magmatik to‘g zinslarining paydo bo‘lishi, turlari va reliefdagi o‘rni

DOCX 3 pages 19.7 KB Free download

3 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 19.7 KB

File type DOCX

Pages 3

Updated Dec 2025

Page preview (3 pages)

Scroll down 👇

1 / 3

amaliy mashg'ulot № 2 magmatik tog' jinslarining paydo bo'lishi, turlari va rel'ef hosil bo'lishdagi o'rni magmatik tog' jinslari erigan - suyuq magmani (ko'pincha silikatli, shuningdek, sulfidli bo'lishi ham mumkin) sovib, kristallanib qotishidan hosil bo'ladi. magma er po'stida yoki yuqori mantiyada paydo bo'lib, katta bosim va temperaturaga ega bo'ladi, gazsimon moddalar va suv bug'lari ko'p uchraydi. magmaning tarkibi har xil bo'lib, tadqiqotchilarning fikricha, o'ta asosli, o'rta (bazaltli) va nordon (granitli) turlari mavjud. magmaning hosil bo'lish sabablari hozirgacha munozarali. magma suyuqligining hosil bo'lishini, odatda er qa'ridagi radiogen issiqlik bilan bog'lashadi, ba'zi olimlar magma qiyin eruvchan va tez uchuvchan modddalardan tarkib topgan aralashmalardan iborat deb hisoblaydilar. magma sio2, al, fe, mn, ca, na, k, o2, h, s, cl, f, b va boshqa elementlardan tarkib topadi. er po'stining yoriq va darzlari orqali magma yuqorida joylashgan qatlam orasiga kirib qotishi yoki er yuzasiga otilib chiqishi mumkin. magma er yuzasiga otilib chiqmasa, u asta-sekin sovib, erning …

2 / 3

arab bir-biridan keskin farq qiladi. intruziv jinslar. magma er qobig'ining chuqur qismida, katta bosim va temperatura ostida asta-sekin sovib kristallanib, qotsa, uni tashkil etuvchi atom va molekula to'liq kristallanadi va to'liq kristalli jinslar hosil bo'ladi. ular tabiatda batolit, shtok, lakkolit, lapolit kabi shakllarda yotadi. (2.2.-rasm) ularning asosiy turlari: gabbro, granit, granodiorit, sienit va dioritlardir. bu jinslar kristalli, massiv jinslar bo'lib, o'ta mustahkam va nurashga chidamlidir. shuning uchun bu tog' jinslari tarqalgan hududlarda asosan tog'lar, tik yonbag'rli daralar, konyonlar, cho'qqilar hosil bo'ladi, ya'ni er rel'efining baland musbat shakllari paydo bo'ladi. bunday rel'eflar asosan tektonik-strukturaviy tipdagi rel'eflardir. 4 5 6 2.2-rasm. intruziv magmatik tog' jinslarining yotish shakllari: 1- lakkolit; 2- lopolit; 3- shtok; 4- batolit; 5-dayka; 6 – tomir. effuziv jinslar magmaning er yuzasiga otilib chiqib qotishidan hosil bo'ladi. bu holda magmaning bosimi tez pasayadi va temperaturasi tez soviydi, tarkibidagi uchuvchan komponentlar tez yo'qoladi, natijada jinslar to'la kristallanishga ulgurmaydi. shuning uchun effuziv …

3 / 3

qotadi. bunda u lava deb ataladi. ko'pincha ular oqim sifatida chiqib, er rel'efining shakliga qarab yoyiladi. bazalt tarkibli lavaning juda ko'p miqdorida otilib chiqib, keng maydonga tarqalishidan gumbazsimon hosilalar, granit tarkibli (yopishqoq) magmaning otilib chiqib qotishidan esa qoplamalar hosil bo'ladi. effuziv tog' jinslari (diobaz, bazalt va h.k) tarqalgan hududlarda asosan baland, musbat shaklli rel'eflar hosil bo'lsa, g'ovakli bo'sh jinslar tarqalgan hududlarda past, manfiy rel'eflar hosil bo'ladi, ular denudatsion jarayonlar ta'sirida o'ta murakkablashgan rel'ef shakllari hosil bo'ladi. magmatik tog' jinslari tarqalgan hududlarda tektonik, strukturali va strukturaviy-denudatsion tipdagi rel'eflar hosil bo'lib, asosan musbat shaklli rel'eflardan iborat bo'ladi.

Want to read more?

Download all 3 pages for free via Telegram.

Download full file

About "magmatik to‘g zinslarining paydo bo‘lishi, turlari va reliefdagi o‘rni"

amaliy mashg'ulot № 2 magmatik tog' jinslarining paydo bo'lishi, turlari va rel'ef hosil bo'lishdagi o'rni magmatik tog' jinslari erigan - suyuq magmani (ko'pincha silikatli, shuningdek, sulfidli bo'lishi ham mumkin) sovib, kristallanib qotishidan hosil bo'ladi. magma er po'stida yoki yuqori mantiyada paydo bo'lib, katta bosim va temperaturaga ega bo'ladi, gazsimon moddalar va suv bug'lari ko'p uchraydi. magmaning tarkibi har xil bo'lib, tadqiqotchilarning fikricha, o'ta asosli, o'rta (bazaltli) va nordon (granitli) turlari mavjud. magmaning hosil bo'lish sabablari hozirgacha munozarali. magma suyuqligining hosil bo'lishini, odatda er qa'ridagi radiogen issiqlik bilan bog'lashadi, ba'zi olimlar magma qiyin eruvchan va tez uchuvchan modddalardan tarkib topgan aralashmalardan iborat deb hiso...

This file contains 3 pages in DOCX format (19.7 KB). To download "magmatik to‘g zinslarining paydo bo‘lishi, turlari va reliefdagi o‘rni", click the Telegram button on the left.

Tags: magmatik to‘g zinslarining payd… DOCX 3 pages Free download Telegram