o‘rta osiyo arxeologiyasi va madaniyati

PPTX 27 pages 5.7 MB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.7 MB

File type PPTX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

slayd 1 ma’ruzachi: primov muhiddinjon omonovich mavzu. o‘zbekistonning eng qadimgi davr madaniyati va san’ati (1) 1 o‘rta osiyo eng qadimgi madaniyati va san’atining o‘ziga xos xususiyatlari. ibtidoiy diniy tasavvurlar, urf-odatlar reja: kabirov j., sagdullayev a. o‘rta osiyo arxeologiyasi. – toshkent, 1990. qoraboyev u., soatov g‘. o‘zbekiston madaniyati. – toshkent, 2011. rajabova n. arxeologiya. ma’ruza matni. – qarshi, 2008. o‘zbekiston tarixi. 1-kitob / mas’ul muharrir a.s.sagdulayev. – toshkent, 2019. abdullayev n. o‘zbekiston san’ati tarixi. – toshkent, 2007. http://uza.uz/uz/society/o-zbekiston-qoyatosh-rasmlari-qimmatli-tarixiy-manba-20-06-2017 adabiyotlar ro‘yxati: o‘rta osiyo eng qadimgi madaniyati va san’atining o‘ziga xos xususiyatlari. madaniyat ijtimoiy hayotning tarkibiy va funksional jabhalarida ifodalanadi. shu jihatdan jamiyat madaniyatni vujudga keltiradi. jamiyatda vujudga keltan madaniyat va san’at qanchalik murakkablashib boyib borsa, uning insonga va jamiyatga ta’siri mukammallashib va nisbiy mustaqilligi kuchayib boradi. masalan, antik jamiyat allaqachon o‘tmish, tarixga aylangan bo‘lsa-da, uning madaniyati hozirgi kunda o‘z ahamiyatini saqlab kelmoqda yoki biz bu davr madaniyatini o‘sha vaqtdagiga nisbatan ko‘proq bilamiz. …

2 / 27

hqa bir inson yoki ko‘pchilik bilan munosabatda bo‘lish, o‘zaro aloqa qilish hissiyoti bor, odamzod jinsidan bo‘lgan har qanday insonning ahvoli shu: u har qanday kamolatga erishuvida boshqalarning ko‘maklashuvlariga va ular bilan birlashishga muhtoj yoki majburdir». uning fikricha, inson o‘z-o‘zidan baxtli ham bo‘lolmaydi,kamolatga ham erisholmaydi. «bu narsa uning harakatlariga, mehnatiga, kasb-hunar egallashiga, bilimiga va fozil jamiyatda yashashiga bog‘liq», deydi. san’at insoniyat faoliyatining bir turi sifatida har xil madaniyat doiralarda namoyon bo‘ladi: rassomlik, musiqa, teatr, badiiy adabiyot va h.k. u ixtisoslashgan badiiy atrof hayot va muhit voqealarini ifodalashdir. shu bilan birga san’at shaxsning intelektual va xissiy taraqqiyotini, madaniy merosni, abadiy qadriyatlarni o‘zlashtirish eng qudratli vositasidir. tosh asrida paydo bo‘lgan san’at dastlab kundalik hayot xojatlari bilan uzviy bog‘liq bo‘lib, so‘ng turli san’at yo‘nalishlari va mustaqil faoliyat sifatida shakllanadi: diniy san’at, texnik (me’morchilik, dizayn), jurnalistika (ocherk, publitsistika), tashviqot va targ‘ibot (notiqlik, reklama), sport (badiiy gimnastika va h.k.). bundan tashqari texnik jihatdan ham san’at asarlari …

3 / 27

i tosh, bronza va temir asrlariga bo'lish odatga aylanib qolgan. masalan, kopengagen (daniya) asori-atiqalar muzeyi xodimi kristian tomsen birinchi marta fanga mehnat qurollarini yasalgan materiallarga qarab tosh, bronza va temir davrlari tushunchasini kiritadi. keyinchalik tosh asri qadimgi tosh-paleolit (gr.palato qadimgi va litos-tosh) va yangi (gr. peo-yangi) asrlarga bo‘lingan. davrlarga bo‘lishning boshqa bir juda qadimgi sistemasi - bu ishlab chiqarish faoliyati sohalariga ko‘ra bo’lishdir. bunda ibtidoiy davr ovchilik, dehqonchilik va chorvachilik bosqichlariga bo‘linadi. kishi va kishilik jamiyatining paydo bo‘lishidan boshlangan va tarixning eng avvalgi ibtidoiy poda davri deb yuritiladigan davriga kelib odamning biologik rivojlanishi tugallanadi. biroq odam mana shu eng avvalgi davrdayoq o'zining hayvonot ajdodidan keskin farq qiladi. bu davrda ular birgalashib mehnat qila boshlaganlar, sodda mehnat qurollarini yaratishib, madaniyatga asos solganlar. ishlab chiqarish kuchlarining rivojlanishi natijasida kishilarning bir muncha mustahkam birligi vujudga keldi. bu birlikka urug‘ asos qilib olindi. ibtidoiy davr madaniyatining eng oddiy bosqichi shell madaniyatidir. bu madaniyat shimoliy …

