aqli zaiflik tugrisidagi bilimlarning asosiy rivojlanish bosqichlari

PDF 8 pages 236.5 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 236.5 KB

File type PDF

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

mavzu-14: aqli zaiflik tugrisidagi bilimlarning asosiy rivojlanish bosqichlari. aqli zaifliknining etiologiya va patogenezi. annotatsiya: talabalarga aqli zaiflik tugrisidagi bilimlarning asosiy rivojlanish bosqichlari to’g`risida ma’lumot berish. talabalarning aqli zaifliknining etiologiya va patogenezi haqidagi bilimlarini shakllantirish. shizofreniya shizofreniya – sabablari noma'lum bo'lgan, surunkali kechishga va bemor ruhiyati bir butunligining turli buzilishlariga moyil kasallik hisoblanadi. shizofreniya rivojlanib borsa, fikrlashning buzilishiga, hissiy reaktsiyalarning kamayishiga, apatik aql zaiflikka olib keladi. ammo bu kasallik o'z rivojlanishida to'xtashi ham mumkin, bunda har xil buzilishlarning kompensatsiyasini va boshlang'ich davrlarida to'la sog'ayish holatlarini kutish mumkin. shizofreniya ko'p uchraydigan ruhiy kasalliklardan biri hisoblanadi. nevropsixiatrik dispanserlarda davolanuvchi bemorlarning 1/5 qismini, ruhiy nevrologik kasalxonalarga keluvchi bemorlar (kasalligi endi boshlanganlar)ning 1/5 qismini va surunkali kasalliklar bilan og'rigan bemorlarning 2/z qismini shizofreniya bilan og'rigan bemorlar tashkil qiladi. shizofreniya bilan og'rigan bemorlar sonining oshib borishi, og'ir kechishi, surunkali kasalliklarning odamlar orasida ko'payib borishi natijasida bu kasallikning ѐmon oqibatlar bilan tugallanishini kuzatish mumkin. shizofreniya ko'proq ѐshlarda …

2 / 8

arda rasmiy, sovuq muomalada bo'ladi, ko'zini olib qochadi, so'rashganda qo'l cho'zmaydi. ular bilan suhbat tor doirada chegaralangan bo'ladi. ayrim hollarda bemorlar niqobda yuradilar: katta qora ko'zoynak, keng shlyapa, uzun soch, soqol. ancha og'irroq hollarda kasallar sababsiz o'qish va ishni tashlaydilar, uydan chiqmay qo'yadilar va xatto ko'p vaqtni o'rinda o'tkazadilar. boshqa hollarda shahardan chiqib ketib, o'rmon, tog', g'orlarga yashirinadilar. ba'zi bemorlar o'z autizmini kompensatsiya qilish uchun ish joyini va kasbini o'zgartiradilar. bunday bemorlarning fikrlashi o'zi bilan o'zi bo'lib qoladi, ular xaѐlotlarida yashaydilar, o'zlarini atrofda sodir bo'laѐtgan voqealar markazida turgandek his qiladilar. ruhiyatning ajralishi (ajralish – qadim yunon tilida «shizis», shundan shizofreniya atamasi kelib chiqqan) qisman autizmdan kelib chiqadi. bemor bir vaqtda ikki dunѐda yashaydi: ichki, o'zi uchun asosiy bo'lgan va tashki real, bezak sifatida qabul qiladi. ajralish bir necha turlarga ega. ko'pincha ambivalentlik (sezgining ikkilanishi) va ambitendentlik (xarakterning ikkilanishi) belgilari ko'rinishida namoѐn bo'ladi. bunday hollarda bemor bir vaqtda bir kishiga ѐki …

3 / 8

n birga keladi, ya'ni apatiyaga abuliya hamroh bo'ladi (apatiko-abulik alomat). shizofreniyaning asosiy alomatlari birgalikda o'xshash holatni keltirib chiqaradi. kasallar doimo mudroq holda yuradilar, ularning fikrlashi ham mudroq tabiatda bo'lib, voqea va shaxslarning antiqa quyuqlashuvi va o'rin almashinuvi sodir bo'ladi: bir odam belgalari ikkinchi odamga qo'shiladi, turli voqealar birlashadi ѐki vaqt bo'yicha suriladi. shizofreniya bilan og'rigan ko'pchilik bemorlar atrof-muhit, vaqt va shaxsiyatga to'liq va to'g'ri mo'ljal oladi, ammo ayrim hollarda «ikkilama mo'ljal» kelib chiqadi, bunda bemor to'g'ri mo'ljal olgan holda shu vaqtning o'zida o'zining o'zga shaxs ekanligani ta'kidlaydi. shizofreniya kasalligida motorika, mimika va nutq o'ziga xos. ular harakati, holati, yurishi sun'iy, g'ayri-tabiiy bo'lib qoladi va kekkayib, gerdayib yuradilar. ularning nutqida tsitata, murakkablashgan va o'ta aqlli so'zlar va gaplar ko'payib ketadi, xatto neologizmga, ya'ni ikki-uch so'zdan tuzilgan antiqa so'zlar tuzishgacha boradi («grippoz»- gipnoz ta'sirida gripp keltirib chiqarishi). bemorlar noo'rin jilmayishadi, kulishadi, qosh kerib chimirilishadi, peshonasida qotib qolgan xukmronlik, shu vaqtda o'zining pastki …

