issiqlik texnikasi fanining tarixi

DOC 4 pages 164.0 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 164.0 KB

File type DOC

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

1-ma'ruza mavzu: "issiqlik texnikasi" faniga kirish. "issiqlik texnikasi" fanining rivojlanish tarixi. "issiqlik texnikasi" fanining asoschilari reja: 1. "issiqlik texnikasi" fani tarixi 2. atrof-muhitda va turmushimizdagi o'rni 3. termodinamika qonunlari tayanch iboralar: termodinamika, issiqlik texnikasi, texnik termodinamika, modda, maydon, fizik kattaliklar, sistema internatsionalnaya. qadimgi yunonistonda tabiat hodisalarini o'rganuvchi tabiatshunoslik fani vujudga kelgan. o'sha davrda fizikaning tarkibiga hozirgi ximiya, astronomiya, biologiya, geologiya deb nom olgan bir qator tabiiy fanlar kirgan. oxirgi 14-15-asrlardan boshlab issiqlik texnikasi fani yuzaga kela boshladi. bu fanning boshlanishini 1597 y. galileo-galiley termometrning ishlash prinsipiga asos solgan vaqtlardan xisobga olish mumkin. termodinamika fani esa asosan 18-19 asrlar dan boshlab, ya'ni ichki va tashqi yonuv dvigatellari, bug' dvigatellari va boshqa-boshqa ko'pgina texnik uskunalar ixtiro qilingandan keyin yuzaga kela boshladi. termodinamika yunoncha so'z bo'lib, "termo"- issiqlik, "dinamika"- harakat yoki kuch degan ma'noni anglatadi. termodina mika fani fizik qonuniyatlardan kelib chiqqan xolda 3 ta asosiy qonunlariga ega. bular energiyaning saqlanish qonuni, energiya …

2 / 4

mon va plazma xolatidagi jismlar; 2) maydon ko'rinishida, ya'ni gravitatsion maydon, elektromagnit maydon, yadroviy kuchlar maydoni va boshqalar. fizik kattaliklarni o'lchash uchun fizik o'lchov birliklari qabul qilingan. o'lchash mumkin bo'lgan fizik kattaliklarning birliklari etalon (na'muna)larga ega. fizik kattaliklarning qiymati deganda mazkur kattalik etalondan (yoki uning nusxasidan) necha marta farqlanishini ko'rsatadigan son tushuniladi. har bir fizik kattalik o'lchov birligini boshqa fizik kattaliklarga bog'liq bo'lmagan holda mustaqil tanlash mumkin. 1961-yilning 24-avgustida sovet ittifoqida "sistema internatsionalnaya" so'zlarining bosh harflari bo'yicha xbs (xalqaro birliklar sistemasi), ya'ni si ("si"deb o'qiladi) tarzda belgilangan birliklar sistemasi qabul qilindi. si sistemasida asosan 7 ta asosiy va 2 ta qo'shimcha o'lchov birliklar mavjud. asosiy birliklar: 1. uzunlik - metr (m) kripton - 86 atomining 2r10 va 5d5 sathlari orasida o'tishga mos bo'lgan vakuumdagi nurlanishning to'lqin uzunligidan 1650763,73 marta katta bo'lgan uzunlik - 1 metr deb qabul qilingan. 2. massa - kilogramm (kg). 1 nyuton gravitatsiya kuchiga ega bo'lgan massa. …

3 / 4

shkil topgan sistemadagi moddaning miqdori 1 mol deb qabul qilingan. yoki xar qanday gaz massasining atom og'irligiga nisbati molyar massa deb xisoblanadi. 7. yorug'lik kuchi - kandela (kd) 540x1012 gs chastotali monoxromatik nurlanish chiqarayotgan manba yorug'ligining energetik kuchi 1/683 vt/sr ga teng bo'lgan yo'nalishdagi yorug'lik kuchi 1 kandela deb qabul qilingan. qo'shimcha birliklar: 1. yassi burchak - radian (rad) aylana uzunligi radiusga teng bo'lgan yoyni ajratadigan ikki radius orasidagi burchak 1 radian deb qabul qilingan. 2. fazoviy burchak - steradian (sr) uchi sfera markazida joylashgan va shu sfera sirtidan radius kvadratiga teng yuzli sirtni ajratuvchi fazoviy burchak 1 steradian deb qabul qilingan. yuqoridagi asosiy o'lchov birliklardan kelib chiqadigan o'lchov birliklariga misollar: tezlik - metr taqsim sekund (m/s) 1m/s tezlik bilan to'g'ri chiziqli tekis harakat qilayotgan moddiy nuqta 1s davomida 1m masofaga ko'chadi. tezlanish - metr taqsim sekund kvadrat (m/s2 ) 1m/s2 tezlanish bilan to'g'ri chiziqli tekis o'zgaruvchan harakat qilayotgan moddiy …

4 / 4

ga tayanadi? 4. qanday fizik o'lchov birliklarini bilasiz? © qutlimurodov u.m.-2024

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "issiqlik texnikasi fanining tarixi"

1-ma'ruza mavzu: "issiqlik texnikasi" faniga kirish. "issiqlik texnikasi" fanining rivojlanish tarixi. "issiqlik texnikasi" fanining asoschilari reja: 1. "issiqlik texnikasi" fani tarixi 2. atrof-muhitda va turmushimizdagi o'rni 3. termodinamika qonunlari tayanch iboralar: termodinamika, issiqlik texnikasi, texnik termodinamika, modda, maydon, fizik kattaliklar, sistema internatsionalnaya. qadimgi yunonistonda tabiat hodisalarini o'rganuvchi tabiatshunoslik fani vujudga kelgan. o'sha davrda fizikaning tarkibiga hozirgi ximiya, astronomiya, biologiya, geologiya deb nom olgan bir qator tabiiy fanlar kirgan. oxirgi 14-15-asrlardan boshlab issiqlik texnikasi fani yuzaga kela boshladi. bu fanning boshlanishini 1597 y. galileo-galiley termometrning ishlash prinsipiga asos solgan vaqtlardan xisob...

This file contains 4 pages in DOC format (164.0 KB). To download "issiqlik texnikasi fanining tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: issiqlik texnikasi fanining tar… DOC 4 pages Free download Telegram