корхоналарнинг рақобатбардошлиги ва уни ифодаловчи кўрсаткичларни аниқлаш ва таҳлил қилиш йўллари

DOC 228.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1406022927_57440.doc 056 , 1 911 , 0 962 , 0 = ; бм мi тмх = ; min min i j i i j a maca a a a - - = ; min max max i i j i j a a a a a - - = ; эт ij ij a a a = ; ij эт ij a a a = å = = n i j aij э 1 ; ) 1 ( ... ) 1 ( ) 1 ( 2 2 2 2 1 nj j j j x x x r - + + - + - = ; ) 1 ( ... ) 1 ( ) 1 ( ; ... ; ... 2 2 2 2 2 2 1 2 1 /// 2 2 2 2 1 2 1 // 2 2 2 2 / nj n j j j n j …
2
ят бугунги кун натижаси билан чекланиб қолмаслиги керак. албатта, келажак истиқболини кўзда тутган, унга мўлжалланган бўлиши лозим. масалан, тадбиркор тегирмонга эга. у ерда ун ишлаб чиқаради ва сотади. кўлами кенгроқ бўлиши учун тадбиркор, энг аввало, шу тегирмондан ишлаб чиқарадиган ундан нон ишлаб чиқаришни йўлга қўйса ва шу нонни сотиш учун бир қанча ҳудудларда савдо дўконини ташкил қилса, мақсадга мувофиқ бўлади. иккинчидан эса, ун ва нон ишлаб чиқариш истиқболли соҳа. ҳамиша истеъмол қилиниб туриладиган маҳсулотлардир. аммо бошқа рақобатчиларига нисбатан ўз маҳсулотининг сифатини ошириши ва нархини ҳаддан зиёд кўтариб юбормаслик чораларини кўриши керак. шундагина у, рақобатбардош ва рақобат майдонида инқирозга учрамайдиган бўлади. иккинчи йўналиш, бу тадбиркорнинг товари (иши, хизмати) рақобатбардошлигидир. бу тушунчага қуйидагича таърифни тавсия қиламиз. тадбиркор товари (иши, хизмати) рақобатбардошлиги деганда, рақобатдош субъектлар товари (иши, хизмати)нинг сифати ва нархига нисбатан истеъмолчига (харидорга) қулайлиги, унга кетадиган харажатларнинг самарадорлиги ва шу товардан оладиган фойданинг кўплигини таъминловчи омиллар тизими тушунилади. аммо, шуни таъкидлаш жоизки, …
3
иқариш ва со-тишда озчиликни ташкил қиладиган бир қанча йирик корхоналар (фирмалар) иштирок этади. бунда бозорни битта йирик корхона эгаллаган бўлади ва бир хил товарни 100 фоиз ишлаб чиқариб сотишда ўзи назорат ва ҳукумронлик қилади. 8.1-чизма. рақобатнинг шакллари рақобатнинг бу хусусиятларидан кўриниб турибдики, у бозор муносабатлари шароитида иқтисодиётни ҳаракатга келтирувчи асосий куч сифатида намоён бўлади. шу туфайли ҳозирги ўтиш даврида давлатнинг асосий функцияларидан бири мамлакатимизда эркин рақобат муҳитини яратишдан иборатдир. эркин рақобат, энг аввало, иқтисодиётнинг қуйи бўғинида, яъни фирма, корхоналар ва корпорациялар каби хўжалик юритувчи субъектлар ўртасида яратилмоғи лозим. бу эса, ўз навбатида айнан иқтисодиётнинг шу қуйи бўғинида хўжалик фаолиятини чуқур таҳлил қилишни тақозо қилади. аммо иқтисодий таҳлилнинг шу эркин рақобат шароитига мос бўлган назарий ва методологик асоси, айниқса корхоналарнинг рақобатбардошлигини баҳолаш ва таҳлил қилиш билан боғлиқ бўлган жиҳатлари кам тадқиқ қилинган. иқтисодий таҳлилнинг, ҳозирги мураккаб вазиятда, асосий вазифаси, турли усулларни қўллаб корхоналарни банкротликдан, синишдан сақлаб қолишни таъмиинлаш ва уларнинг рақобатбардошлигини …
4
