tibbiy biologiya. umumiy gentika modulining amaliy mashg‘ulotlar darsi

DOCX 8 стр. 1,2 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 8
farg’ona jamoat salomatligi tibbiyot instituti “gistologiya va biologiya” kafedrasi tibbiy biologiya.umumiy gentika modulining amaliy mashg‘ulotlar darsi 2-amaliy mashg‘ulot mavzusi: viruslar. pro-eukariot xujayralar. ularning o’ziga xos umumiy tuzilishi va farqlari. eukariot xujayralarning ultrastrukturaviy tuzilishi 2-amaliy mashg‘ulot mavzusi: viruslar. pro-eukariot xujayralar. ularning o’ziga xos umumiy tuzilishi va farqlari. eukariot xujayralarning ultrastrukturaviy tuzilishi nazariy qism organik olamda tiriklikning xujayrasiz va xujayraviy shakllari tafovo‘t etiladi. xujayrasiz shaklga viruslar, xujayraviy shaklga esa boshqa barcha tirik mavjudotlar kiradi. viruslarni birinchi marta 1892 yilda rus olimi d.ivanovskiy kashf etgan. viruslar o‘ta mayda bo‘lib, xatto chinni filtrdan ham o‘tib ketadi. ular juda sodda to‘zilgan, oksil gilof (kapsid) bilan uralgan, ba’zilarida oksil va lipiddan iborat ikkinchi qavat-adperkapsid bo‘ladi. viruslar 2 xil-rnk tutuvchi va dnk tutuvchi viruslar mavjud. rnk li viruslar-riboviruslar deyilib, ularga tamaki mozaikasi virusi, dnk li viruslar-dezoksiviruslar deyilib, ularga chechak, papilloma viruslari, adenoviruslar, bakteriofaglar misol bo‘ladi. viruslarning etuk zarrachalari-virionlarda (virospora) tiriklik alomatlari bo‘lmaydi. ba’zilari xatto kristallar hosil qiladi. …
2 / 8
ujayralar yotadi, ya’ni hujayra barcha tiriklik shakllari – bir hujayrali va ko‘p hujayralilarning tuzilish, hayot faoliyati hamda rivojlanishining asosini tashkil qiladi. hujayra o‘zidagi mexanizmlar hisobiga moddalar almashinuvini, biologik axborotlarni ishlatishni, ko‘payish, irsiyat va o‘zgaruvchanlik hususiyatlarini ta’minlaydi va bu bilan organik olamga xos bo‘lgan yagonalik hamda xilma – xillik sifatini beradi. prokariot xujayra tuzilishi prokariotlar yer yuzidagi eng qadimgi organizmlardan bo‘lib hujayraviy yadroga ega emas, shu sababli yadrogacha yoki prokariotlar deyiladi. ularga barcha bakteriyalar, shu bilan birga arxe-bakteriyalar va siano-bakteriyalar kiradi. prokariot hujayralar eukariot hujayralardan ancha kichik, o‘lchami 0,3 mkmdan 10 mkmgacha bo‘ladi, ayrim adabiyotlarda o‘lchami 10 mkm bo‘lgan yirik bakterial hujayra haqida ham ma’lumotlar qayd qilingan. prokariotlar – shakllangan yadroga ega emas, ammo dnk, oqsil va rnkdan iborat, yadroga o‘xshash bo‘lgan tuzilmaga ega. xalqasimon xromosomasi, eukariotlar xromosomasidan farqli ravishda gistonli ovsillarga ega emas. genetik tizimi (genofer, nukleoid) hujayra membranasiga birikkan va sodda ko‘rinishdagi xromosomaga mos keladi.[footnoteref:2] [2: ] eukariot xujayra …
3 / 8
maxsus funksiyalar bajarilishini ta’minlaydi. organoidlar ikki xil bo‘ladi: 1. umumiy organoidlar 2. xususiy organoidlar umumiy organoidlar deyarli barcha hujayralarda mavjud bo‘lib, hujayraning faoliyatiga ko‘ra u yoki bu organoid miqdor va shakl jihatdan turlicha bo‘lishi mumkin. bu organoidlarga endoplazmatik to‘r, goldji majmui, mitoxondriya, ribosomalar va polisomalar, lizosomalar, peroksisomalar, mikrofibrillalar va mikronaychalar, mikrofilamentlar kiradi, shu bilan birga hayvon hujayralari va ayrim o‘simlik hujayralarida hujayra markazi (sentrosoma) hamda o‘simlik hujayralarida plastidalar bo‘ladi. bu organoidlar deyarli barcha hujayralarda uchragani uchun umumiy yoki universal organoidlar deb nomlangan.xususiy organoidlar ayrim, mahsuslashgan hujayralar uchungina xos ularga miofibrillalar, tonofibrillalar, neyrofibrillalar, kiprikchalar, xivchinlar hamda hoshiya hosil qiluvchi mikrovorsinkalar kiradi. bu organoidlar murakkab bo‘lib, ularning asosida universal organoidlar yotadi. masalan, kiprikchalar va xivchinlarning asosiy komponenti mikronaychalar va sentriolalar hisoblanadi, tonofibrillalar va miofibrillalar asosida esa mikrofibrillalar yotadi.organoid atamasi unga sinonim bo‘lgan organella deb ham yuritiladi. hujayraning tuzilmalari kimyoviy tarkibi, amalga oshiradigan jarayonlari bilan farqlanuvchi yacheykalarga bo‘linib - kompartmentatsiya yo‘li bilan tartibga …
4 / 8
lalar (ilova 1) 1. hujayra qanday metodlar yordamida o’rganiladi? 2. nima uchun hujayra asosiy strukturaviy va funksional birlik deb ataladi? 3. hujayra nazariyasining asosiy qoidalarini biologiya va tibbiyotdagi axamiyatini aytib bering. 4. hujayra nazariyasi qanday fanlarning rivojiga asos soldi? 5. prokariot va eukariot hujayralarning asosiy farklarini aytib bering. 6. organoidlarning klassifikatsiyasini va axamiyatini tushuntiring. 7. qanday organoidlar yorug‘lik mikroskopida ko’riladi? 8. umumiy va xususiy axamiyatga ega bo’lgan organoidlar? 9. qanday organizmlar prokariotlarga mansub, ularning tibbiy axamiyati? 10. qanday organizmlar eukariotlarga mansub, ularning tibbiy axamiyati? vaziyatga doir masalalar: 1. preparatni yorug‘lik mikroskopida o’rganayotganimizda yadroning hujayra qobig’iga yopishgan, siqilgan xolda joylashgani ko’rindi. bu qanday hujayra bo’lishi mumkin, nima uchun uning periferiyaga joylashganligini tushuntiring. mavzu bo’yicha talabalar bilimini aniqlash uchun tavsiya qilingan test savollari (ilova 2) 1. viruslarning odamda keltirib chiqaradigan kasalliklarini belgilang ? 1. leykoz 3. turli o‘smalar o‘ 5. bo‘g‘ma kasalligi 7. angina 2. o‘lat 4. o‘chiq toshishi 6. gripp 8. …
5 / 8
ploid bo‘lgan virus 4. o‘simlik hujayralari uchun xos bo‘lgan 6 ta belgini ko‘rsating ? 1. hamma organoidlarini bo‘lmasligi 2. vakuola bo‘lishi 3. hujayra devori sellyulozadan tuzilganligi 4. hujayra tashqi qavati oqsil va uglevodlardan iboratligi 5. uglevod kiritmasi - kraxmal shaklida to‘planishi 6. sentriola bo‘lmasligi 7. lizosoma bo‘lmasligi 8. vakuola bo‘lmasligi 9. plastida bo‘lishi 10. uglevod kiritmasi - glikogen shaklida to‘planish 5. dnk tutuvchi viruslarni belgilang ? 1. chechak 2. gripp, vabo 3. adenovirus 4. bakteriofag 5. tamaki mazaikasi virusi 6. papilloma 7. poliomielit, o‘lat 8. immun tanqisligi, difteriya 6. prokariot hujayralardagi tuzilmalar - mezosomaning o‘ziga xos 3 ta hususiyatini ko‘rsating ? 1.mezosomaning o‘zi hujayra membranasini botib kirgan bir necha qavatidan iborat tuzilmadir 2. mezosomalar yot moddalarni eritib yuboradi 3. mezosomalar membranalariga nafas fermentlari joylashadi 4. hujayra bo‘linishi paytida mezosoma dnk molekulasini o‘ziga biriktirib, qiz hujayralarga barobar taqsimlanishiga ko‘maklashadi 5. mezosomalar membranalariga hazm fermentlari joylashadi 6. mezosomalar mitoxondriya organoidi funksiyasini bajaradi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 8 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tibbiy biologiya. umumiy gentika modulining amaliy mashg‘ulotlar darsi"

