nosql ma’lumotlar bazasi va uning asosiy prinsiplari

DOCX 48 pages 25.4 MB Free download

48 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 25.4 MB

File type DOCX

Pages 48

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 48

muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti “telekommunikatsiya texnologiyalari” fakulteti dbm002 guruh talabasi yorqinjon abduxalilovning ma’lumotlar bazasi fanidan 1- mustaqil ishi mavzu: nosql ma’lumotlar bazasi va uning asosiy prinsiplari bajardi:yorqinjon abduxalilov. tekshirdi: malikova nodira. uslubiy ko`rsatmalar: ma`lumotlar bazasini lohiyalash quyidagi tashkil etuvchilarini o`rganishni taqazo etadi. ob`yektlar, ob`yekt xususiyatlari, bog`lanishlar (ob`yekt munosabatlari), vaqt oralig`i va hokazolar. “mohiyat – aloqa” modeli predmet sohani tashkil etuvchi uchta asosiy komponentalardan foydalanib quriladi: mohiyat, atribut, aloqa. konstruktiv elementlar tarkibida “vaqt” tashkil etuvchisi faqat oshkormas holda ishtirok etishi mumkin. modelda vaqt, yil, sana va shunga o`xshash atributlar bilan tasvirlanadi. modelni quirishda “aloqa”mavjud ob`yektni, jarayonni yoki hodisani, abstraksiyasi sifatida keladi. atribut mahiyatni xarakterlaridan bo`lib, nom bilan belgilanib, birorta qiymatlar to`plamidan qiymatlar qabul qilinadi. “mohiyat – aloqa” modelidagi bog`lanishlarga, ikki mohiyat o`rtasidagi har bir bog`lanish turiga tegishli munosabatlarni kiritish zarur (binar, ternar.., n-nar). loyiha haqidagi axborot diagramma ko`rinishida rasmiylashtiriladi, buning uchun quyidagi belgilar kiritiladi: mohiyat turlari – to`rtburchak …

2 / 48

ttadan ko`p bo`lmagan nusxasi mos kelsa shunday munosabat hosil bo`ladi. 3. ko`pga – bir (n:1) munosabat a va v ob`ektlar to`plami orasida o`rnatilsa, unda a ob`ektning har bir nusxasiga v ob`ektning ko`pi bilan bitta nusxasi mos keladi. v ob`ektning nushalari orasida shundaylari mavjudki, ularga a ob`ektning bir nechta nusxasi mos keladi. do’kon omborxona kunlik foyda mahsulotlar oylik xarajatlar xodimlar id transport komunal to’lov internet id maxsulot turi nomi narxi id f.i.o. egallagan lavozimi telefon raqami id mahsulotlar reklama id mahsulot nomi miqdori keltirilgan sanasi ish staji ijara do’kon uchun aloqa modeli. ma`lumotlarni relyatsion modeli asosida munosabat tushunchasi yotadi. munosabatni 2 o`lchamli jadvallar yordamida tasvirlash qulay. jadval ko’rinishidagi ma’lumotlar tushunarli, ko`rimli va inson uchun oddiy hisoblanadi. munosabatlar to`plami ma`lumotlarni saqlash uchun ishlatilishi mumkin. shu bilan birga ular orasidagi bog`lanishlarni modellashtirish imkonini beradi. relyatsion yondashuv asosiy tushunchalari: · ma’lumotlar toifasi – relyasion mb saqlanadigan ma’lumot qiymatlari; · domen – domenlar ma’lumotlarni ayrim …

3 / 48

l. mahsulot obyektining xususiyatlari id mahsulot turi nomi narxi 1 qandolat shakar 6000 2 konserva quyiltirilgan sut 10000 3 konserva makkajohori 12000 4 ichimlik coca-cola 8000 5 ichimlik pepsi 7500 6 yorma grechka 10000 7 yorma mosh 8000 4 - jadval. oylik harajatlar obyektining xususiyatlari id transport komunal to’lov internet ijara sana 1 1 200 000 560 000 120 000 4 230 000 2022.10.01 2 1 300 000 490 000 120 000 4 230 000 2022.09.01 3 1 050 000 650 000 120 000 3 960 000 2022.08.01 4 1 230 000 360 000 120 000 3 960 000 2022.07.01 5 1 580 000 490 000 120 000 3 960 000 2022.06.01 6 1 360 000 580 000 120 000 3 960 000 2022.05.01 7 1 160 000 430 000 120 000 3 960 000 2022.04.01 5 - jadval. omborxona obyektining xususiyatlari id mahsulot nomi miqdori keltirilgan sanasi saqlash muddati …

