geopolitika va zamonaviy tarix

PPTX 28 pages 234.1 KB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 234.1 KB

File type PPTX

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

prezentatsiya powerpoint toshkent kimyo xalqaro universiteti ma’ruzachi: dotsent, t.f.f.d (phd) narziyev nabijon normurodovich fan: geopolitika va zamonaviy tarix “tarix” kafedrasi mavzu: “geosiyosat va zamonaviy tarix” fanining yo`nalishlari va vazifalari. 2-dars mavzu rejasi: 1. geosiyosat fanining metodlari 2. geosiyosatning asosiy kategoriyalari (yo`nalishlari) 3. geostrategik omillar va geosiyosiy markazlar. tizimli yondoshuv metodi xx asrning 50-60 yillarida sotsiologiya va siyosatshunoslikda tizimli yondashuv batafsil ishlab chiqilgan olim t. parson hisoblanadi. ushbu usulning mohiyati geosiyosatni ko'rib chiqishda yaxlit, murakkab tashkil etilgan va o'zini o'zi boshqaradigan organizm sifatida, atrof-muhit bilan doimiy o'zaro ta'sirda bo`lishini inobatga olish tushiniladi. har qanday tizim o'zini o'zi saqlashga intiladi va ma'lum funktsiyalarni bajaradi. ularning orasida eng muhimi jamiyatda qadriyatlar va resurslarni taqsimlashdir. qiyosiy metod qiyosiy usul bir xil turdagilarni taqqoslashni o‘z ichiga oladi. unda bir davlatga xos bo`lgan geopolitik yondoshuvlardagi umumiylik va o`ziga xoslik boshqa davlatlar bilan qiyosiy o`rganiladi. bu usul boshqa xalqlar va davlatlar tajribasidan foydalanish uchun samarali xizmat qiladi. …

2 / 28

fakt yoki hodisalarning davlat yoki shaxs uchun ahamiyatini oydinlashtirishni va bu fakt yoki hodisalarni mamlakat yoki shaxs manfaati uchun baholashni o'z ichiga oladi. siyosatchi yoki davlat arbobi o'z faoliyatida qaror qabul qilishda axloqiy qadriyatlar va me'yorlardan kelib chiqib va ularga muvofiq harakat qiladi. normativ-qiymat usuli, qoida tariqasida, dunyoning geosiyosiy manzarasini tubdan o'zgartiradigan ba'zan oldindan aytib bo'lmaydigan siyosiy qarorlar qabul qiladigan siyosat va siyosiy rahbarlarni ideallashtiradi.. funktsional usul funktsional usul jamiyat hayotining turli sohalari yoki munosabatlari, mamlakatlar yoki bir guruh mamlakatlar o'rtasidagi bog'liqliklarni sinchkovlik bilan o'rganishni talab qiladi. ularning iqtisodiy, siyosiy munosabatlari, harbiy aloqalar yoki qarama-qarshilik darajasi, aholining urbanizatsiyasi, uning zichligi, siyosiy faolligi, axloqiy-psixologik ruhining balandligi va boshqalar. institutsional usul institutsional usulni qo`llash orqali turli davlatlarda shakllangan institutlarni o'rganishga qaratilgan siyosiy yondoshuv faoliyati olib boriladi. antropologik usul antropologik usul birinchi navbatda ijtimoiy faktlarni emas, balki katta miqdordagi ehtiyojlarga, birinchi navbatda, moddiy ehtiyojlarga (havo, suv, oziq-ovqat, kiyim-kechak, uy-joy, xavfsizlik, ma'naviy rivojlanish va …

3 / 28

navbatda geografik, harbiy, demografik, siyosiy, madaniy, diniy va etnik omillarni hisobga olinmoqda geosiyosiy munosabatlar turli dunyo kuchlarining nisbiy birligi va kurashidir. ko'pincha bu qarama-qarshiliklarning kurashi hisoblanadi. buyuk britaniyaning taniqli siyosatchisi uinston cherchill fikricha “angliyaning doimiy do‘stlari va ittifoqchilari yo‘q, faqat doimiy siyosiy manfaatlarga ega degan fikrni ilgari surdi. shuning uchun faqat qarama-qarshiliklarning kurashi mutlaqdir. u doimiydir.” aqsh tashqi siyosatida “tashqi siyosarda aqshning do`stlari emas, qiziqishlari bor” tamoyili ustunlik qiladi. geosiyosatning muhim yo`nalishi bu “siyosiy bo'sh joy“ deb nomlanadi. ya’ni davlat hududini: quruqlik, davlat chegaralaridagi suv maydoni, quruqlik va suvlar ustidagi havo maydoni va ular ostidagi yer osti boyliklarini o'z ichiga oladi. bu esa siyosiy hokimiyatning atributlari (belgilari)dan biridir. ceosiyosatda chegara masalasi chegaralarning geosiyosiy muammolari har doim siyosiy makonni nazorat qilish, qo'shib olish va rivojlantirish uchun kurash boshlanganda paydo bo'ladi. huquqiy nuqtai nazardan chegara - bu belgilovchi chiziq, yani davlat hududining chegaralari hisoblanadi. geosiyosiy nuqtai nazardan, chegara milliy manfaatlar tarqaladigan makonni …

