tasavvuf va uning ma'naviy jihatlari

DOCX 18 pages 39.1 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 18
4- mavzu: tasavvuf va uning ma’naviy jihatlari. (2 soat) reja: 1. xojagon-naqshbandiya tariqatining 7 buyuk piri o‘gitlari – ma’naviyatimiz o‘zagi. 2. xoja abdulxoliq g‘ijduvoniy, orif ar revgariy, mahmud anjir fag‘naviy merosida ma’naviyat masalalari. (“vasiyatnoma”, “oxiratnoma” asarlari misolida) 3. xoja ali romitaniy, boboyi samosiy o‘gitlari – ma’naviyatimiz sarchashmalari. 4. sayyid amir kulolning mehnatsevarlik va bahouddin naqshbandning komil inson konsepsiyalari (“dil ba yoru, dast ba kor”) 5. diniy mutaassiblik va aqidaparastlik - ma’naviy qashshoqlikning ko‘rinishlari. tayanch so‘z va tushunchalar: tasavvuf tariqatlari, so‘fiy; tasavvuf; nafs; yassaviylik; kubraviylik; naqshbandiylik; xojagon-naqshbandiya, yetti buyuk pir: g‘ijduvoniy, revgariy, fag‘naviy, romitaniy, samosiy, amir kulol, b. naqshband, ma’naviy sarchashmalar, mustaqillik va islom; diniy aqidaparastlik va terrorchilik. sharq xalqlari tafakkurini asrlar davomida nurafshon etib, ma’naviyatimiz va ma’rifatimizga chuqur ta’sir o‘tkazgan tasavvuf (so‘fizm) ta’limoti viii asr o‘rtalarida paydo bo‘lgan. dastlab u zohidlik (tarkidunyochilik - bu dunyo hoyu-havasidan voz kechish) harakati ko‘rinishida bo‘lib bag‘dod, basra, kufa, damashq shaharlarida keng yoyilgan. asli tasavvuf …
2 / 18
inson na birovga banda-yu, na birovga xoja, u yolg‘iz allohga banda, u yolg‘iz allohga ehtiyoj sezadi. hamma narsadan voz kechish, oxir oqibatda o‘zlikdan kechish – so‘fiylik ta’limotining ma’nisi mana shu. buyuk so‘fiy boyazid bistomiy aytadilarki: o‘zingdan o‘tding, allohga yetding. hazrat xoja bahouddin aytadilarki: bizning hech narsamiz yo‘q, lekin hech narsadan kamimiz yo‘q. o‘sha «hech»... narsa ketidan yugurib g‘am tashvishda ham emasmiz. egnimizda janda, orqamizda go‘riston, agar o‘lsak hech bir motam kerak emas. tasavvuf - so‘fiylik insonni o‘rganar ekan, avvalo, kishining ko‘ngliga, diliga tayanadi, ko‘ngilni, qalbni tarbiyalashga, ko‘ngil kishisini voyaga yetkazishga intiladi, chunki alloh faqat kishining pokiza qalbidagina jilva qiladi. tasavvufda insondagi jamiki xudbinlklar, illatlar, razolat dunyosiga hirs qo‘yish - nafs ta’masidan kelib chiqadi, deb o‘rgatiladi. komil inson bo‘lish uchun avvalo, nafsni yengish kerak. dunyoga, boylikka mehr qo‘yish kishini nafsiga qul qilib qo‘yadi. darvesh, so‘fiy nafsni rad etadi. nafs barcha falokatlar sababchisi, insonni tubanlashtiruvchi narsa. insonni falokat botqog‘idan, tubanlik jaridan qutqarib, …
3 / 18
mki, tasavvuf ta’limoti taraqqiyotida turkiston farzandlarining xizmati beqiyos bo‘lgan. xoja hakim at-termiziy, shayx abu mansur al-moturidiy as-samarqandiy, xoja abdulxoliq g‘ijduvoniy, xoja ahmad yassaviy, sulaymon boqirg‘oniy, shayx najmiddin kubro, xoja ali romitaniy, abu ali al-farmadiy, yusuf hamadoniy, bahouddin naqshband kabi siymolar ilohiy ma’rifat yo‘lining rahnamolari bo‘ldilar. ular yaratgan ta’limot va ilgari surgan ma’naviy-axloqiy g‘oyalar hozirgi kunda ham o‘z ahamiyatini yo‘qotgan emas. chunonchi, a. yassaviy hikmatlarida ilgari surilgan axloqiy pand-nasihatlardan molparastlikni fosh etish, kishilarni insofli, diyonatli, iymonli bo‘lishga chaqirishda foydalanish o‘rinli. yassaviy inson hayotidagi katta kurash - nafsni taslim etishga xizmat qiladigan kurash deb hisoblagan. nafsga mag‘lub shoh - qul, nafsdan ustunlikka erishgan g‘arib - shohdir, deb aytadi. nafs inson uchun katta yovdir. shu yovning boshini yanchgan, uni yenggan, nafsga taslim bo‘lmagan kishining g‘ururi va insoniy qadr-qimmatini hech kim poymol qila olmaydi, deb bilgan. o‘z hikmatlaridan birida shunday deydi: nafs yo‘liga kirgan kishi rasvo bo‘lur, yo‘ldan ozib, toyib, to‘zib gumroh bo‘lur. yotsa …
4 / 18
lm olish, o‘z mehnati evaziga halol yashash, noz-ne’matlarni ko‘pchilik bilan baham ko‘rish, faqirona hayot kechirish, hammaga yaxshilikni ravo ko‘rishni afzal bilganlar. bahouddin naqshband - aybsiz odam yo‘q, shuning uchun agar aybsiz do‘st axtarsak do‘stsiz qolamiz, - der edilar. odamlarga yaxshilik qilish eng yuksak insoniy burch ekanligini ta’kidlab, sham kabi bo‘lgin va odamlarga yorug‘lik ber, o‘zing esa qorong‘uda bo‘l, degan ekanlar. xoja bahouddinning «ko‘ngil allohda bo‘lsinu, qo‘ling esa ishda» hikmatlarining inson ma’naviy dunyosi takomilidagi ahamiyati beqiyosdir. tasavvuf tariqatlari haqida so‘zlaganda najmiddin kubro asos solgan kubroviya haqida ham to‘xtab o‘tishni maslahat beramiz. biz najmiddin kubro siymosida faqat tariqat boshchisini emas, balki o‘z vatanini, xalqini dildan sevgan insonni ham ko‘ramiz. 1221 yilda bosqinchi mo‘g‘ul galalari qadami xorazmga yetib boradi. muhammad xorazmshoh mamlakatni, fuqaroni o‘z holiga tashlab qochadi. shu qaltis damlarda urganchni himoya qilishga 76 yoshlik najmiddin kubro boshchilik qiladi va jangda qahramonlarcha shahid bo‘ladi. uning siymosi xalq qahramoni sifatida asrlar osha yashab kelmoqda. …
5 / 18
rivoji sifatida vujudga kelgan tasavvuf o‘rta osiyo sharoitida yassaviya, kubroviya, naqshbandiya tariqatlarini vujudga keltirdiki, ular butun o‘rta sharq va janubiy osiyo mamlakatlarining asrlar davomida ma’naviy, madaniy rivojlanishida muhim rol o‘ynadi». tasavvuf tariqatlari, ayniqsa, dunyoda keng tarqalgan naqshbandiya tariqati aslida xojagon tariqati chashmasidan suv ichgan ta’limotdir. shuning uchun ham bu ta’limot qo‘shaloq qilib “xojagon-naqshbandiya tariqati” deyiladi. bu tariqatning 7 buyuk pirlari va ular qoldirgan ilmiy-ma’naviy meros – xalqimiz ma’naviyatining o‘zagi va milliy ma’naviyatimizning 7 ustuni ham desak bo‘ladi. bu tariqat aynan bizning ona yurtimiz – buxoryi sharifimizda paydo bo‘lgani, rivojlangani va dunyoga tarqalgani bizning milliy iftixorimizni yanada kuchaytiradi. dunyoda shaharlar juda ko‘p. lekin ular orasida asrlar davomida tarixning turli sinovlaridan o‘tib, shariflik maqomida kelajak sari dadil intilib kelayotganlari ko‘p emas. qariyb uch ming yillik tarixni o‘zida mujassam etgan o‘zbekistonimiz zaminida buxoroyi sharifdek ulug‘ shaharning borligi bilan har qancha faxrlansak arziydi. muhtaram prezidentimiz shavkat mirziyoev buxoroni sharif yurt darajasiga ko‘targan omillar haqida: …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tasavvuf va uning ma'naviy jihatlari"

