axborot tizimlari

DOCX 6 pages 26.8 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 26.8 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

1. axborot tizimlari 1. 1. axborot tizimi tushunchasi «tizim» deganda, bir vaqtning o'zida xam yagona, yaxlit deb qaraladigan har qanday ob'ekt, xam qo'yilgan maqsadlarga erishish manfaatlarida birlashtirilgan turli elementlar majmui tushuniladi. ma'lumki, bugungi kunda ko'plab turli xil tizimlar yaratilgan bo'lib, ular o'z tarkibi va bosh maqsadlari bo'yicha bir-biridan farklanadi. masalan, quyidagi jadvalda bir necha tizimlarga namunalar keltirilgan. har bir tizim to'rt asosiy qismdan iborat: kiritish, ishlov berish, chikarish va teskari aloka. «tizim» tushunchasi keng tarqalgan va juda ko'plab ma'nolarda ko'llaniladi. axborot tizimlariga nisbatan qo'llanilganda aksariyat hollarda texnik vositalar va dasturlar to'plami nazarda tutiladi. kompyuterning faqat apparat qismini tizim deb atash mumkin. muayyan amaliy vazifalarni bajarish uchun xujjatlarni yuritish va hisob-kitoblarni boshkarish jarayonlari bilan to'ldirilgan ko'plab dasturlarni xam tizim deb xisoblash mumkin. har bir tizim to'rt asosiy kismdan iborat: • kiritish; • ishlov berish; • chikarish; • teskari aloka. axborot tizimining maqsadi - muayyan professional faoliyat bilan bog'liq bo'lgan professional axborot …

2 / 6

labalari va baholari axborot tizimini olsak, “kiritish” komponenta xar bir fandan xar bir talabani baholari bo'lishi mumkin. “ishlov berish” komponenti yordamida talabalarning o'rtacha bahosini hisoblash, taqqoslash va boshka amallar bajarilishi mumkin. “chikarish” komponentida esa talabalarning umumiy natijalarini takdim etish, a'lo baxoga o'qiydigan talabalarning ro'yxatini chikarish kabi vazifalar bajarilishi mumkin. bugungi kundagi zamonaviy axborot tizimi tushunchasi axborotga ishlov berishning asosiy texnik vositasi sifatida shaxsiy kompyuterlardan foydalanishni ko'zda tutadi. iirik tashkilotlarda shaxsiy kompyuterlar bilan bir qatorda axborot tizimining texnik bazasi tarkibiga meynfreym yoki super elektron hisoblash mashinalari kirishi mumkin. bundan tashqari, agar ishlab chiqarilayotgan axborot foydalanuvchisi bo'lgan va usiz bu axborotni olish va takdim etish mumkin bo'lmagan odamning roli hisobga olinmas ekan, axborot tizimi texnikaviy timsolining o'zi hech qanday ahamiyatga ega bo'lmay qoladi. tashkilot deganda, umumiy maksadlar yo'lida birlashgan va umumiy moddiy hamda moliyaviy vositalardan moddiy va axborot mahsulotlarini hamda xizmatlarini ishlab chiqarish uchun foydalanadigan odamlar hamjamiyati tushuniladi. matnda ikki so'z - …

3 / 6

borot xarakteri; axborotning ishlatish maksadlari, ya'ni ushbu tizim xal kilishda yordam berishi mo'ljallangan vazifalar doirasi. sanab o'tilgan omillar ham tizimning o'zida, xam foydalanuvchilar uchun takdim etiladigan axborot shaklining, axborotga ishlov berish jarayonlari xarakterining va tizimning tashqi muhit bilan o'zaro aloqasining, tizimning algoritmik va dasturiy ta'minoting tarkibini belgilab beradi. texnika darajasi bo'yicha axborot tizimlari kuyidagi tizimlarga bo'linadi: • dastaki; • mexanizatsiyalashgan; • avtomatlashtirilgan; • avtomatlashgan. tizimni sanab o'tish tartibi ular yaratilishining tarixiy ketma-ketligini aks ettiradi. dastaki axborot tizimlarida axborotga ishlov berishning barcha jarayonlari qo'lda bajariladi. qo'lda ishlov beriladigan tizimlarning axborot massivlari xajmi uncha katta bo'lmaydi, ma'lumotlar turli tipdagi eltuvchilarda saklanadi. bunday tizimlarda axborotni qidirish uchun oddiy selektiv moslamalardan foydalaniladi. aslini olganda, dastaki axborot tizimlari tizim emas, balki ma'lum belgilar majmui bo'yicha zarur axborotni kidirishni engillashtiruvchi qurilmalar xisoblanadi. bu kurilmalar arzon, ular bilan ishlash oddiy, ularni ishlatish uchun oliy malakali xizmat ko'rsatuvchi xodimlar talab etilmaydi. mexanizatsiyalashgan axborot tizimlarida axborotga ishlov berish va …

