tibbiyotdagi axloqiy atributlar, tamoyoillar va me'yorlar

DOC 16 pages 216.5 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 216.5 KB

File type DOC

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

3-mavzu. tibbiyotdagi axloqiy atributlar, tamoyillar va me'yorlar bte bir qator axloqiy tamoyillar va standartlarga asoslanadi. amerikalik faylasuf t.bikamp va ilohiyotchi j.bildress tomonidan taklif etilgan biotibbiy sxema eng mashhur axloq sxemadir. u to'rtta printsipni va bir qator qoidalarni o'z ichiga oladi. 1. zarar etkazmaslik printsipi shifokordan bemorga bevosita yoki bilvosita zarar bermasliklarini talab qiladi. shu bilan birga, shifokor o'z oldiga qanday yaxshi maqsad qo'ymasin, unga erishish uchun hech qanday vositani oqlay olmaydi, deb hisoblangan. bemorga nisbatan axloqsiz biron bir narsa qilolmaysiz yoki yomonlik qila olmaysiz, chunki bemor ijobiy va foydali narsaga ergashishi mumkin. shifokorning ishida ma'lum bir xavf bo'lishi mumkin, ammo bu maqsadga erishishning vosita bo'lmasligi kerak. shifokorning harakatlari nojo'ya ta'sirga ega bo'lishi mumkin, ammo bu maqsadga aylanishi mumkin emas, uni oqlab bo'lmaydi, faqat unga dosh berish kerak. bunday holatlarda shifokor bemorga mumkin bo'lgan foyda va zararni jiddiy ravishda o'lchash va foyda har doim zarardan oshib ketadigan tarzda harakat qilish zarurligidan …

2 / 16

ydi va davolovchi shifokordan maslahat so'raydi. shifokor, bu yoki boshqa alternativ tibbiyot choralari bemorning sog'lig'iga qanday xavf tug'dirishi mumkinligini baholashi kerak. agar ular bemorga zarur antibakterial yoki boshqa o'ziga xos terapiyani rad etishni taklif qilsa, shifokorning alternativ tibbiyotdan foydalanishiga salbiy javobi bo'lishi kerak. 2. xayrixohlik printsipi bemor uchun shubhasiz foydali bo'lgan harakatlar, shu jumladan zararni yo'q qilish bo'yicha harakatlar va bemor uchun nisbatan yaxshi yoki foydali bo'lgan harakatlarda amalga oshiriladi, bu yaxshilikning yomonlikdan ustunligi va zarardan ustunligini anglatadi. biotibbiy etika shifokordan bemorning axloqiy qadriyatlarini inobatga olishni talab qiladi, u muayyan vaziyatda o'zi uchun uchlikdagi ustuvorliklarni tanlaydi: hayot, sog'liq, avtonomiya (o'z taqdirini o'zi belgilash, erkinlik, o'zini o'zi ifoda etish). shu bilan birga, bioetika haddan tashqari jamiyat manfaatlarini shaxsga nisbatan adolasizlik sifatida baholaydi. xayrixohlik printsipi shifokor uchun yuqori standartni belgilaydi - bemorning aloqa jarayonida individual holatini tushunish va unga yordam berish uchun bemor bilan munosabatning eng maqbul taktikasini belgilaydi. har bir inson …

3 / 16

ning dezadaptatsiyaga olib kelishi mumkin, unga bu mavzularda gapirish qiyin, uning muammosi bo'yicha gaplashmaydigan odamlarning yonida bo'lish juda qiyin. bunday vaziyatda shifokor bemorga nafaqat kasallikni tuzatishda, balki tashqi dunyoga moslashishda ham katta yordam berishi mumkin. 3. shaxsning avtonomligini hurmat qilish printsipi shaxsning o'z taqdirini belgilash (erkinligi) ga bo'lgan hurmatni anglatadi. avtonom shaxsiyat, avtonom tanlov va avtonom harakatlar mavjud. shaxs zarur ma'lumotlarga asoslangan erkin va mustaqil tanlangan reja asosida harakat qilganda avtonom hisoblanadi. bundan farqli o'laroq, avtonom bo'lmagan shaxs o'z rejalari haqida o'ylay olmaydi yoki ularga muvofiq harakat qila olmaydi yoki boshqa odamlarning, masalan, qattiq nazorati ostidagi o'ta ruhiy kasal yoki mahbuslar. amalda, biotibbiyot etikasidagi avtonomiya printsipi shaxsning tibbiy muolajaga, davolanishdan bosh tortish, kasallik va davolanish to'g'risida ma'lumot olish, avtonom qaror (tanlov), harakat va hokazolarni bajarishda yordam beradigan axborot kelishuvi to'g'risidagi huquqi asosida amalga oshiriladi. avtonomiya printsipini tan olgan holda, shifokor nafaqat bemorning shaxsiy xususiyatlarini hurmat qilishi, balki unga qiyin vaziyatlarda …

