adabiy til uslublari va leksik-fonetik uslubiyat

DOC 1 page 25.5 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 25.5 KB

File type DOC

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (3 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

4-mavzu: adabiy til uslublari. leksik va fonetik uslubiyat. reja: 1. uslub va uning turlari. 2. leksik uslubiyat. 3. fonetik uslubiyat. tayanch tushunchalar: stilistika, leksik uslub, fonetik uslub. tilshunoslikning leksika qismi uslubiyatda muhim o‘rin tutadi. mohiyat e’tibori bilan leksik qatlam fikrni to‘g‘ri, aniq ifodalashning asosiy shartlaridan bo‘lib, sintaksisdan keyin ikkinchi o‘rinda turadi. demak, fikrning aniq va ravshan bo‘lishi so‘zdan to‘g‘ri foydalanishga bog‘liq. so‘zdan to‘g‘ri foydalanish uchun esa, avvalo uning lug‘aviy ma’nosini anglash zarur. lekin buning o‘zi yetarli emas. fikrni to‘g‘ri, aniq ifodalash va tushunish uchun so‘z ma’nolari doirasini, uning matnda ifoda etgan ottenkalari va ma’no ekvivalentlarini ham chuqur bilmoq kerak. masalan, “yurmoq” fe’li “odimlab harakatga kelmoq”dan tashqari “harakatlanmoq” (poyezd yurdi), “suzmoq” (paroxod yurdi), o‘rmalamoqsudralmoq (ilon yurdi), mavjud bo‘lmoq (u shu yerda yurdi) kabi ma'nolarni bildiradiki, buni anglamagan kishi fikrni to‘g‘ri ifodalay olmaydi va to‘g‘ri tushunmaydi. so‘z tanlashda quyidagi xatolar sodir bo‘lishi mumkin: 1. so‘zni noto‘g‘ri qo‘llash. 2. so‘zni o‘rinsiz takrorlash. 3. …

2 / 1

i bo‘rttirish, tinglovchida vanada aniqroq, ta’sirliroq tushuncha hosil qil ish, shu bilan unda emot-sional tuyg‘u uyg‘otish maqsadida so‘zni ko‘chma ma’noda qo‘llaydi. bunda u predmet, jonivor va hodisalarga xos bo‘lgan xususiyat belgini insondagi shunga o‘xshash belgi-xususiyatga, harakatga qiyoslaydi. shunday qilib, ko‘chma ma’noda ishlatilgan so‘z uslubiy bo‘yoq oladi va tinglovchida fikr obyekti haqida aniq tasavvur hosil qiladi. masalan: tosh yurak, “lola”da ovqatlandik kabi. fonetik uslubiyat tilshunoslikning fonetika, fonologiya va morfonologiya sohalarining tekshirish obyekti bo‘lgan nutq hodisataridan qanday maqsadlarda, uslubiy-ekspressiv jihatdan nimalarni ko‘zlab foydalanish yuzasidan bahs yuritadi. mohiyat va vazifa e’tibori bilan intonatsiya va to‘xtam fonetik vosita emas, balki uslubiy vositadir. lekin ular nutq hodisasi” sifatida talaffuz bilan, tilning tovush tomoni bilan zich bog‘langanligi tufayli fonetikada o‘rganiladi. uslubiy ekspressiya nuqtai nazaridan til fonetik vosita materiallaridan adabiy orfografik normalardan “chetga chiqib” foydalanish muhimdir. adabiy orfoepik normalar doirasida yoziladigan so‘zlar talaffuzidagi o‘zgalik va, umuman, tovushlarning kombinator pozision o‘zgarishlari ekspressiya hosil qilmaydi. ular faqat so‘zlashuv-og‘zaki nutq …

3 / 1

iga ishora qiladi, aniqlanuvchining boshqa shu turdan ajralib turishini ta’kidlaydi va shunday qilib, butun gapga qo‘shimcha vazifa yuklaydi: sizni ancha kutdim, tez kel, darrov jo‘na kabi; v / undoshni ikkilantirish bilan so‘zlovchi fikr obyektiga nisbatan o‘zining munosabatlarini, his-tuyg‘ularini ifoda etadi, ma’no kuchaytirishga intiladi, undoshi ikkilangan so‘zga diqqatni jalb etadi: ...hammasiga sen muttaham aybdor. ayyorlikda uchchiga chiqqan. mazza qiiib o‘tirdik; g / ohang orqali gap mazmuni (darak, so‘roq, undov) o‘zgarishidan tashqari piching, kesatiq, jerkish, achinish, koyish, shodlik, sevinch-quvonch kabilami ifoda etadi. d / o‘z o‘rnida qo‘llanganda ekspressiya hosil qilmaydi, ammo o‘rin almashganda, ma’lum bir uslubiy varifa bajaradi. e / pauza fikrni ma’lum bir maqsad bilan ifodalashga xizmat qilishi mumkin. pauzaning o‘ylanish, ikkilanish, sevinish, qo‘rqish, davomi bor kabi ma’nolarni ifodalashi bunga misoldir. dramatik asarlarda qachon, qayerda pauza bo‘lishi eslatiladi, badiiy va publitsistik asarlarda ko‘p nuqta bilan ifoda etiladi, uning qanday ma’noga xizmat qilishi matndan, og‘zaki nutqda esa nutq jarayonidan anglashiladi: lochinimdan xat …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "adabiy til uslublari va leksik-fonetik uslubiyat"

4-mavzu: adabiy til uslublari. leksik va fonetik uslubiyat. reja: 1. uslub va uning turlari. 2. leksik uslubiyat. 3. fonetik uslubiyat. tayanch tushunchalar: stilistika, leksik uslub, fonetik uslub. tilshunoslikning leksika qismi uslubiyatda muhim o‘rin tutadi. mohiyat e’tibori bilan leksik qatlam fikrni to‘g‘ri, aniq ifodalashning asosiy shartlaridan bo‘lib, sintaksisdan keyin ikkinchi o‘rinda turadi. demak, fikrning aniq va ravshan bo‘lishi so‘zdan to‘g‘ri foydalanishga bog‘liq. so‘zdan to‘g‘ri foydalanish uchun esa, avvalo uning lug‘aviy ma’nosini anglash zarur. lekin buning o‘zi yetarli emas. fikrni to‘g‘ri, aniq ifodalash va tushunish uchun so‘z ma’nolari doirasini, uning matnda ifoda etgan ottenkalari va ma’no ekvivalentlarini ham chuqur bilmoq kerak. masalan, “yurmoq” fe’li “odimlab...

This file contains 1 page in DOC format (25.5 KB). To download "adabiy til uslublari va leksik-fonetik uslubiyat", click the Telegram button on the left.

Tags: adabiy til uslublari va leksik-… DOC 1 page Free download Telegram