suvning salomatlik omili ekanligi. aholining suv ta’minotini gigiyenik asoslari.

DOCX 14 стр. 4,5 МБ Бесплатная загрузка

14 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 4,5 МБ

Тип файла DOCX

Страницы 14

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 14

mavzu №5. suvning salomatlik omili ekanligi. aholining suv ta’minotini gigiyenik asoslari. reja : 1.suvning fiziologik va gigiyenik roli, uning epidemiologik ahamiyati. 2.aholining suv ta’minotini dunyo muammosi ekanligi. o‘zr hududidagi suv manbalariga gigiyenik ta’rif va ekologik muammolar. gigiyenik nuqtayi nazardan toza suv - hayot manbai, salomatlik hisoblanadi suv inson hayoti hayvonat va o'simlik dunyosi uchun muhim ahomiyatga ega bo'lgan tashqi muhit omillaridan biridir . suv organizm sharbatlari va chiqindilari tarkibiga kiradi . suv ovqat mahsulotlarini to'qimalarga tarqatishda teri va nafas yo'llaridan bug' holatida chiqishi bilan tana harorati muvozanatini saqlashda ishtirok etadi. shunday qilib, organizmda kuzatiladigan barcha biyokimyoviy reaksiyalar suvli eritmalarda ro'y beradi. suv ichishni to'g'ri tashkil qilishda sutkali ovqat tarkibida qancha suyuqlik borligini nazarda tutmoq zarur. masalan sutda 87% yangi sabzavot va mevalarda 96% kartoshka va go'shtda 75% nonda 47% gacha suv bo'ladi. suvni yoki chanqoqni qondiruvchi ichimliklarni haddan ko'p ichish zararli, chunki bunday holat yurak ishini, ajratish a'zolarining faoliyatini oshirishga …

2 / 14

me'daning sharbat ajratish faoliyatiga kuchli qo'zg'ovchi ta'sir ko'rsatadi. ko'k choy me'dada uzoqroq saqlanib keyinchalik asta sekin buyrak orqali chiqib ketadi. odam bir kecha-kunduz mobaynida yoshiga qarab 100 ml dan 3000 ml atrofida suv iste'mol qiladi, jumladan 1200-1300 ml suvni suyuqlik ko'rinishida 1000-1100 ml suvni esa ovqat tarkibida iste'mol qiladi. oziq moddalarning endogen oksidlanishi natijasida organizmda 300 ml atrofida suv hosil bo'ladi. organizmdagi suv doimo yangilanib turadi: katta yoshli odamda 15 kun mobaynida, bolalarda esa 3-5 kun ichida barcha suv molekulalari yangilanib oladi. buyrak, o'pka, me'da-ichak yo'li, teri suv almashinuvida faol ishtirok etadi. atrofdagi havo harorati baland bo'lib turganida 4-5 litrgacha suv ter bilan birga ter orqali chiqib ketadi, shuning uchun suvga ehtiyoj yanada ortadi. normal haroratda teri orqali 300-400 ml suv ajralib chiqadi. tashqi muhit sharoiti va ichilgan suyuqlik miqdoriga qarab bir kecha-kunduzda buyrak orqali 0,5 1 dan 2,5 1 gacha suv ajralib chiqadi. bir kecha-kunduzda chanqoqni bosish uchun iste'mol …

3 / 14

gik, gigiyenik talablariga va xo'jalik ehtiyojlariga sifat va miqdor jihatdan to'la javob beradigan bo'lishi kerak . ichimlik suvining sifati organnoleptik xossasi, kimyoviy tarkibi tarkibi, kasallik tarqatuvchi mikroblar hamda radioaktiv nurlarining bor yoki yo'qligi bilan ifodalanadi. suvning organoleptik xossasi - bu suvni organizmning sezgi organlari orqali aniqlanadi bir qancha belgilari, ya'ni uning tiniqligi, rangi, ta'mi, harorati, qattiqligi va hidi bilan baholanadi. iste'mol uchun mo'ljanlangan suv ichida organoleptik jihatidan gigiyenik talablarga javob bera olmaydigan, jumladan loyqa, rangi, badbo'y hidli, achchiq nordon, taxir suv manbalari bor . bunday suv ko'nglini ozdiradi, chanqoqni bosmaydi, garchi salomatlik uchun xavfli bo'lmasa ham aholi undan foydalanmaydi. suvning kimyoviy tarkibiga ko'ra, suv manbalaridagi suv bir - biridan farq qilishi mumkin. mineral tuzlar miqdori ortgan sari suvning ta'mi buzilib, me'da-ichak yo'li hamda boshqa a'zolar faoliyatiga salbiy ta'sir etadi. ba'zi tuzlar, masalan, nitrit, florid ma'lum miqdorda zaharli ta'sir ko'rsatadi. shuni alohida qayd etish mumkinki, o'tgan asrning 80-yillari suv manbalarining ifloslanishi …

