tarmoq modellari va tarmoq arxitekturasi ma'ruzasi

PPTX 54 pages 8.2 MB Free download

54 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 8.2 MB

File type PPTX

Pages 54

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 54

2-ma’ruza tarmoq modellari va tarmoq arxitekturasi. mijoz-server arxitekturasining turlari. arxitektura turlari, topologiyalar, tarmoqqa kirish usullari, ularning xususiyatlari. osi va tcp/ip tarmoq modellari. osi va tcp/ip tarmoq modellarining o‘xshash jihatlari. kabellar turlari (o‘rama juftlik, koaksial kabel, optic tolali kabel). ma’ruzachi: polvonov alimirzo reja: 1. mijoz-server arxitekturasining turlari. 2. arxitektura turlari, topologiyalar, tarmoqqa kirish usullari, ularning xususiyatlari. 3. osi va tcp/ip tarmoq modellari. osi va tcp/ip tarmoq modellarining o‘xshash jihatlari. 4. kabellar turlari (o‘rama juftlik, koaksial kabel, optic tolali kabel). klient-server va peer-to-peer (p2p) arxitekturasi kompyuter tarmoqlari ma’lumotlarni almashish va ishlov berish usuliga qarab turli arxitekturalarda tashkil etiladi. eng keng tarqalgan ikki arxitektura klient-server va peer-to-peer (p2p) tizimlaridir. klient-server arxitekturasi 1.1. klient-server modeli tushunchasi klient-server arxitekturasi markazlashgan boshqaruv tizimi bo‘lib, unda: server – barcha asosiy resurslarni saqlaydi va boshqaradi. klientlar (mijozlar) – serverdan xizmat yoki ma’lumot olish uchun ulanishadi. ushbu modelda mijozlar serverga so‘rov yuboradi va server ularga javob qaytaradi. server odatda …

2 / 54

ienti serverga ulanib, elektron pochta jo‘natadi yoki qabul qiladi. o‘yin serverlari: onlayn o‘yinlarda markaziy server barcha foydalanuvchilarni bog‘lab turadi (masalan, pubg yoki cs:go serverlari). 1. klient-server arxitekturasi 1.3. klient-server arxitekturasining misollari veb-brauzer va veb-server: google chrome (klient) → google serveridan sahifa so‘raydi → server sahifani yuboradi. e-mail xizmati: gmail yoki outlook klienti serverga ulanib, elektron pochta jo‘natadi yoki qabul qiladi. o‘yin serverlari: onlayn o‘yinlarda markaziy server barcha foydalanuvchilarni bog‘lab turadi (masalan, pubg yoki cs:go serverlari). 1. klient-server arxitekturasi 1.4. klient-server arxitekturasining afzalliklari va kamchiliklari ✅ afzalliklari: ✔ ma’lumotlar markazlashgan holda saqlanadi, bu xavfsizlikni ta’minlaydi. ✔ serverda kuchli resurslar mavjud bo‘lgani uchun tizim samarali ishlaydi. ✔ ma’lumotlar doimiy ravishda zaxira qilinadi. ❌ kamchiliklari: ✖ server ishdan chiqsa, barcha mijozlar xizmatdan foydalana olmaydi. ✖ server xarajatlari yuqori bo‘lishi mumkin (kuchli texnika va xavfsizlik choralari talab qilinadi). ✖ ko‘p foydalanuvchi bir vaqtda ulanib ketsa, server yuklama bilan ishlashi qiyinlashadi. 2. peer-to-peer (p2p) arxitekturasi …

3 / 54

orrent): foydalanuvchilar fayllarni markaziy serverga yuklamasdan, bir-birlari orqali bo‘lishishadi. kriptovalyuta tarmoqlari (bitcoin, ethereum): har bir foydalanuvchi (node) blokcheynni saqlaydi va tranzaksiyalarni tasdiqlaydi. voip (skype eski versiyasi, whatsapp p2p chaqiriqlari): ovozli qo‘ng‘iroqlar vositalari bevosita ikkita foydalanuvchi orasida aloqani ta’minlaydi. 2. peer-to-peer (p2p) arxitekturasi 2.4. p2p arxitekturasining afzalliklari va kamchiliklari ✅ afzalliklari: ✔ serverga ehtiyoj yo‘q, shu sababli markaziy nosozlik xavfi past. ✔ yangi foydalanuvchilar tarmoqqa ulanib, resurslarni kuchaytirishi mumkin. ✔ tez va samarali axborot almashinuvi. ❌ kamchiliklari: ✖ ma’lumotlar xavfsizligini ta’minlash qiyinroq (chunki har bir tugun boshqalarga ulanadi). ✖ har bir qurilma o‘z resurslarini ishlatgani uchun tarmoq samaradorligi foydalanuvchilarga bog‘liq bo‘ladi. ✖ p2p tarmoqlari ko‘pincha noqonuniy fayl almashinuvi bilan bog‘liq (masalan, pirat kontent tarqatish). 3. klient-server va p2p taqqoslanishi osi modeli va uning 7 qatlami haqida. 1982 yilda xalqaro standartlashtirish tashkiloti (iso) itu-t bilan hamkorlikda open system interconnection yoki osi deb nomlangan yangi tarmoq loyihasini boshladi. osi etalon model tarixi- open …

