o‘zbekistonning eng qadimgi davr madaniyati vasan’ati

PPTX 66 pages 12.6 MB Free download

66 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 12.6 MB

File type PPTX

Pages 66

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 66

slayd 1 ma’ruzachi: primov muhiddinjon omonovich mavzu. o‘zbekistonning eng qadimgi davr madaniyati va san’ati 1 o‘rta osiyo eng qadimgi madaniyati va san’atining o‘ziga xos xususiyatlari. ibtidoiy diniy tasavvurlar, urf-odatlar paleolit va mezolit davri madaniyati va san’ati. neolit va eneolit davri madaniyati va san’ati. reja: kabirov j., sagdullayev a. o‘rta osiyo arxeologiyasi. – toshkent, 1990. qoraboyev u., soatov g‘. o‘zbekiston madaniyati. – toshkent, 2011. rajabova n. arxeologiya. ma’ruza matni. – qarshi, 2008. o‘zbekiston tarixi. 1-kitob / mas’ul muharrir a.s.sagdulayev. – toshkent, 2019. abdullayev n. o‘zbekiston san’ati tarixi. – toshkent, 2007. http://uza.uz/uz/society/o-zbekiston-qoyatosh-rasmlari-qimmatli-tarixiy-manba-20-06-2017 adabiyotlar ro‘yxati: o‘rta osiyo eng qadimgi madaniyati va san’atining o‘ziga xos xususiyatlari. madaniyat ijtimoiy hayotning tarkibiy va funksional jabhalarida ifodalanadi. shu jihatdan jamiyat madaniyatni vujudga keltiradi. jamiyatda vujudga keltan madaniyat va san’at qanchalik murakkablashib boyib borsa, uning insonga va jamiyatga ta’siri mukammallashib va nisbiy mustaqilligi kuchayib boradi. masalan, antik jamiyat allaqachon o‘tmish, tarixga aylangan bo‘lsa-da, uning madaniyati hozirgi kunda o‘z …

2 / 66

ir insonning tug‘ma tabiatida va unga lozim bo‘lgan har qanday ish va harakat jarayonida boshqa bir inson yoki ko‘pchilik bilan munosabatda bo‘lish, o‘zaro aloqa qilish hissiyoti bor, odamzod jinsidan bo‘lgan har qanday insonning ahvoli shu: u har qanday kamolatga erishuvida boshqalarning ko‘maklashuvlariga va ular bilan birlashishga muhtoj yoki majburdir». uning fikricha, inson o‘z-o‘zidan baxtli ham bo‘lolmaydi,kamolatga ham erisholmaydi. «bu narsa uning harakatlariga, mehnatiga, kasb-hunar egallashiga, bilimiga va fozil jamiyatda yashashiga bog‘liq», deydi. san’at insoniyat faoliyatining bir turi sifatida har xil madaniyat doiralarda namoyon bo‘ladi: rassomlik, musiqa, teatr, badiiy adabiyot va h.k. u ixtisoslashgan badiiy atrof hayot va muhit voqealarini ifodalashdir. shu bilan birga san’at shaxsning intelektual va xissiy taraqqiyotini, madaniy merosni, abadiy qadriyatlarni o‘zlashtirish eng qudratli vositasidir. tosh asrida paydo bo‘lgan san’at dastlab kundalik hayot xojatlari bilan uzviy bog‘liq bo‘lib, so‘ng turli san’at yo‘nalishlari va mustaqil faoliyat sifatida shakllanadi: diniy san’at, texnik (me’morchilik, dizayn), jurnalistika (ocherk, publitsistika), tashviqot va targ‘ibot …

3 / 66

'tgan. fanda asosan mehnat qurollari qanday materialdan yasalganligiga qarab, ibtidoiy davrni tosh, bronza va temir asrlariga bo'lish odatga aylanib qolgan. masalan, kopengagen (daniya) asori-atiqalar muzeyi xodimi kristian tomsen birinchi marta fanga mehnat qurollarini yasalgan materiallarga qarab tosh, bronza va temir davrlari tushunchasini kiritadi. keyinchalik tosh asri qadimgi tosh-paleolit (gr.palato qadimgi va litos-tosh) va yangi (gr. peo-yangi) asrlarga bo‘lingan. davrlarga bo‘lishning boshqa bir juda qadimgi sistemasi - bu ishlab chiqarish faoliyati sohalariga ko‘ra bo’lishdir. bunda ibtidoiy davr ovchilik, dehqonchilik va chorvachilik bosqichlariga bo‘linadi. kishi va kishilik jamiyatining paydo bo‘lishidan boshlangan va tarixning eng avvalgi ibtidoiy poda davri deb yuritiladigan davriga kelib odamning biologik rivojlanishi tugallanadi. biroq odam mana shu eng avvalgi davrdayoq o'zining hayvonot ajdodidan keskin farq qiladi. bu davrda ular birgalashib mehnat qila boshlaganlar, sodda mehnat qurollarini yaratishib, madaniyatga asos solganlar. ishlab chiqarish kuchlarining rivojlanishi natijasida kishilarning bir muncha mustahkam birligi vujudga keldi. bu birlikka urug‘ asos qilib olindi. ibtidoiy …

