firma foydasi aniqlash va maksimallashtirish

DOCX 25 pages 513.4 KB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 513.4 KB

File type DOCX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

raqobatlashgan bozorda, qisqa muddatli oraliqda firma foydasini maksimallashtirish va uning taklifi firma foydasi aniqlash va maksimallashtirish reja: 1. firma daromadlari va ularni hisoblash. 2. raqobatlashuvchi firmaning qisqa muddatli oraliqdagi yo‘qotishlari. 3. raqobatlashuvchi firmaning qisqa muddatli oraliqdagi taklifi firma zararini minimallashtiruvchi hol. bozor mukammal raqobatlashgan yoki raqobatlashgan bozor bo‘ladi, agar unda quyidagi shartlar bajarilsa: · sotuvchi va xaridorlar bozorda mahsulot narxi qanday bo‘lsa, shunday qabul qiladilar va ular narxga ta’sir qila olmaydilar; · bozorga yangi sotuvchilarni kirishi cheklanmagan; · sotuvchilar birgalikda harakat qilish strategiyasini ishlab chiqmaydi. bunday shartlar bajariladigan bozor mukammal raqobatlashgan bozor, sof raqobatlashgan yoki raqobatlashgan bozor deb qaraladi. raqobatlashgan bozorda harakat qilayotgan firmaning raqobatlashuvchi firma deb qaraladi. bundan keyin raqobatlashuvchi firma to‘g‘risida gapirilganda, biz raqobatlashgan bozorda harakat qilayotgan firmani nazarda tutamiz. demak, raqobatlashgan bozorda tovar narxi bozorda talab va taklif asosida shakllanadi va unga sotuvchi ham xaridor ham ta’sir qila olmaydi: . raqobatlashgan bozorda har bir alohida sotuvchi tomonidan …

2 / 25

‘liq bo‘lganligi uchun, u ko‘rinishida yoziladi. o‘rtacha daromad- sotilgan bir birlik mahsulotga to‘g‘ri keladigan daromaddir, ya’ni: . (3) chekli daromad () - bu qo‘shimcha bir birlik ne’matni sotish natijasida umumiy daromadning o‘sgan qismi , ya’ni: . (4) agar absissa o‘qi bo‘yicha mahsulot miqdori ni va ordinat o‘qi bo‘yicha tovar narxini joylashtirsak, ular o‘rtasidagi bog‘liqlik gorizontal o‘qga nisabatan parallel chiziq bilan ifodalanadi va bu chiziq raqobatlashgan bozordagi mahsulotga bo‘lgan talab chizig‘ini beradi p narx d (talab chizig'i) tovar miqdori p0 q 1-rasm. raqobatlashgan bozordagi narx, o‘rtacha va chekli daromad. rasmdan ko‘rinib turibdiki, raqobatlashgan bozordagi talabning narx bo‘yicha elastikligi cheksizdir , ya’ni absolyut elastik. bu degani, raqobatlashgan bozorda biror sotuvchi o‘z tovari narxini kichik miqdorga oshirsa, u o‘zining barcha xaridorlaridan ajraladi, agar narxni kichik miqdorga kamaytirsa, u o‘ziga bozordagi barcha xaridorlarni tortadi. misol. raqobatlashgan bozorda bir xil sifatli apelsin sotilmoqda. sotuvchining umumiy, o‘rtacha va chekli daromadlarini hisoblaymiz. ushbu hisob-kitoblar quyidagi jadvalda keltirilgan. …

3 / 25

ishlab chiqarish hajmi bo‘lsin deylik (1-rasm). mc2 mc1 p p’ q q1 q2 2-rasm. chekli xarajatning ishlab chiqarish hajmiga bog‘liqligi. faraz qilaylik, ishlab chiqarish omillaridan birining narxi oshdi deylik. omil narxining oshishi chekli xarajat ni yuqoriga chapga ga siljitadi. nima uchun deganda, har bir ishlab chiqariladigan mahsulot xarajati oshadi. foydani yangi chekli xarajatda maksimallashtiradigan ishlab chiqarish hajmi ni tashkil qiladi, ya’ni hajmda . shunday qilib, ishlab chiqarish omili narxining oshishi firmani mahsulot ishlab chiqarish hajmini qisqartirishga majbur qiladi. agar firma ishlab chiqarishni hajmda davom ettirganida shtrixlangan sohaga teng bo‘lgan zararni ko‘rgan bo‘lar edi. shtrixlangan soha firma foydasining yo‘qotilishi mumkin bo‘lgan qismini ifodalaydi. qisqa muddatli oraliqda firma kapitali razmeri o‘zgarmaydi, shuning uchun u foydani maksimallashtiradigan o‘zgaruvchan ishlab chiqarish omillari hajmini tanlashi lozim bo‘ladi. ma’lumki, foydani maksimallashtirish bu umumiy daromad bilan umumiy xarajatlar ayirmasini maksimallashtirish demakdir, ya’ni . (1) agar absissa o‘qi bo‘yicha ishlab chiqariladigan mahsulot hajmini, ordinata o‘qi bo‘yicha - umumiy …