4 / 48

yidagi ko’rinishda yoziladi: create table ( ustun_nomi va toifasi, … ); alter – jadvalga o’zgartirish kiritish uchun ishlatiladi. bu buyruq jadvalga yangi ustunlar qo'shish, ustunlarni o'chirish, ustunlar kattaligini o'zgartirish, hamda cheklanishlarni qo'shish va olib tashlash imkoniyatlariga ega. bu buyruq ansi standarti qismi emas, shuning uchun har xil tizimlarda har xil imkoniyatlarga ega. misol uchun jadvalga ustun qo’shish buyrug’i sintaksisi quyidagicha: alter table add ; drop - jadvalni o’chirish buyrug’i. jadvalni o'chirish imkoniga ega bo’lish uchun, jadval egasi (ya’ni yaratuvchisi) bo’lshingiz kerak. faqat bo‘sh jadvalni o'chirish mumkin. qatorlarga ega bo’lgan, to’ldirilgan jadvalni o‘chirish mumkin emas, ya’ni jadval o‘chirishdan oldin tozalangan bo’lshi kerak. jadvalni o'chirish buyrug'i quyidagi ko‘rinishga ega: drop table ; 1. eski yaratilgan ma’lumotlar bazasini ko’ramiz. so’rov: show databases; xodimlar jadvali mahsulotlar jadvali oylik harajatlar jadvali omborxona jadvali kunlik foyda jadvali ma’lumotlar bazasiga axborotlar qo'shish, yangilash, o'chirish va chiqarib tashlash imkonini beradi, odatda ma’lumotlami boshqarish tili (dml – data manipulation …

5 / 48

illar odatda mb da ketma-ket ravishda axborotlarni qayta ishlaydi, protsedurali bo'lmagan tillar butun yozuvlar to'plamiga birdan operatsiyaga kirishadi. dml tili so’rovlari: select – amal bajaradigan jadvalimizni tanlash, ekranga chiqarish komandasi. sintaksisi esa quyidagicha: select *from // jadvalni to’liq chiqarish select from // jadval ustunlarini chiqarish insert – sql da barcha satrlar ushbu buyruq yordamida kiritiladi. sintaksisi esa quyidagicha: insert into values (“ustun_info”, “ustun_info”, … ); delete – satrlarni jadvaldan o’chirish buyrug’i. sintaksisi esa quyidagicha: delete from where qidiruv_sharti; update – maydon qiymatlarini o’zgartirish buyrug’i. sintaksisi esa 2 hil: update set column=expression; update set column=expression where qidiruv_sharti; select * from `kunlik_foyda` where `mahsulot`>700000 and `sana`>'2020-10-08' select * from `mahsulot` where `mahsulot_turi`="konserva" or `nomi` like '%m%' select * from `oylik_harajatlar` where `transport` between 1230000 and 1500000 select * from `xodimlar` where `egallagan_lavozimi` in ("diretor", "buxgalter", "kassir"); select * from `xodimlar` where `egallagan_lavozimi` not in ("diretor", "buxgalter", "kassir"); update `kunlik_foyda` set `mahsulot`=650000 where …

Want to read more?

Download all 48 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nosql ma’lumotlar bazasi va uning asosiy prinsiplari"

muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti “telekommunikatsiya texnologiyalari” fakulteti dbm002 guruh talabasi yorqinjon abduxalilovning ma’lumotlar bazasi fanidan 1- mustaqil ishi mavzu: nosql ma’lumotlar bazasi va uning asosiy prinsiplari bajardi:yorqinjon abduxalilov. tekshirdi: malikova nodira. uslubiy ko`rsatmalar: ma`lumotlar bazasini lohiyalash quyidagi tashkil etuvchilarini o`rganishni taqazo etadi. ob`yektlar, ob`yekt xususiyatlari, bog`lanishlar (ob`yekt munosabatlari), vaqt oralig`i va hokazolar. “mohiyat – aloqa” modeli predmet sohani tashkil etuvchi uchta asosiy komponentalardan foydalanib quriladi: mohiyat, atribut, aloqa. konstruktiv elementlar tarkibida “vaqt” tashkil etuvchisi faqat oshkormas holda ishtirok etishi mumkin. modelda vaqt, yil...

This file contains 48 pages in DOCX format (25.4 MB). To download "nosql ma’lumotlar bazasi va uning asosiy prinsiplari", click the Telegram button on the left.

Tags: nosql ma’lumotlar bazasi va uni… DOCX 48 pages Free download Telegram