4 / 16

niy, ijtimoiy, madaniy yoki psixologik) boshqa bemorlarga biron bir dushmanlik yoki ustunlik berilishiga yo'l qo'ymaslikka chaqiradi. adolat printsipi, shuningdek, har qanday bemor uchun jamiyatda mavjud bo'lgan adolatli standartga muvofiq tibbiy yordam olishni talab qiladi. ushbu tamoyilni amalga oshirish ko'pincha echib bo'lmaydigan to'siqlarga olib keladi, chunki amalda u jamiyat tomonidan ajratilgan resurslar va bemorning ijtimoiy qadriyatlari o'rtasida ma'lum bir moslikni talab qiladi, bu o'z navbatida axloqiy jihatdan shubhali, chunki bu mosliklar resurslar cheklangan hollarda tobora keskin tus oladi. aslida, jamiyat shu bilan ayrim bemorlarga nisbatan adolatsizlikni yuzaga kelishiga sabab bo'ladi. shu sababli, bioetika sohasida aholining eng zaif qatlamlarining huquqlarini himoya qilishga alohida e'tibor beriladi. biotibbiy etikaning umumiy printsiplari muayyan axloqiy qoidalar orqali amalga oshiriladi, bu esa o'z navbatida muayyan vaziyatlarda qarorlar va harakatlar uchun axloqiy asosni ta'minlashga xizmat qiladi. 1. informatsion (axborot) kelishuv qoidasi, bemorning sog'lig'i to'g'risida, uning kasalligini davolashning mavjud usullari va ularning har biri bilan bog'liq bo'lgan xavf to'g'risida …

5 / 16

ni hurmat qilish, terapevtik hamkorlik muhitini yaratish g'oyalarini eng ijobiy tarzda amalga oshirish uchun ham shifokor, ham bemorning haqiqatni gapirish majburiyatini anglatadi. shu bilan birga, vijdonlilik qoidasi mutloq emas, chunki uning ba'zi holatlarda qo'llanilishi bemorga shubhali zarar etkazishi mumkin (yatrogen) va "zarar qilmang" axloqiy tamoyiliga zid kelishi mumkin. agar bunday ziddiyat bo'lsa, printsipga ustunlik berilishi kerak. shu bilan birga, shifokor bemorning xotirjamligi uchun haqiqatni sukut saqlash va uni to'g'ridan-to'g'ri aldash o'rtasidagi axloqiy farqni ajratishi kerak. bemorning rostgo'yligi ham muhimdir, chunki u ba'zi ma'lumotlarni yashirishi davolanishning salbiy natijalariga olib kelishi mumkin. masalan, bemorning ahvoli yoki davolanish samarasining yo'qligi oilaviy sharoitlar bo'lishi mumkin, bu bemorda hayajon va noqulayliklarga olib keladi, bu uning kasalligidan ko'ra muhimroqdir. 3. sadoqatlilik qoidasi – vrachning bemorga bo'lgan bo'lgan sadoqati va unga bo'lgan xayri xoxlik burchidir, shuningdek bemorga nisbatan o'z vazifalariga vijdonan munosabatda bo'lish, shu jumladan axloqiy majburiyatlari va va'dalari bajarish. nihoyat, agar bu qonun va umumiy axloqiy …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tibbiyotdagi axloqiy atributlar, tamoyoillar va me'yorlar"

3-mavzu. tibbiyotdagi axloqiy atributlar, tamoyillar va me'yorlar bte bir qator axloqiy tamoyillar va standartlarga asoslanadi. amerikalik faylasuf t.bikamp va ilohiyotchi j.bildress tomonidan taklif etilgan biotibbiy sxema eng mashhur axloq sxemadir. u to'rtta printsipni va bir qator qoidalarni o'z ichiga oladi. 1. zarar etkazmaslik printsipi shifokordan bemorga bevosita yoki bilvosita zarar bermasliklarini talab qiladi. shu bilan birga, shifokor o'z oldiga qanday yaxshi maqsad qo'ymasin, unga erishish uchun hech qanday vositani oqlay olmaydi, deb hisoblangan. bemorga nisbatan axloqsiz biron bir narsa qilolmaysiz yoki yomonlik qila olmaysiz, chunki bemor ijobiy va foydali narsaga ergashishi mumkin. shifokorning ishida ma'lum bir xavf bo'lishi mumkin, ammo bu maqsadga erishishning vosita b...

This file contains 16 pages in DOC format (216.5 KB). To download "tibbiyotdagi axloqiy atributlar, tamoyoillar va me'yorlar", click the Telegram button on the left.

Tags: tibbiyotdagi axloqiy atributlar… DOC 16 pages Free download Telegram