4 / 25

). demak, foyda ishlab chiqarish hajmi bo‘lganda maksimallashadi (2-b -rasm). ishlab chiqarish hajmi dan oshganda umumiy xarajatlarning o‘sishi daromad o‘sishiga nisbatan ustunroq bo‘lgani uchun foyda kamayib boradi. rasmdan ko‘rinib turibdiki, ishlab chiqarish hajmi q1 gacha bo‘lganda firma zarar bilan ishlaydi, nima uchun deganda . firma q1 va oraliqda foyda oladi va bu foyda ga qadar oshib, ishlab chiqarish hajmi ga teng bo‘lganda maksimal qiymatga erishadi. n nuqtada daromad chizig‘ining burchak koeffitsienti (chekli daromad ) umumiy xarajat chizig‘ining burchak koeffitsientiga (chekli xarajatiga ) teng . shunday qilib, firmaning chekli daromadi bilan chekli xarajati bir-biriga teng bo‘lganda foyda maksimal qiymatga erishadi. foydani maksimallashtirish sharti bo‘lib, firma qaysi bozorda (raqobatlashgan, monopol, oligopol) faoliyat ko‘rsatmasin, u o‘z kuchini saqlab qoladi. yuqoridagi mulohazalardan shu kelib chiqadiki, agar bo‘lganda, firma mahsulot ishlab chiqarish hajmini oshirishi kerak (har bir qo‘shimcha ishlab chiqarilgan mahsulot umumiy foydani oshirib boradi), agar bo‘lsa - ishlab chiqarish hajmini qisqartirish kerak bo‘ladi. “we …

5 / 25

tlashuvchi firmaning muvozanat holati. biz ko‘rgan edikki, raqobatlashgan bozorda narx bozor tomonidan belgilanadi va unga firma ta’sir qila olmaydi. bunday bozorda harakat qilayotgan firmaning talab chizig‘i gorizontal chiziqdan iborat bo‘lib, uning chekli daromadi narxga teng, ya’ni . demak, raqobatlashuvchi firma foydasini maksimallashtirish sharti (qoidasi) shundan iboratki, firma ishlab chiqarish hajmini shunday tanlashi kerakki, bu hajmda narx chekli xarajatga teng bo‘lsin: . (5) (5)-shart raqobatlashgan bozorda faoliyat ko‘rsatayotgan firma foydasini maksimallashtirish (muvozanat holati) sharti deyiladi, ya’ni raqobatlashuvchi firmaning chekli mahsulot qoidasini ifodalaydi. ushbu qoidaga ko‘ra firma mahsulot ishlab chiqarish hajmini chekli xarajat narxga teng bo‘lgunga qadar oshirishi mumkin. demak, bo‘lsa, ishlab chiqarishni oshirish mumkin va bu oshirish bo‘lguncha davom etishi kerak. raqobatlashgan firma foydasini maksimallashtirish sharti yordamida biz firmaning muvozanat holatini belgilovchi nuqtani grafik orqali aniqlashimiz mumkin rasmda nuqta raqobatlashuvchi firmaning qisqa muddatli oraliqdagi muvozanat holatini ifodalaydi. bu nuqtada bo‘lib, ushbu nuqtada firma foydani maksimallashtiradigan ishlab chiqarish hajmi ga erishadi. rasmda …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "firma foydasi aniqlash va maksimallashtirish"

raqobatlashgan bozorda, qisqa muddatli oraliqda firma foydasini maksimallashtirish va uning taklifi firma foydasi aniqlash va maksimallashtirish reja: 1. firma daromadlari va ularni hisoblash. 2. raqobatlashuvchi firmaning qisqa muddatli oraliqdagi yo‘qotishlari. 3. raqobatlashuvchi firmaning qisqa muddatli oraliqdagi taklifi firma zararini minimallashtiruvchi hol. bozor mukammal raqobatlashgan yoki raqobatlashgan bozor bo‘ladi, agar unda quyidagi shartlar bajarilsa: · sotuvchi va xaridorlar bozorda mahsulot narxi qanday bo‘lsa, shunday qabul qiladilar va ular narxga ta’sir qila olmaydilar; · bozorga yangi sotuvchilarni kirishi cheklanmagan; · sotuvchilar birgalikda harakat qilish strategiyasini ishlab chiqmaydi. bunday shartlar bajariladigan bozor mukammal raqobatlashgan bozor, sof raqoba...

This file contains 25 pages in DOCX format (513.4 KB). To download "firma foydasi aniqlash va maksimallashtirish", click the Telegram button on the left.

Tags: firma foydasi aniqlash va maksi… DOCX 25 pages Free download Telegram