axborotning turlari va xususiyatlari

DOCX 28 pages 2.1 MB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.1 MB

File type DOCX

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

2-mavzu. axborotning turlari va xususiyatlari. axborot turli-tuman ko‘rinishda bo‘lib, ularni quyidagi turlarga ajratish mumkin: matnli axborot; grafikli axborot; tovushli axborot; videolavhali axborot; belgili axborot; raqamli axborot. axborotning sifat ko‘rsatkichlari: 1) axborotning reprezentativligi ; 2) axborotning mazmundorligi; 3) axborotning yetarliligi; 4) axborotning aktualligi ; 5) axborotning o‘z vaqtidaligi; 6) axborotning aniqligi; 7) axborotning ishonarliligi; 8) axborotning barqarorligi . axborotni klassifikatsiyalash (tasniflash) axborotlarni turli mezonlar bo‘yicha turlarga bo‘lish mumkin: o’zlashtirish usuli bo‘yicha: ko‘rish orqali — ko‘rish organlari orqali qabul qilish. eshitish orqali — eshitish organlari orqali qabul qilish. sezish orqali — tashqi sezish retseptorlari orqali qabul qilish. hid bilish orqali — hid bilish retseptorlari orqali qabul qilish. maza bilish orqali — maza bilish retseptorlari orqali qabul qilish. taqdim etish shakli bo‘yicha: matnli — til leksemalarini ifodalovchi belgilar ko‘rinishida uzatiladi. sonli — matematik hodisalarni ifodalovchi raqam va belgilar ko‘rinishida. chizmali — tasvirlar, predmetlar, chizmalar ko‘rinishida. ovozli— eshitish orqali leksemalarni yozdirish va uzatish yoki …

2 / 28

lda berilgan axborot. to‘liq —to‘g‘ri yechim qabul qilish uchun yoki tushunish uchun yetarli bo‘lgan axborot. foydali —qo‘llanilish imkoniyatlarining hajmiga bog‘liq axborotni olgan sub’ekt orqali axborotning foydaliligi aniqlanadi. axborot izlash zamonaviylik cheksiz ma’lumotlar ummoniga o‘xshaydi, unda bizning talablarimizni qondiruvchi axborotlarni topish talab etiladi. axborotni izlash jarayonini strukturalash maqsadida hatto alohida fan yaratilgan. uning otasi kelvin mauers hisoblanadi. axborot izlash, tadqiqotchining fikriga ko‘ra, zarur ma’lumotlarga ega, bizning axborotga bo‘lgan ehtiyojlarimizni qondira oladigan cheksiz miqdordagi hujjatlarni aniqlash jarayonidir. harakatlar algoritmi so‘ralgan ma’lumotlarni to‘plash, qayta ishlash, va taqdim qilish bo‘yicha operatsiyalarni o‘z ichiga oladi. axborotni samarali izlash uchun quyidagi rejaga amal qilish kerak: · so‘rovni shakllantirish (topmoqchi bo‘lgan ma’lumotlarni); · zarur ma’lumotlarning manbalarini topish; · kerakli materiallarni tanlash; · olingan bilimlar bilan tanishib chiqish va bajarilgan ishni baholash. ushbu algoritm ta’lim jarayoni va ilmiy maqola yozishga tayyorgarlikni yengillashtiradi. u axborot – atrofimizdagi cheksiz borliq ekanligini anglash orqali yaratilgan. quyidagi harakatlarga alohida e’tibor qaratidai: kerakli …

3 / 28

qilish shakliga ega. axborotda eng asosiysi – bu uning ma’nosi, mazmuni. axborotning mazmuni qanday maqsadlar uchun va qanday yo‘l bilan axborot qo‘llanilishini aniqlab beradi. axborot olgan kishi mazmuniga qarab yangiligi, mazmundorligi, qisqaligi, tushunarliligi, o‘zgaruvchanligi kabi axborot xususiyatlariga baho beradi. axborotning har bir xususiyatini baholash mumkin. agar axborotning o‘zgaruvchanlik xususiyati haqida gapiradigan bo‘lsak, axborot turg‘un (doimiy, o‘zgarmas) va dinamik (o‘zgaruvchan) bo‘lishi mumkin. axborot bir necha xususiyatlarga ega. agar axborot ishning haqqoniy holatini aks etsa, u ishonchli hisoblanadi. ishonchsiz axborot esa noto‘g‘ri xulosa chiqarishga olib keladi. masalan, internet tarmog‘ida biron-bir mahsulotga xos bo‘lgan xususiyatlar haqida noto‘g‘ri xabar berilsa, unga ishonib xaridor ushbu mahsulotni xarid qilib behuda pul sarflashi mumkin. agar axborot kimningdir fikri yoki mulohazasiga bog‘liq bo‘lmasa, bu axborot obyektiv hisoblanadi. obyektiv axborotni, masalan, to‘g‘ri ishlaydigan o‘lchov asboblaridan olish mumkin. «avtomobil katta tezlikda harakatlanayotgan edi» kabi xabar sub’ektiv axborot ega. «avtomobil 100 km/s tezlik bilan harakatlanayotgan edi» kabi xabar to‘g‘ri ishlaydigan spidometrda …