лмайди. шу туфайли бу жараённи амалга ошириш учун комплекс тадбирларни ишга солишни тақозо қилади. шуни алоҳида таъкидлаш жоизки, ҳар бир янги жараённи амалиётга жорий қилиш учун олдин унинг назарияси ишлаб чиқилиши лозим. аммо ўзбекистонда рақобат муҳитини яратиш, эркин рақобат шароитида ҳар бир хўжалик субъектининг табиати қандай бўлиши хусусида ўзимизга хос назарий концепция яратилган эмас. биз эркин рақобатни бозор муносабатлари тараққий этган мамалкатларда қандай бўлса шундай тушунмоқдамиз. бироқ, ўзбекистон ўзига хос тараққиёт йўлига, ўзига хос минталитетига, қадриятига, урф-одатларига эгаки, булар эркин рақобатни ҳам ўзига хос бўлишини тақозо қилади. бу эса, ўз навбатида, эркин рақобатнинг ўзбекистонга хос назарий асосини яратиш заруриятини туғдиради. корхоналар фаолиятида иқтисодий эркинликнинг таъминланиши эркин рақобат муҳитини шакллантиради. бу учун эса корхоналарда давлат буюртмаси, уни бошқаришда ва назорат қилишда давлатнинг аралашуви камроқ бўлмоғи лозим. бу борада жуда кўп ишлар қилинмоқда. жуда кўп тадбирларни тартибга солувчи меъёрий ҳужжатлар, тадбиркорлик субъектлари фаолиятининг эркинлигини кафолатловчи бир қанча қонунлар қабул қилинди. бу қонунлар …
5
хизмати)ни харидоргир қилиб ўз иқтисодиётини тиклаб товарининг ҳам, ўзининг ҳам рақобатбардошлигини таъминлашга эришмоғи лозим. рақобатбардошлик корхонанинг қандай рақобат муҳитида фаолият кўрсатаётганлигига боғлиқ. биз юқорида ўзимизга хос рақобат муҳити ҳақида гапирган эдик. бу ўзига хослик, албатта, ўз-ўзидан пайдо бўлган эмас. ўзбекистонда амалга оширилаётган иқтисодий ислоҳотларнинг ўзига хослиги, унинг эркин рақобат муҳитига таъсири, бизнинг фикримизча, қуйидагиларда намоён бўлади. биринчидан, мамлакатимизда эркин рақобат субъектларининг шаклланиши асосан хусусий мулк негизида эмас, балки давлат мулкини хусусийлаштириш эвазига амалга оширилганлигидир. бу корхоналар қаттиқ режа асосида фаолият кўрсатишга мослашган корхоналар эди. уларни бозор шароитига кўниктириш, албатта, унчалик осон иш эмас. шу туфайли уларнинг кўпи инқирозга учраб синиб бормоқда. иккинчидан, корхоналар хом ашё, ускуналарни қатий фонд асосида олишга одатланган бўлиб, ишлаб чиқарган товарларини давлат буюртмаси асосида тақсимлар эди. унда эркин сотиш, харидорни топиш, маркетинг хизмати каби бозор муносабатлари тамойилларига асосланмас эди. бу тамойилларнинг жорий қилиши ҳам кўплаб корхоналарнинг ўз ўрнини топиб кетиши учун тажриба етишмаслиги туфайли катта қийинчиликларга …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "корхоналарнинг рақобатбардошлиги ва уни ифодаловчи кўрсаткичларни аниқлаш ва таҳлил қилиш йўллари"

1406022927_57440.doc 056 , 1 911 , 0 962 , 0 = ; бм мi тмх = ; min min i j i i j a maca a a a - - = ; min max max i i j i j a a a a a - - = ; эт ij ij a a a = ; ij эт ij a a a = å = = n i j aij э 1 ; ) 1 ( ... ) 1 ( ) 1 ( 2 2 2 2 1 nj j j j x x x r - + + - + - = ; ) 1 ( ... ) 1 ( ) 1 ( ; ... ; ... …

DOC format, 228.5 KB. To download "корхоналарнинг рақобатбардошлиги ва уни ифодаловчи кўрсаткичларни аниқлаш ва таҳлил қилиш йўллари", click the Telegram button on the left.