psixologiya fanining predmeti va rivojlanish tarixi

DOC 27 pages 292.0 KB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 292.0 KB

File type DOC

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

1-mavzu: psixologiya fanining predmeti va rivojlanish tarixi reja: 1. psixologiya fanining predmeti va vazifalari 2. psixologiya fanining taraqqiyot tarixi va rivojlanish bosqichi. 3. psixologiya fanining yirik ilmiy yo‘nalishlari va maktablari 4. o‘zbekistonda psixologiya fanining rivojlanish tarixi. psixologiyaning predmeti psixologiya haqida tushuncha inson mavjud ekan, u o’z hayotiy tajribaciga asoslanib, u yoki bu holda idrok etish, olamni anglash, narsa va hodisalarni ajratish kabi xususiyatlarga ega ekanligi haqida o’ziga o’zi hisob beradi. biz kunda qushlarning sho’x navosini, musiqa asboblarining xonishini, inson nutqini, uchib o’tayotgan samolyot shovqinini eshitamiz, atrofimizni o’rab turgan narsa, daraxt, hayvonlar, mashinalarni ko’ramiz. ularning rangi va hajmini ajrata olamiz. mazkur jarayonlar insondagi aks ettirish xususiyati bilan chambarchas bog’liq. psixologiya fanining predmetini tahlil qilishda asosiy e'tiborni quyidagilarga qaratish lozim. jumladan, shaxs haqida fikr yurituvchi fanlar sirasiga psixologiya va pedagogika fanlarini kiritish mumkin. shunga ko’ra pedagogika shaxsni ta'lim-tarbiya jarayonida kamol topishini tadqiq qilsa, psixologiya shaxsda kechadigan ruhiy jarayonlarni o’rganadi. shundan xulosa qilishimiz …

2 / 27

mperament, xarakter, qobiliyat. psixikaning paydo bo’lishining asosiy shakllari m.gamezo va domashenkolarning "atlas po psixologii" nomli qo’llanmasida quyidagicha ifodalanadi: shunga muvofiq bir qator olimlar tomonidan psixikaga ta'riflar berilib, uning mazmun mohiyati ochib berilgan. jumladan, professor m.g.davletshin fikricha, psixika deganda - oliy darajadagi materiyaning (miyaning) xususiyati tushunilib, u ob'ektiv borliqni aks ettirilishida namoyon bo’ladi, sub'ekt faoliyatini ma'lum maqsad asosida yo’naltiradi hamda xulq-atvor negizida shakllanadi, professor v.m.karimova fikricha psixika - inson ruhiyatining shunday holatiki, u tashqi olamni (ichki ruhiy olamni) ongli tarzda aks ettirishimizni, ya'ni bilishimiz, anglashimizni ta'minlaydi. psixika bu aks ettirishdir. jonli va jonsiz tabiatda aks ettirishning o’ziga xos usullari mavjud. aks ettirish jarayonini quyidagicha ifodalash mumkin. jonsiz materiya uchun aks ettirishning mexanik, kimyoviy va fizik turlari xosdir. masalan, ko’zguning aks ettirishi, suvdagi ta'sir va boshqalar. jonli materiya uchun aks ettirishning fiziologik, psixik aks ettirish turlari xos bo’lib, ong va o’zini-o’zi anglash uning eng yuqori bosqichidir. psixik aks ettirish quyidagi xususiyatlarga ega: …

3 / 27

rganishi haqida bilimlarga erishiladi. psixologik bilim va malakalarni o‘zlashtirish talabalarga atrofdagi odamlarni ular bilan muloqot amaliyotida, munosabatlarda, o‘zaro hamkorlik faoliyatida bilish uchun; ularning fikri, maqsadi, kechinmalari, qiziqish va qobiliyatlari, ehtiyoj va motivlari va h.k.larini bilish va qo‘llash uchun zarurdir. psixologik bilim va malakalar talabalarning kelajakdagi kasbiy faoliyati, oilaviy hayoti, bolalar tarbiyasi va boshqalarda asqotadi. va, nihoyat, eng muhimi, psixologik bilimlar talabalarga o‘zlarini anglashda, o‘z ustilarida ishlashda va qiziqish, ijodiy imkoniyatlarini dolzarblashtirishlarida, barkamol shaxs bo‘lib shakllanishlarida ahamiyat kasb etadi. psixologiya fani o‘ziga xos fan bo‘lgani uchun oliy o‘quv yurtlari talabalari o‘rganadigan ilmiy fanlar tizimida alohida o‘rin egallaydi. psixologiyaning fan sifatidagi o‘ziga xos xususiyatlari quyidagilardan iborat: birinchidan, bu fan hozircha inson uchun noma’lum bo‘lgan, eng murakkab – psixika, insonning ichki olami haqidagi fandir, ikkinchidan, bu fanda bilishning ob’ekti va sub’ekti tutashib ketgan. bu holat va fikrni shunday ifodalash mumkin: avval inson o‘z fikrlarini tashqi dunyoga yo‘naltirib, so‘ngra o‘ziga murojaat qiladi. bunda fikr …