4 / 28

ochiq bo‘ladi. turli to‘siqlar axborotni yopiqqa aylantirishi mumkin. masalan, arxivdagi maxfiy hujjatlarni bu arxivga kirish huquqi bo‘lmagan kishilar ololmaydi. shu sababli bu kishilar uchun arxivdagi hujjatlar yopiq hisoblanadi. har bir inson o‘zi uchun olingan axborot foydali va muhim ekanligi haqida hukm chiqaradi. axborotning asosiy xususiyatlarini bilish insonga olingan axborotni to‘g‘ri baholash hamda to‘g‘ri qaror qabul qilishga yordam beradi. inson doimiy ravish atrof muhitdan axborot oladi, uning xususiyatlarini tahlil qiladi, muhim qonuniyatlarni aniqlaydi va buning ortidan dunyoni bilib oladi. axborotni tushunish, uni tahlil qilish va amaliyotda qo‘llash orqali insonda bilimlar shakllanadi. bir axborot turli insonlarda turlicha bilimlarni keltirib chiqarishi mumkin. shakllangan bilimlarni inson o‘z faoliyatida qo‘llaydi. ayni damda inson faoliyati uning atrof muhit haqidagi bilimlarining ko‘payib borishiga yordam beradi. axborot bilan inson tug‘ilishi bilanoq to‘qnashadi. axborot insonga quyidagilar uchun kerak: · vaqt va makonda oriyentatsii v prostranstve i vo vremeni (qabul qilingan axborotni baholash orqali inson o‘zi uchun nima yomonu nima …

5 / 28

ashtira oladi. agar insoniyat jamiyatini nazarda tutsak, ijtimoiy jamoa tuzumidagi odamlarning bargalikda ovga chiqishlari bir-birlari bilan axborot almashinishlari orqali amalga oshgan. axborotning birlashtiruvchilik roli hozirgi kunda ham o‘zgargani yo‘q – insonlarning katta jamoasini maqsad sari yo‘naltirishning boshqa usuli yo‘q (axborot almashishdan tashqari). · axborot jamiyat hayotida boshqarish uchun qo‘llaniladi. jamiyat hayotining turli tomonlarini boshqarish uchun bir necha axborot vositalari (qurilmalari) yaratilgan. oddiy misol – yo‘l svetofori – harakat qatnashchilariga avtomatik tarzda ma’lum bir rangdagi signallarni yuborib yo‘l harakatini boshqaradi. · insoniyat jamiyatiga xos xususiyatlardan biri – avloddan avlodga axborotlarni uzatish va to‘plashdan iborat. zamonaviy ilm-fandan olingan ma’lumotlarga qaraganda, jamiyat darajasi jamiyatda to‘plangan va qo‘llaniladigan axborot miqdori bilan aniqlanadi. shunday qilib, axborot jamiyatni tashkil qiladi, boshqaradi va rivojlantiradi. ta’kidlash joizki, axborot tabiatdagi barcha tirik organizmlar hayotida muhim rol o‘ynaydi. axborot insoniyat jamiyatida axborot resurslari shaklida mavjud. axborot resurslari – bu insoniyat g‘oyalari va ularni amalga oshirish mumkin bo‘lgan shakldagi ko‘rsatmalar aaaxborot …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "axborotning turlari va xususiyatlari"

2-mavzu. axborotning turlari va xususiyatlari. axborot turli-tuman ko‘rinishda bo‘lib, ularni quyidagi turlarga ajratish mumkin: matnli axborot; grafikli axborot; tovushli axborot; videolavhali axborot; belgili axborot; raqamli axborot. axborotning sifat ko‘rsatkichlari: 1) axborotning reprezentativligi ; 2) axborotning mazmundorligi; 3) axborotning yetarliligi; 4) axborotning aktualligi ; 5) axborotning o‘z vaqtidaligi; 6) axborotning aniqligi; 7) axborotning ishonarliligi; 8) axborotning barqarorligi . axborotni klassifikatsiyalash (tasniflash) axborotlarni turli mezonlar bo‘yicha turlarga bo‘lish mumkin: o’zlashtirish usuli bo‘yicha: ko‘rish orqali — ko‘rish organlari orqali qabul qilish. eshitish orqali — eshitish organlari orqali qabul qilish. sezish orqali — tashqi sezish retseptorla...

This file contains 28 pages in DOCX format (2.1 MB). To download "axborotning turlari va xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: axborotning turlari va xususiya… DOCX 28 pages Free download Telegram