4- mavzu: tasavvuf va uning ma’naviy jihatlari. (2 soat) reja: 1. xojagon-naqshbandiya tariqatining 7 buyuk piri o‘gitlari – ma’naviyatimiz o‘zagi. 2. xoja abdulxoliq g‘ijduvoniy, orif ar revgariy, mahmud anjir fag‘naviy merosida ma’naviyat masalalari. (“vasiyatnoma”, “oxiratnoma” asarlari misolida) 3. xoja ali romitaniy, boboyi samosiy o‘gitlari – ma’naviyatimiz sarchashmalari. 4. sayyid amir kulolning mehnatsevarlik va bahouddin naqshbandning komil inson konsepsiyalari (“dil ba yoru, dast ba kor”) 5. diniy mutaassiblik va aqidaparastlik - ma’naviy qashshoqlikning ko‘rinishlari. tayanch so‘z va tushunchalar: tasavvuf tariqatlari, so‘fiy; tasavvuf; nafs; yassaviylik; kubraviylik; naqshbandiylik; xojagon-naqshbandiya, yetti buyuk pir: g‘ijduvoniy, revgariy, fag‘naviy, romitaniy, samosiy, am...

This file contains 18 pages in DOCX format (39.1 KB). To download "tasavvuf va uning ma'naviy jihatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: tasavvuf va uning ma'naviy jiha… DOCX 18 pages Free download Telegram