4 / 66

lanadi. bu madaniyat manzilgohidan tosh qurollaridan tashqari odamlarning turmushiga oid boshqa belgilarning - mamont, karkidon kabi yovvoyi hayvonlarning ko‘plab suyaklari, shuningdek olov izlari topilgan. ibtidoiy davrning uchinchi bosqichi fransiyaning janubi-g‘arbida joylashgan qishloq va g‘or nomi bilan ataluvchi must'e madaniyati o‘rta paleolit davriga mansubdir. teshiktosh g'oridan topilgan neandertal bolaning qoldiqlari ham ana shu must'e madaniyatiga tegishli. bu bosqich mehnat qurollarining sezilarli darajada o‘sganligi bilan xarakterlanadi. bu madaniyatning asosiy quroli uchi o‘tkirlangan tosh quroldir. bu qurol nayza sifatida ham ishlatilgan. shuningdek bu bosqichda yaratilgan mehnat qurollari safiga suyakdan ishlangan qurollar ham kelib qo‘shilgan, ya’ni bu bosqichda suyakdan o ‘tkir uchli mayda qurollar ham yasalgan. bu manzilgohdan mamontning, karkidon, g‘or ayig‘i, yovvoyi ot, shimol bug‘usi va boshqalaming suyaklari hamda olov izlari topilgan. ibtidoiy madaniyatning keyingi bosqichi orin’yak - salyutr va madlen davrlari so'nggi paleolitga mansubdir. bu davr o‘zining neandertalga nisbatan ancha taraqqiy qilganligi bilan, ya’ni ham mehnat qurollarida, ham inson qiyofasida tub o'zgarishlarning …

5 / 66

oqlar, nayzalar va nayzachalar, keskichlar, qirg'ichlar, bigizlar, suyakdan ignalar yasalgan. paleolitning orin’yak-salyutr bosqichidan keyingi madaniyat madlen madaniyati deb nomlanadi. fransiyaning janubi-g‘arbidagi la madlen degan joy nomidan olingan. madlen madaniyati suyak va shohdan turli buyumlar ishlab chiqarishning sezilarli darajada rivojlanganligi bilan xarakterlanadi. bu davrda nayza otadigan qurollar va garpun paydo bo'lgan. ibtidoiy diniy tasavvurlar, urf-odatlar. o‘rta paleolit davrida marhumlarni yerga ko‘mish marosimi, odamlar marhumdan qo‘rqqanlari tufayli, unga mehribonlik qilish, jasadni yirtqich hayvonlardan saqlash va ehtimol, o‘likdan xalos bo‘lmoq zaruriyati sabablarga ko‘ra vujudga kelgan. bu jarayon ibtidoiy odamlarning aqliy jihatdan rivojlanganligidan dalolat beradi. neandertal odamlar dafn etilgan qabrlar (teshiktosh g‘ori, fransiyadagi le mustye g‘ori va boshq.) arxeologiya fanida ma’lum eng qadimgi qabrlardir. ular sayoz chuqurlardan iborat bo‘lib, g‘or–makonlarning chetida joylashgan. jasadlar yonboshlab, bukchaytirilgan holda, uyquga botgan odam sifatida ko‘milgan. qabrlar ichiga tosh qurollar qo‘yilgan, teshiktosh g‘orida neandertal bolaning jasadi kiyik shohlari bilan o‘ralgan. o‘rta osiyoda paleolit davri e’tiqodlariga doir ma’lumotlar ko‘p emas. …

Want to read more?

Download all 66 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbekistonning eng qadimgi davr madaniyati vasan’ati"

slayd 1 ma’ruzachi: primov muhiddinjon omonovich mavzu. o‘zbekistonning eng qadimgi davr madaniyati va san’ati 1 o‘rta osiyo eng qadimgi madaniyati va san’atining o‘ziga xos xususiyatlari. ibtidoiy diniy tasavvurlar, urf-odatlar paleolit va mezolit davri madaniyati va san’ati. neolit va eneolit davri madaniyati va san’ati. reja: kabirov j., sagdullayev a. o‘rta osiyo arxeologiyasi. – toshkent, 1990. qoraboyev u., soatov g‘. o‘zbekiston madaniyati. – toshkent, 2011. rajabova n. arxeologiya. ma’ruza matni. – qarshi, 2008. o‘zbekiston tarixi. 1-kitob / mas’ul muharrir a.s.sagdulayev. – toshkent, 2019. abdullayev n. o‘zbekiston san’ati tarixi. – toshkent, 2007. http://uza.uz/uz/society/o-zbekiston-qoyatosh-rasmlari-qimmatli-tarixiy-manba-20-06-2017 adabiyotlar ro‘yxati: o‘rta osiyo eng qadimgi...

This file contains 66 pages in PPTX format (12.6 MB). To download "o‘zbekistonning eng qadimgi davr madaniyati vasan’ati", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbekistonning eng qadimgi dav… PPTX 66 pages Free download Telegram