4 / 54

umotlarini uzatishga mas'ul; ilovalarndagi xatoliklar to’g’risida ma'lumotni ta'minlaydi; taqdimot qatlamiga ma’lumotlarni taqdim qiladi. ilova protokollari: rdp, http, smtp, snmp, pop3, ftp, xmpp, oscar, modbus, sip, telnet va boshqalar. 6- taqdimot pog’onasi taqdimot po’g’onasi protokol konversiyasini. ma'lumotlarni kodlashni / dekodlashni ta'minlaydi. siqish / ochish yoki shifrlash/deshifrlashni hal qilish seans qatlamiga ma’lumotlarni taqdim qiladi. masalan, bu ibm meynfreymi, ikkinchisi esa amerika standart ma'lumot almashish kodi (ascii) bo'lishi mumkin (aksariyat boshqa kompyuter ishlab chiqaruvchilari foydalanadi). ilova protokollari: ascii, unicode, ebcdic, pptp , modbus , can… 5- seans pog’onasi seans pog’onasi aloqa seansining saqlanishini ta'minlaydi, bu dasturlarning uzoq vaqt o'zaro ta'sir qilishiga imkon beradi. qatlam sessiyalarni yaratish / tugatish, ma'lumotlar almashinuvi, vazifalarni sinxronizatsiya qilish, ma'lumotlarni uzatish huquqini aniqlash va ilovalarning harakatsizligi davrida sessiyani saqlashni boshqaradi. transport qatlamiga ma’lumotlarni taqdim qiladi. ilova protokollari: rpc, pap, l2tp 4- transport pog’onasi modelning transport qatlami ma'lumotni jo'natuvchidan qabul qiluvchiga ishonchli uzatilishini ta'minlash uchun mo'ljallangan. tarmoq qatlamiga ma’lumotlarni taqdim …

5 / 54

asi kanal darajasi fizik qatlamda tarmoqlarning o'zaro ta'sirini va yuzaga kelishi mumkin bo'lgan xatolarni boshqarish uchun mo'ljallangan. switch, ko'priklar(bridge) va boshqa qurilmalar ushbu darajada ishlaydi. fizik qatlamiga ma’lumotlarni taqdim qiladi. ilova protokollari: ppp, ieee 802.22, ethernet, dsl, arp, setevaya karta. 1- fizik pog’onasi ular elektr yoki optik signallarni kabellar orqalijo’natish. radio efirga uzatadi va shunga mos ravishda raqamli signallarni kodlash usullariga muvofiq qabul qiladi va ma'lumotlar bitlariga aylantiradi. hub, repeater qurulmalari ishlatiladi. ilova protokollari: usb, kabel ("o'ralgan juftlik", koaksial, optik tolali), radiokanal 25 tatuff o'qituvchi x.i.sotvoldiyev kompyuter tarmoqlari tcp/ip modeli va protokollari http - ing. hypertext transfer protocol — «gippermatn yuvorish protokoli »; smtp - ing. simple mail transfer protocol —pochta yuborish oddiy protokoli; snmp - ing. simple network management protocol — tarmoq boshqarish oddiy protokoli; ftp - ing file transfer protocol — fayllar yborish protokoli; telnet – ing. terminal network - matn interfeysini tarmoq bo`ylab amalga oshirishga hizmat qiladigan …

Want to read more?

Download all 54 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tarmoq modellari va tarmoq arxitekturasi ma'ruzasi"

2-ma’ruza tarmoq modellari va tarmoq arxitekturasi. mijoz-server arxitekturasining turlari. arxitektura turlari, topologiyalar, tarmoqqa kirish usullari, ularning xususiyatlari. osi va tcp/ip tarmoq modellari. osi va tcp/ip tarmoq modellarining o‘xshash jihatlari. kabellar turlari (o‘rama juftlik, koaksial kabel, optic tolali kabel). ma’ruzachi: polvonov alimirzo reja: 1. mijoz-server arxitekturasining turlari. 2. arxitektura turlari, topologiyalar, tarmoqqa kirish usullari, ularning xususiyatlari. 3. osi va tcp/ip tarmoq modellari. osi va tcp/ip tarmoq modellarining o‘xshash jihatlari. 4. kabellar turlari (o‘rama juftlik, koaksial kabel, optic tolali kabel). klient-server va peer-to-peer (p2p) arxitekturasi kompyuter tarmoqlari ma’lumotlarni almashish va ishlov berish usuliga qarab turli ...

This file contains 54 pages in PPTX format (8.2 MB). To download "tarmoq modellari va tarmoq arxitekturasi ma'ruzasi", click the Telegram button on the left.

Tags: tarmoq modellari va tarmoq arxi… PPTX 54 pages Free download Telegram