bu jadvallarning har birini desc buyrug‘i yordamida ko‘rib chiqamiz ; so`rov: desc xodimlar; desc import; desc export; 6.2-rasm. ma`lumotlar bazasidagi export, import,xodimlar jadvallari. 3.insert buyrug‘i yordamida mavjud jadvallarga ma‘lumotlar kiritamiz va select buyrug‘i yordamida natijani ko‘ramiz. 6.3 – rasm. insert operatoridan foydalanish. endi laboratoriyamizning asosiy amallariga o‘tamiz. 4.maxsulot jadavalimizning oxirgi …

4 / 17

lgan” from import; natija: 0. –rasm. max() funksiyasining qo‘llanishi. 7.―xodimlar‖ jadvalidan id si 2 va 4 oralig‘ida bo‘lgan qurilma ma‘lumotlarini chiqaramiz; so`rov: select *from xodimlar where id between 2 and 4; natija: 6.10-rasm. between operatorining qo‘llanishi. 9.―xodimlar‖ jadvalidagi xodimlar sonini aniqlaymiz: so`rov: select count(*) as „fish‟ from xodimlar; natija: 6.11-rasm. count() funksiyasining qo‘llanishi. 1. ―xodimlar‖ jadvalidagi xodimlar id larining o‘rta arifmetigini aniqlaymiz. so`rov: select avg(id) as „xodimlar idlari orta arifmetigi ‟ from xodimlar; natija: 6.12 – rasm. avg()funksiyasining qo‘llanishi. 1. ―axtamov azimjon‖ xodim haqida ma‘lumotlarni chiqaramiz; so`rov: select * from xodimlar where fish=‟axtamov azimjon‟; natija: 6.13 – rasm. select va wherening qo‘llanishi. 1. ―xodimlar‖ jadvalida barcha xodmlar id lari yig‘indisini topamiz; so`rov: select sum(id) as „ xodimlar id lari yig‟indisi ‟ from xodmlar; natija: 6.14 – rasm. sum() funksiyasining qo‘llanishi. 1. ―xodimlar‖ jadvalidagi xodim nomlarini bosh harflarini va xodimlar nomini chiqaramiz; so`rov: select mid(fish, 1, 1) as „bosh harflar‟, fish …

5 / 17

rlar guruxi bilan amal bajarib, 1 ta natija chiqaradi. guruxli funksiyalar uchun quyidagi amallarni ishlatamiz. select komandasida group by parametr ham ishlaydi. bu paramet bir maydon o`xshash parametrlari (aniqlanayotgan qiymati) boyicha guruhlaydi va agregat funksiyalar ishlatilsa, ular shu guruhga bo`ladi. misol: select student_id max (mark) from exam_marks group by student_id guruhlashni bir nechta maydon bo`yicha ham bajarish mumkin. select student_id, subject_id max (mark) from exam-marks group by student_id, subject_id ba‘zi hollarda jadvalidagi ma‘lumotlarni tartiblash talab etiladi. buning uchun order by parametri ishlatiladi. bu parametri ko`rsatilgan maydonning barcha yozuvlarni o`sib borishi tartibida tartiblab beradi. order by desc yozilsa kamayish tartibida yoziladi. order by (asc) bo`lsa o`sish tartibida yoziladi. agar o‗quvchilar ro‗yxatini alifbo tartibida yoki mahsulotlarlar narxini kamayish tartibida chiqarish zarur bo‗lsachi? buning uchun select operatori tarkibida order by ifodasi ko‗zda tutilgan. order by ifodasida ustunlar nomlari va nomerlari hamda desc, asc predikatlarini qo‗llab, murakkab tartiblash shartlarini hosil qilish mumkin. misol: 1. …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "and, or, not mantiqiy standart so'zlardan foydalanish"

oʻzbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xozazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti ma’lumotlar bazasi fanidan 5-8 labaratoriya ishi bajardi: 414-20 guruh talabasi zevar jalilova toshkent – 2022 5 - laboratoriya ishi mavzu: and, or, not mantiqiy standart so’zlardan foydalanish ishdan maqsad: talabalarda and, or, not mantiqiy stanndart so‗zlardan foydalanish va shu orqali relyatsion mb da ishlash ko‘nikmasini hosil qilish. masalaning qo‟yilishi: and, or, not, in, between, like operatoridan foydalanib avvalgi mashg‘ulotlarda yaratilgan jadvallar ustida amallar bajarish. uslubiy ko`rsatmalar:sql tilida shart ifodalarini tuzish uchun solishtirish va mantiqiy operatorlardan tashqari yana bir qator maxsus o...

This file contains 17 pages in DOCX format (203.6 KB). To download "and, or, not mantiqiy standart so'zlardan foydalanish", click the Telegram button on the left.

Tags: and, or, not mantiqiy standart … DOCX 17 pages Free download Telegram