o`qituvchinutqimadaniyati fanining predmetiva vazifalari

PPTX 22 pages 611.0 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 611.0 KB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

mavzu: o`qituvchi nutqi madaniyati fanining predmeti va vazifalari. mavzu: o`qituvchi nutqi madaniyati fanining predmeti va vazifalari. reja: 1. o'qituvchi nutqi madaniyati fanining maqsad va vazifalari 2. nutq madaniyati va notiqlik san’ati. 3. o'zbek adabiy tili va nutq madaniyati. 4. “nutq madaniyati” fanining boshqa fanlar bilan aloqasi. nutq madaniyati deganda…? abdulla avloniyning “turkiy guliston yohud axloq” asarida fikr tarbiyasining o‘ziga xos jihatlari bayon etilgan. ma’rifatparvarga ko‘ra har bir inson o‘zining ona tilisiga, o‘z xalqining madaniyatiga muhabbat ruhida tarbiyalanishi kerak. abdulla avloniy bu haqida quyidagi fikrlarni bayon qilgan: “har bir millatning dunyoda borlig‘in ko‘rsatadurgon oynayi hayoti til va adabiyotidir. milliy tilni yo‘qotmak millatning ruhini yo‘qotmakdur” . shu ma’noda abdulla avloniy so‘zga yuqori baho bergan. fransuz mutafakkiri j.dilton “xalq uchun nondan keyin eng keragi maktabdir” – degan edi. maktabda o`quvchilar nafaqat aniq va gumanitar fanlarning asoslarini balkim odamiylik, insoniylikning qonun-qoidalarini ham o`rganadilar. bolalarga uni singdirishda o`qituvchining o`rni nihoyatda kattadir. shu sababga ko`ra uzluksiz …

2 / 22

aniyati va u haqida mavjud ilmiy tasavvurlarning, muammoning nomi; 5) nutq madaniyati muammosini tadqi qilish bilan shug`ullanadigan tilshunoslik sohasining nomi tarzida talqin qilish mumkin nutq madaniyati amaliy jihatdan nutqning xilma-xil muammolarini tadqiq qiluvchi fan bo`lib, chiroyli nutq tuzishning qonuniyatlari, sirlari, til, til normalari, nutq, nutqning sifatlari, nutqiy uslublar, nutqda uchrashi mumkin bo`lgan kamchilik va xatolar, nutqiy asarlarning ko`rinishlari, nutqning talaffuziga doir muammolar yuzasidan bahs yuritadi. nutq madaniyati asoslari ham fan sifatida o`z tekshirish ob`yekti va vazifalariga ega. uning tekshirish predmeti til qurilishi, adabiy til normativlari va nutqning kommunikativ fazilatlaridir. insonning axloq-odobi, muomala madaniyatini ko‘rsatadigan so‘zlarni saralab qo‘llash, ularning mazmun-mohiyatini chuqur anglash ko‘nikmalarini o‘quvchilarda tizimli tarzda shakllantirish nafaqat ona tili darslarining, balki ta’lim jarayonining asosiy maqsadiga aylanishi kerak. mazkur ko‘nikmalar ona tili, adabiyot, tarbiya hamda tarix darslarida ajdodlarimiz tajribasining ajralmas qismi sifatida o‘quvchilarga taqdim etilishi lozim. chunki mutafakkir ajdodlarimiz so‘zga zukkolik bilan munosabatda bo‘lganlar va bu haqida qimmatli fikrlarini qoldirganlar. o’zbek …

3 / 22

tq madaniyatini har qachongidan ham yaxshiroq riovjlantirish umumdavlat ahamiyatiga ega bo’lgan siyosiy va ijtimoiy masaladir. bu masala bilan shug’ullanish ishiga faqat tilshunoslargina emas, balki jumhuriyatimizda istiqomat qiluvchi barcha soha vakillari e’tibor berishlari maqsadga muvofiqdir. nutq madaniyati umuminson madaniyatining tarkibiy qismi bo’lib, maqsadi kishilarni yuksak madaniyatli bo’lishlarini belgilaydi. «o’qituvchi nutqi madaniyati» fani o’zbek tilshunosligining o’ziga xos amaliy sohasidir. u tilshunoslikning nazariy kurslaridan olingan bilimlarga suyangan holda va chiroyli nutq tuzish yo’llarini o’rgatadi. nutq madaniyati, ham fan sifatida o’z tekshirish obyekti va vazifalariga ega. uning tekshirish predmeti nutqning til qurilishi, adabiy til normalari va nutqning kommunikativ (aloqa uchun kerakli) fazilatlaridir. nutq madaniyatining asosiy tekshirish obyekti adabiy til normalari, asosiy vazifasi esa ushbu normadagi ikkilanishlarni bartaraf etish bo’lmog’i kerak». odam nutq yordamida o`zining fikrlari, his-tuyg`ulari, istaklarini bayon etadi va boshqalarning fikrlari, his-tuyg`ulari, istaklarini anglab oladi. nutq ichki va tashqi ko`rinishlarga ega. ichki nutq-odamning o`z ichida gapiradigan passiv nutqi bo`lib, u ikkinchi kishining ishtirokini …