4 / 28

“foiz” tushunchasidir. davlat va millat manfaatlari nima ekanligini bilgan holda mamlakatning umumiy strategik yo‘nalishini aniqlash funksiyasi nazarga tutiladi. davlat (milliy) manfaatlarning mazmuni quyidagilardan shakllanadi: - mamlakatning geografik joylashuvining o'ziga xos xususiyatlari; - ichki siyosiy, ijtimoiy-iqtisodiy vaziyat; - milliy-madaniy sivilizatsiya xususiyatlari; – mamlakatning xalqaro hamjamiyatdagi nufuzi darajasi. konsolidatsiya birlashuv vazifasi dunyo xalqaro hayotning globallashuvini boshdan kechirmoqda. odamlar va muassasalar o'z mustaqilligini yo'qotar ekan, ular tobora ko'proq: o'z manfaatlarini himoya qilish, psixologik qulaylikka erishish, o'zlari mansub bo'lgan jamoalarga (etnik, diniy, sinfiy va h.k.) tortilishga intilishmoqda. globallashuv davrida - millatning o'z-o'zini saqlash, rivojlanish va xavfsizlikka bo'lgan ongli ehtiyoji ortib boradi. aholini tashqi tahdidlar va ichki tartibsizliklardan, ekologik ofatlardan va hokazolardan himoya qilishda. globallashuv jarayoni etnik konsolidatsiyani keltirib chiqaradi. ozchiliklar, hatto o'rnatilgan xalqlarni ham tabaqalashtirib, ularning ko'proq siyosiy avtonomiyaga, etnik tozalashga va hokazolarga intilishlarini uyg'otadi va kuchaytiradi. zamonaviy geosiyosatning asosiy qoidalari: - hech bir davlat o'zini o'zi anglay olmaydi, global tuzilishdan qat'i nazar, geosiyosiy …

5 / 28

k boshqaruv tizimi va bozor iqtisodiyoti mavjud edi. ular dengiz geostrategik mintaqasiga mansub eng yuqori rivojlangan mamlakatlar guruhini tashkil etdilar.ular shimoliy yarim shardagi atlantika okeanining ikkala sohilini va tinch okeani sohillarining muhim qismini nazorat qilishgan. bu davlatlar dengiz kommunikatsiyalarini nazorat qilgan va jahon savdosining asosiy qismi shu mintaqada to‘plangan. ikkinchi dunyo mamlakatlari: sssr, xitoy, sharqiy yevropa mamlakatlari va janubi-sharqiy osiyoning ba'zi mamlakatlari, shuningdek kuba kirgan. bularda kommunistik siyosiy rejimlar va markazlashtirilgan, rejalashtirilgan iqtisodiyot mavjud edi. bu mamlakatlar guruhining o'zagi yevroosiyoning markaziy yevropadan tinch okeanigacha bo'lgan kengliklarini egallagan quruqlikdagi, kontinental kuchlardan iborat edi. birinchi va ikkinchi dunyo o'rtasidagi qarama-qarshilik jahon tarixiga "sovuq urush" nomi bilan kirdi. uchinchi dunyo mamlakatlariga osiyo, lotin amerikasi, afrika va rivojlanayotgan mamlakatlar kiradi. bu davlatlar guruhlari jahon mehnat taqsimotida imtiyozsiz mavqega ega edi. ular, asosan, xom ashyo va arzon ishchi kuchi yetkazib beruvchilar hamda sanoat mahsulotlari iste’molchilari edi. ko'rib chiqilayotgan global geosiyosiy tizim ko'pincha bipolyar (bosimli) deb …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "geopolitika va zamonaviy tarix"

prezentatsiya powerpoint toshkent kimyo xalqaro universiteti ma’ruzachi: dotsent, t.f.f.d (phd) narziyev nabijon normurodovich fan: geopolitika va zamonaviy tarix “tarix” kafedrasi mavzu: “geosiyosat va zamonaviy tarix” fanining yo`nalishlari va vazifalari. 2-dars mavzu rejasi: 1. geosiyosat fanining metodlari 2. geosiyosatning asosiy kategoriyalari (yo`nalishlari) 3. geostrategik omillar va geosiyosiy markazlar. tizimli yondoshuv metodi xx asrning 50-60 yillarida sotsiologiya va siyosatshunoslikda tizimli yondashuv batafsil ishlab chiqilgan olim t. parson hisoblanadi. ushbu usulning mohiyati geosiyosatni ko'rib chiqishda yaxlit, murakkab tashkil etilgan va o'zini o'zi boshqaradigan organizm sifatida, atrof-muhit bilan doimiy o'zaro ta'sirda bo`lishini inobatga olish tushiniladi. har qanda...

This file contains 28 pages in PPTX format (234.1 KB). To download "geopolitika va zamonaviy tarix", click the Telegram button on the left.

Tags: geopolitika va zamonaviy tarix PPTX 28 pages Free download Telegram