4 / 6

berish va kidirish uchun xamda kompyuterlarda axborotni to'plash, tayyorlash va uzatish, shuningdek axborotni iste'molchiga chiqarib berish bilan boglik operatsiyalarni bajarish uchun ham foydalaniladi. bu tizimlar keng funktsional imkoniyatlarga ega va axborotning juda katta hajmlarini saklash xamda ishlov berishga qodir. bu erda axborot eltuvchilar kompyuterlarning xotira qurilmalaridir. eng keng tarkalgan avtomatlashtirilgan axborot tizimlari (aat) ishida axborotga ishlov berish texnologik jarayonining turli bosqichlarida (axborotni to'plash va uni kompyuterga kiritishga tayyorlash, qidirish jarayonida) odam ishtirok etadi. inson aat ning tashki muhit tomonidagi sherigi xisoblanadi va chikadigan axborot tizimi aynan unga mo'ljallangandir. aatda barcha jarayonlar odam ishtirokisiz o'tadi. odatda, avtomatlashgan tizimlardan ancha yirik tizimlar tarkibida, masalan ob'ektlar va texnologik jarayonlarni boshqarishning avtomatlashgan tizimlarida foydalaniladi. avtomatlashgan tizimlarning «sheriklari» robotlar, dastur vositasida boshkariladigan stanoklar, texnologik jarayonlar, ishlab chikarish ob'ektlari va boshkalar xisoblanadi. bunday tizimlarda kiritiladigan axborot signallar yoki biror-bir fizik kattaliklar shaklida takdim etiladi, chikadigan axborotdan esa boshkarish va sozlash uchun foydalaniladi. hozirgi vaktda turli maqsadlarga …

5 / 6

chunki tizimga deyarli xar bir murojaat qilish axborot fondining joriy holati o'zgarishiga olib keladi (joylar band qilinadi, yangi reyslar ko'shiladi va h.k.). axborot-ma'lumot tizimi so'rovga muvofik ravishda uning axborot fondida saklanayotgan ma'lumotlar ichidan zarur axborotlarni kidirish ishlarini amalga oshiradi. qidirish bunday tizimlarda asosiy operatsiyalardan biri hisoblanadi, shuning uchun ular axborot-kidiruv tizimlari (aqt) hamdir. biznes axborot tizimlari biznesda ishlatiladigan kuyidagi axborot tizimlar turlari mavjud: elektron tijorat tizimlari, tranzaktsiyalarni qayta ishlash (processing), boshqaruv at, qarorlarni qabul qilishni qo'llab-kuvvatlash tizimlari. undan tashqari ba'zi tashkilotlar maxsus-maqsadli tizimlarni ishlatadilar: sun'iy intellekt, ekspert tizimlar, virtual voqelik va boshqalar. o'tgan asrning 50-yillaridan boshlab kompyuterlar biznesda harkungi mayda, ko'p mehnatni talab kiladigan ishlarda ishlatila boshlangan. tranzaktsiya - biznesga boglik o'zaro almashish. masalan: mijoz amalga oshirgan to'lov, ishchiga to'langan ish xaki. tranzaktsiyalarni kayta ishlash tizimi bu biznes tranzaktsiyalarini saqlab qolish va kayta ishlash uchun foydalaniladigan odamlar, jarayonlar, dasturlar, ma'lumot bazalari va uskunalar bilan tashkil etilgan to'plamdir. boshkaruv tizimlari turli-tuman …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "axborot tizimlari"

1. axborot tizimlari 1. 1. axborot tizimi tushunchasi «tizim» deganda, bir vaqtning o'zida xam yagona, yaxlit deb qaraladigan har qanday ob'ekt, xam qo'yilgan maqsadlarga erishish manfaatlarida birlashtirilgan turli elementlar majmui tushuniladi. ma'lumki, bugungi kunda ko'plab turli xil tizimlar yaratilgan bo'lib, ular o'z tarkibi va bosh maqsadlari bo'yicha bir-biridan farklanadi. masalan, quyidagi jadvalda bir necha tizimlarga namunalar keltirilgan. har bir tizim to'rt asosiy qismdan iborat: kiritish, ishlov berish, chikarish va teskari aloka. «tizim» tushunchasi keng tarqalgan va juda ko'plab ma'nolarda ko'llaniladi. axborot tizimlariga nisbatan qo'llanilganda aksariyat hollarda texnik vositalar va dasturlar to'plami nazarda tutiladi. kompyuterning faqat apparat qismini tizim deb atash...

This file contains 6 pages in DOCX format (26.8 KB). To download "axborot tizimlari", click the Telegram button on the left.

Tags: axborot tizimlari DOCX 6 pages Free download Telegram