farg’ona jamoat salomatligi tibbiyot instituti “gistologiya va biologiya” kafedrasi tibbiy biologiya.umumiy gentika modulining amaliy mashg‘ulotlar darsi 2-amaliy mashg‘ulot mavzusi: viruslar. pro-eukariot xujayralar. ularning o’ziga xos umumiy tuzilishi va farqlari. eukariot xujayralarning ultrastrukturaviy tuzilishi 2-amaliy mashg‘ulot mavzusi: viruslar. pro-eukariot xujayralar. ularning o’ziga xos umumiy tuzilishi va farqlari. eukariot xujayralarning ultrastrukturaviy tuzilishi nazariy qism organik olamda tiriklikning xujayrasiz va xujayraviy shakllari tafovo‘t etiladi. xujayrasiz shaklga viruslar, xujayraviy shaklga esa boshqa barcha tirik mavjudotlar kiradi. viruslarni birinchi marta 1892 yilda rus olimi d.ivanovskiy kashf etgan. viruslar o‘ta mayda bo‘lib, xatto chinni filtrdan ham o...

Этот файл содержит 8 стр. в формате DOCX (1,2 МБ). Чтобы скачать "tibbiy biologiya. umumiy gentika modulining amaliy mashg‘ulotlar darsi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tibbiy biologiya. umumiy gentik… DOCX 8 стр. Бесплатная загрузка Telegram