4 / 27

hqa belgilarning - mamont, karkidon kabi yovvoyi hayvonlarning ko‘plab suyaklari, shuningdek olov izlari topilgan. ibtidoiy davrning uchinchi bosqichi fransiyaning janubi-g‘arbida joylashgan qishloq va g‘or nomi bilan ataluvchi must'e madaniyati o‘rta paleolit davriga mansubdir. teshiktosh g'oridan topilgan neandertal bolaning qoldiqlari ham ana shu must'e madaniyatiga tegishli. bu bosqich mehnat qurollarining sezilarli darajada o‘sganligi bilan xarakterlanadi. bu madaniyatning asosiy quroli uchi o‘tkirlangan tosh quroldir. bu qurol nayza sifatida ham ishlatilgan. shuningdek bu bosqichda yaratilgan mehnat qurollari safiga suyakdan ishlangan qurollar ham kelib qo‘shilgan, ya’ni bu bosqichda suyakdan o ‘tkir uchli mayda qurollar ham yasalgan. bu manzilgohdan mamontning, karkidon, g‘or ayig‘i, yovvoyi ot, shimol bug‘usi va boshqalaming suyaklari hamda olov izlari topilgan. ibtidoiy madaniyatning keyingi bosqichi orin’yak - salyutr va madlen davrlari so'nggi paleolitga mansubdir. bu davr o‘zining neandertalga nisbatan ancha taraqqiy qilganligi bilan, ya’ni ham mehnat qurollarida, ham inson qiyofasida tub o'zgarishlarning vujudga kelishi bilan xarakterlanadi. orin’yak - salyutr (fransiyadagi ikkita joy …

5 / 27

. paleolitning orin’yak-salyutr bosqichidan keyingi madaniyat madlen madaniyati deb nomlanadi. fransiyaning janubi-g‘arbidagi la madlen degan joy nomidan olingan. madlen madaniyati suyak va shohdan turli buyumlar ishlab chiqarishning sezilarli darajada rivojlanganligi bilan xarakterlanadi. bu davrda nayza otadigan qurollar va garpun paydo bo'lgan. ibtidoiy diniy tasavvurlar, urf-odatlar. o‘rta paleolit davrida marhumlarni yerga ko‘mish marosimi, odamlar marhumdan qo‘rqqanlari tufayli, unga mehribonlik qilish, jasadni yirtqich hayvonlardan saqlash va ehtimol, o‘likdan xalos bo‘lmoq zaruriyati sabablarga ko‘ra vujudga kelgan. bu jarayon ibtidoiy odamlarning aqliy jihatdan rivojlanganligidan dalolat beradi. neandertal odamlar dafn etilgan qabrlar (teshiktosh g‘ori, fransiyadagi le mustye g‘ori va boshq.) arxeologiya fanida ma’lum eng qadimgi qabrlardir. ular sayoz chuqurlardan iborat bo‘lib, g‘or–makonlarning chetida joylashgan. jasadlar yonboshlab, bukchaytirilgan holda, uyquga botgan odam sifatida ko‘milgan. qabrlar ichiga tosh qurollar qo‘yilgan, teshiktosh g‘orida neandertal bolaning jasadi kiyik shohlari bilan o‘ralgan. o‘rta osiyoda paleolit davri e’tiqodlariga doir ma’lumotlar ko‘p emas. shu boisdan adabiyotlarda so‘nggi paleolitda vujudga kelgan totemizm (urug‘ …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘rta osiyo arxeologiyasi va madaniyati"

slayd 1 ma’ruzachi: primov muhiddinjon omonovich mavzu. o‘zbekistonning eng qadimgi davr madaniyati va san’ati (1) 1 o‘rta osiyo eng qadimgi madaniyati va san’atining o‘ziga xos xususiyatlari. ibtidoiy diniy tasavvurlar, urf-odatlar reja: kabirov j., sagdullayev a. o‘rta osiyo arxeologiyasi. – toshkent, 1990. qoraboyev u., soatov g‘. o‘zbekiston madaniyati. – toshkent, 2011. rajabova n. arxeologiya. ma’ruza matni. – qarshi, 2008. o‘zbekiston tarixi. 1-kitob / mas’ul muharrir a.s.sagdulayev. – toshkent, 2019. abdullayev n. o‘zbekiston san’ati tarixi. – toshkent, 2007. http://uza.uz/uz/society/o-zbekiston-qoyatosh-rasmlari-qimmatli-tarixiy-manba-20-06-2017 adabiyotlar ro‘yxati: o‘rta osiyo eng qadimgi madaniyati va san’atining o‘ziga xos xususiyatlari. madaniyat ijtimoiy hayotning tarkibiy v...

This file contains 27 pages in PPTX format (5.7 MB). To download "o‘rta osiyo arxeologiyasi va madaniyati", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘rta osiyo arxeologiyasi va ma… PPTX 27 pages Free download Telegram