4 / 27

katta asosiy guruhlarga bo’lishimiz mumkin: positiv fanlar va normativ fanlar. fizik va hayotiy fanlar positiv fanlar deb atalishiga qaramasdan, logika, falsafa va etika kabi fanlar tabiy fanlar kategoriyasiga kiradi. normativ fanlarni positive fanlar bilan taqqoslasak, positive fanlar faktlarni o’rganadi, “nima?”ligini tasvirlaydi va “nima bo’lishi kerak” degan savollarga javob beradi. psixologiya hech qanday shubhasiz positive fanlar guruhiga kirib ketadi. psixologiyaning vazifalari asosan, quyidagilardan iborat: - psixik hodisalarning mohiyatini va ularning qonuniyatlarini anglashni o‘rganish; - ularni boshqarishni o‘rganish; - olingan bilimlardan shakllangan fanlar va sohalar bilan bir qatorda turgan amaliyotning boshqa sohalari samaradorligini oshirish maqsadida foydalanish; - amaliy xizmatning nazariy asosi bo‘lib xizmat qilish. ko‘rsatilgan umumiy vazifalardan tashqari hozirda psixologiya quyidagi xususiy vazifalar bilan ham shug‘ullanmoqda: psixikaning paydo bo‘lishi va rivojlanishi; psixik faoliyatning neyrofiziologik asoslari; tashqining ichkiga o‘tish qonuniyatlari; inson psixikasining ijtimoiy-tarixiy omillarga bog‘liqligi; olam psixik obrazlarining shakllanishi va va ularni tashqi, amaliy faoliyatga tadbiq etish qonuniyatlari; inson psixikasining boshqariluvida biologik va …

5 / 27

omonlarini tushuntirib bera olamiz deb hisoblaymiz. kundalik maishiy bilimlar aniq bo‘lib, haqiqiy vaziyatlarga bog‘liqdir, ilmiy psixologiya esa asosli umumlashtirishga intilgani uchun nazariy tushunchalardan foydalanadi va tekshirilgan ma’lumotlarga tayanadi. ular ichki fahm xususiyatiga ega bo‘lgani uchun amaliy ruhshunoslarning ko‘pchiligini ayollar tashkil etadi. ilmiy psixologik bilimlar umumlashtirilgan,maqsadga muvofiq va anglangan bilimlardir. kundalik maishiy bilimlar chegaralangan bo‘lgani uchun qiyinchilik bilan o‘tkaziladi, ilmiy psixologik bilimlar esa to‘planadi va o‘tkaziladi, shuning uchun doimo kengayib boraveradi. maishiy psixologiyada bilimlarga ega bo‘lish metodi sifatida kuzatish va mulohaza yuritish qo‘llaniladi. ilmiy psixologiyada ularga tajriba metodi ham qo‘shiladi. ilmiy psixologiyaning afzalligi shundan iboratki, u keng, turli-tuman, noyob ma’lumotlarga egadir. ular to‘planib, psixologiya fanining maxsus sohalarida, deylik, yosh yoki muhandislik psixologiyasida o‘rganiladi. ularga biror bir shaxsning alohida o‘zi egalik qilolmaydi. insonning xarakterini o’rganuvchi psixologiya fanini fizika, kimyo, botanika, zoologiya, astronomiya va matematika kabi boshqa positive fanlar bilan bir qatorga qo’ya olishimiz mumkinmi ? javob salbiy. bu fanlarni bir biriga taqqoslasak, …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "psixologiya fanining predmeti va rivojlanish tarixi"

1-mavzu: psixologiya fanining predmeti va rivojlanish tarixi reja: 1. psixologiya fanining predmeti va vazifalari 2. psixologiya fanining taraqqiyot tarixi va rivojlanish bosqichi. 3. psixologiya fanining yirik ilmiy yo‘nalishlari va maktablari 4. o‘zbekistonda psixologiya fanining rivojlanish tarixi. psixologiyaning predmeti psixologiya haqida tushuncha inson mavjud ekan, u o’z hayotiy tajribaciga asoslanib, u yoki bu holda idrok etish, olamni anglash, narsa va hodisalarni ajratish kabi xususiyatlarga ega ekanligi haqida o’ziga o’zi hisob beradi. biz kunda qushlarning sho’x navosini, musiqa asboblarining xonishini, inson nutqini, uchib o’tayotgan samolyot shovqinini eshitamiz, atrofimizni o’rab turgan narsa, daraxt, hayvonlar, mashinalarni ko’ramiz. ularning rangi va hajmini ajrata olamiz...

This file contains 27 pages in DOC format (292.0 KB). To download "psixologiya fanining predmeti va rivojlanish tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: psixologiya fanining predmeti v… DOC 27 pages Free download Telegram