4 / 8

isbatan negativizm, odatdagi qo'rquvning yo'qolishi va shu bilan bir vaqtda yangi, g'alati ermak paydo bo'ladi. ular o'z tashqi ko'rinishlariga befarq bo'lib qoladilar. vaqt o'tishi bilan atrofdagilardan ajrab boradilar. ko'pchilik hollarda ruhiy kasallik tashxisi kechikib aniqlanadi, chunki kasallik belgilari sekin va kam sezilarli boshlangani uchun atrofdagilar ularni og'ir fe'l-atvorli ѐki ѐmon tarbiya qurboni sifatida qabul qiladilar. bundan tashqari, shizofreniyaning oddiy shaklida vasvasa g'oyalari va gallyutsinatsiyalar uchramaydi. kasallik boshlangach 3-5 yil o'tgach apatiko-abulik tipidagi ruxiyat nuqsoni rivojlanadi. gebefrenik shakli (yunoncha «gebefreniya» -«o'smirlik ruxiyati») oddiy shakl singari asosan o'smirlik davrida uchraydi. oddiy shaklda uchraydigan belgilar bilan bir qatorda bu erda birinchi o'rinda doimiy axmoqlik va tajovuzkorlik turadi. ular o'zini masxarabozga o'xshab tutib, axmoqliklar qiladilar, xingillaydilar, atrofdagilarga tegajoklik qilib, ularda mayda ko'ngilsizliklar keltirib chiqaradilar, keksalarni mazax qilib, ustidan kuladilar. bunday bemorlar ko'pincha bemehrlik namoѐn qiladi va jinnilik qilib, xingillab qonli jinoyatlar sodir qilishi mumkin. shizofreniyaning bu shakli kam uchrab, remissiyasiz, xavfli kechadi, darhol tashxis …

5 / 8

lmayish qotib qoladi. mutizm (mustaxkam jimlik), negativizm (ko'rsatmalarni bajarishga qarshilik qilish) alomatlari uchraydi. bemorlar ayrim hollarda mumsimon egiluvchanlik namoѐn qiladilar, bunda ular qarshilik qilish tugul, holatlarini sun'iy o'zgartirilganda shunday axvolda juda uzoq muddat turib qolishi mumkin. «dyugere xavo ѐstig'i» simptomi bemorning mustaqil ravishda boshini o'rindan ko'targan holda qotib qolishida vujudga keladi. ko'p hollarda exomimiya (mimikani qaytarish), exopraksiya (harakatni qaytarish) va eholaliya (so'zlarni qaytarish) simptomlari uchraydi. katatonik stupor bir necha kungacha cho'zilishi mumkin. stupor holatdan chiqqan bemor bilan suxbatlashganda stupor holatida bemorlar atrof mo'ljalini to'liq saqlaganliklarini va shu vaqtda atrofda bo'lgan suxbat va voqealarni yaxshi eslab qolganligini aniqlash mumkin. katatonik shaklda oneyroid sindrom uchraydi, bunda bemorlar fantastik dunѐ og'ushida bo'ladilar. bunday hollarda ular suhbatlashmaydilar, savollarga javob bermaydilar, o'rinda uzoq ѐtadilar, ajablangan holda atrof bilan xaѐliy sahnalarni kuzatadilar. katatonik stupor ikki taraflama havfli – birinchidan, bemorda ѐtoq yaralar hosil bo'lishi mumkin. ikkinchidan, ovqat emasligi sababli u ochlikdan o'lib qolishi mumkin. bundan tashqari, …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "aqli zaiflik tugrisidagi bilimlarning asosiy rivojlanish bosqichlari"

mavzu-14: aqli zaiflik tugrisidagi bilimlarning asosiy rivojlanish bosqichlari. aqli zaifliknining etiologiya va patogenezi. annotatsiya: talabalarga aqli zaiflik tugrisidagi bilimlarning asosiy rivojlanish bosqichlari to’g`risida ma’lumot berish. talabalarning aqli zaifliknining etiologiya va patogenezi haqidagi bilimlarini shakllantirish. shizofreniya shizofreniya – sabablari noma'lum bo'lgan, surunkali kechishga va bemor ruhiyati bir butunligining turli buzilishlariga moyil kasallik hisoblanadi. shizofreniya rivojlanib borsa, fikrlashning buzilishiga, hissiy reaktsiyalarning kamayishiga, apatik aql zaiflikka olib keladi. ammo bu kasallik o'z rivojlanishida to'xtashi ham mumkin, bunda har xil buzilishlarning kompensatsiyasini va boshlang'ich davrlarida to'la sog'ayish holatlarini kutish ...

This file contains 8 pages in PDF format (236.5 KB). To download "aqli zaiflik tugrisidagi bilimlarning asosiy rivojlanish bosqichlari", click the Telegram button on the left.

Tags: aqli zaiflik tugrisidagi biliml… PDF 8 pages Free download Telegram