4 / 22

iy etib borishi undagi ba’zi unsurlarning eskirishi, ular o’rnida yangi normativ unsurlarning paydo bo’lishini kuzatib, qayd etib boradi. biroq bu fan adabiy normalarni yaratmaydi, ba’zi hodisalarni norma sifatida majburan kiritmaydi. balki o’zbek milliy adabiy tili faoliyatini, uning rivojlanishini kuzatib boradi, obyektiv qonunlarini kashf etadi, shular asosida tavsiyalar beradi. “nutq madaniyati” fani boshqa fanlar bilan aloqada ekan, «notiqlik san’ati” bilan ham bog’liq holda ish yuritadi. biroq ular har biri o’ziga xosligi bilan ajralib turadi. professor e.begmatov bu ikki fanni quyidagicha farqlaydi: “nutq madaniyati chinakam ma’noda adabiy til bilan bog’liq hodisadir. uning paydo bo’lishi lisoniy asosi, talab va mezonlari adabiy til va uning mezonlari bilan bog’liqdir. notiqlik san’ati uchun bular asosiy belgilar emas”. notiqlik bu- nutqning og’zaki shaklidir. nutq madaniyati esa nutqning ham og’zaki, ham yozma shakli uchun taalluqli tushuncha sanaladi. nutq madaniyati jamiyat a’zolarining umumiy nutqiy faoliyatini ko’zda tutadi. notiqlik, asosan, nutq vositasida kishilarga muayyan g’oya va maqsadlarni yetkazishni, ularni ma’lum …

5 / 22

iyotida, shuningdek, oliy maktablarda, o’rta maxsus o'quv yurtlarida, o'rta maktablarda dars o'tish jarayonini yaxshilash bilan ham bog'liq. shuni qayd etish kerakki, bugungi kunda nutq madaniyati fanining barcha o'quv yurtlarida o'qitilishi quvonarlidir. chunki notiqlik san'ati sirlarini o'rganish barcha sohada xizmat qiluvchi har bir mutaxassis uchun, umuman, har qanday madaniyatli inson uchun hayotiy zarurat deb hisoblanishi kerak. o’zbek adabiy tili va uning normalarini ilmiy o'rganish ham o'zbek nutq madaniyati sohasi uchun nihoyatda muhimdir. adabiy tilning rivojlanish qonuniyatlarini, adabiy til me'yorlarining umumiy holatini, undagi turg'un va noturg'un hodisalarni chuqurroq tekshirmay turib, adabiy tilning nutq madaniyati haqida gapirish mumkin emas. nutq madaniyati fonetika, orfoepiya, orfografiya, leksikologiya, morfologiya, sintaksis, semantika, uslubiyat kabi barcha tilshunoslik fanlari bilan aloqada bo’lgani holda, o’z mohiyatiga ko’ra psixologiya, estetika, etika, sotsiologiya, madaniyatshunoslik, adabiyotshunoslik kabi bir qator ijtimoiy-gumanitar fanlar bilan bog’liq holda ish yuritadi. nutq madaniyati muammolari o’rganilar ekan, bu fanlarda qo’lga kiritilgan asosiy ilmiy xulosalardan ham umumiy tarzda bo’lsa-da, xabardor …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o`qituvchinutqimadaniyati fanining predmetiva vazifalari"

mavzu: o`qituvchi nutqi madaniyati fanining predmeti va vazifalari. mavzu: o`qituvchi nutqi madaniyati fanining predmeti va vazifalari. reja: 1. o'qituvchi nutqi madaniyati fanining maqsad va vazifalari 2. nutq madaniyati va notiqlik san’ati. 3. o'zbek adabiy tili va nutq madaniyati. 4. “nutq madaniyati” fanining boshqa fanlar bilan aloqasi. nutq madaniyati deganda…? abdulla avloniyning “turkiy guliston yohud axloq” asarida fikr tarbiyasining o‘ziga xos jihatlari bayon etilgan. ma’rifatparvarga ko‘ra har bir inson o‘zining ona tilisiga, o‘z xalqining madaniyatiga muhabbat ruhida tarbiyalanishi kerak. abdulla avloniy bu haqida quyidagi fikrlarni bayon qilgan: “har bir millatning dunyoda borlig‘in ko‘rsatadurgon oynayi hayoti til va adabiyotidir. milliy tilni yo‘qotmak millatning ruhini yo‘q...

This file contains 22 pages in PPTX format (611.0 KB). To download "o`qituvchinutqimadaniyati fanining predmetiva vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: o`qituvchinutqimadaniyati fanin… PPTX 22 pages Free download Telegram