4 / 14

respublikamizning ba'zi viloyatlari ( farg'na, namangan, toshkent ) tarkibida xlor-natriy-kalsiy tutgan past radioaktivlikka ega suv manbalari mavjud. bunday suvlar farg'ona arteizan havzasining poliogen chiqindilari mavjud. ular yuqori darajada minerallashgan bo'lib, tarkibida azot, yod ( 30 mg/1 gacha ), brom ( 20 mg/1 ) va boshqa moddalar bor. 800-3000 metr chuqurlikda 7 tagacha suvli qatlam borligi aniqlangan, quduqlardan otilib chiqadigan suvining sarfi sutkasiga 690-730 m ni tashkil qiladi. shu sababli bu suvlar chortoq, gulshan, chimyon va boshqalar sanatoriyalariyalarda - teri, bod, yurak - tomir, harakat organlari, ginekologik ksalliklarini fizioterapevtik usullar bilan davolashda foydalidir. tabiiy suvlar tarkibida mikroelementlarning ko'p yoki kam miqdorda bo'lishi ba'zi surunkali kasalliklarga flyuoroz kiradi. r. d. gabovich, g. d. ovrusskiylarning ma'lumotlariga ko'ra, flyuoroz kassaligi suv tarkibida ftorining miqdori 0,7 mg/1 dan ortiq bo'lgan barcha joylarda uchraydi, flyuoroz kassaligi rossiyaning ko'pchilik viloyatlarida, ukraina, gruziya, ozarbajon, moldova, qozog'izton respublikasida uchraydi. ftor miqdorining ko'payishi flyuoroz kasalligining sababchisi bo'lishi bilan bir qatorda, …

5 / 14

anda ko'krak yoshidagi bolalar nitrat metgemmoglobbinemiyaning kelib chiqishi aniqlangan. l.paster ifloslangan suv epidemiya manbayi ekanligini ilmiy jihatdan asoalagan. yuqumli kasallik keltirib chiqaruvchi mikroblar suvda o'z hayot faoliyatini saqlab qolish xususiyatiga ega bo'lsa, bunday suv iste'mol qilgan odam yuqumli kasallik bilan og'rishi mumkin. ich terlama, ichburug', vabo, leptospiroza, tulyaremiya, brutsellyoz, botkin kassaligi va boshqa enterroviruslar suv orqali yuqadi. bu kassaliklarning qo'zg'atuvchilari suvga bemor va batsilla tashuvchilarning ajralmalari tushganda hamda suvga yuqumli chiqindisi va har xil chiqindilar tushishi tufayli ro'y beradi. epidemiologik jihatda ochiq suv havzalari ayniqsa xavotirli hisoblanadi. ommaviy cho'milish, kemalar suv havzalariga tashalanishi, qirg'oqlarga axlat to'kilishi va ularning yomg'ir suvi bilan yuvilishi, suv havzalarida kir yuvish, hojatxonalarning yer osti suvlariga tasiri, iflos chelaklardan quduqlarga pathogen mikroorganizmlarning tushib qolishi ham suvning zararlanishiga sabab bo'ladi. suv orqali har xil gijja va ular tuxumlarining tarqalishi katta xavf tug'diradi. shubhali, ochiq suv havzalarida cho'milish va mevalarni chayish ham xatarli hisoblanadi. 1950 - yillardan, boshlab …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 14 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "suvning salomatlik omili ekanligi. aholining suv ta’minotini gigiyenik asoslari."

mavzu №5. suvning salomatlik omili ekanligi. aholining suv ta’minotini gigiyenik asoslari. reja : 1.suvning fiziologik va gigiyenik roli, uning epidemiologik ahamiyati. 2.aholining suv ta’minotini dunyo muammosi ekanligi. o‘zr hududidagi suv manbalariga gigiyenik ta’rif va ekologik muammolar. gigiyenik nuqtayi nazardan toza suv - hayot manbai, salomatlik hisoblanadi suv inson hayoti hayvonat va o'simlik dunyosi uchun muhim ahomiyatga ega bo'lgan tashqi muhit omillaridan biridir . suv organizm sharbatlari va chiqindilari tarkibiga kiradi . suv ovqat mahsulotlarini to'qimalarga tarqatishda teri va nafas yo'llaridan bug' holatida chiqishi bilan tana harorati muvozanatini saqlashda ishtirok etadi. shunday qilib, organizmda kuzatiladigan barcha biyokimyoviy reaksiyalar suvli eritmalarda ro'y be...

Этот файл содержит 14 стр. в формате DOCX (4,5 МБ). Чтобы скачать "suvning salomatlik omili ekanligi. aholining suv ta’minotini gigiyenik asoslari.", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: suvning salomatlik omili ekanli… DOCX 14 стр. Бесплатная загрузка Telegram