yunon-baqtriya davlati

DOC 5 pages 118.5 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 118.5 KB

File type DOC

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

yunon–boxtar davlati reja: yunon-boxtar davlati haqidagi manbalar va adabiyotlar. yunon-boxtar davlatining tashkil topishi va ravnaqi. madaniyat va san’at. yunon-boxtar davlati inqirozi. antik davr shaharsozligi. yunon-baqtriya davlatining salavkiylardan ajralib chiqishi yunon zodagonlarining qo‘zg‘oloni xususiyatiga ega bo‘lib, unga baqtriya aholisi tomonidan qo‘llab-quvvatlangan diodot boshchilik qiladi. tadqiqotchilar yunon-baqtriya davlati paydo bo‘lgan turli sanalarni belgilaydilar (mil. avv. 250-248 yy). bu davlatning asosi baqtriya bo‘lib, ba’zi hukmdorlar davrida (yevtidem, demetriy, evkratid) hindistonning shimoli-g‘arbiy qismi, amudaryo va sirdaryo o‘rtasidagi katta yerlar qo‘shib olinadi. baqtriyaning salavkiylar davlatidan ajralib chiqishi xususida rimlik tarixchilar pompey trog va yustinda uzuq-yuluq ma’lumotlar saqlangan bo‘lsa-da bu haqda batafsil ma’lumotlar uchramaydi. shunga qaramasdan mavjud tangashunoslik, ayrim xo‘jalik hujjatlari, san’at yodgorliklari, sug‘orish inshootlari va imoratlar qoldiqlari bergan ma’lumotlar asosida bu davlatdagi ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy hayot haqida ma’lum tasavvurlarga ega bo‘lish mumkin. ammo, yunon-baqtriya davlatining siyosiy tarixi ko‘p hollarda qiyosiy solishtirish va taxminlarga asoslanadi. yunon-baqtriyada davlat podsho tomonidan boshqarilgan bo‘lib, tangashunoslik ma’lumotlari diodot i, ii, …

2 / 5

voli og‘ir bo‘lishi mumkinligini» bildiradi. polibiy ma’lumot bergan ushbu ko‘chmanchilar mil. avv. iii asrning oxirlarida zarafshon daryosiga qadar deyarli butun sug‘dni egallagan bo‘lib, bu hududlar yunon-baqtriya davlatining vaqtinchalik shimoliy chegarasi bo‘lib qoladi. shuningdek, hisor tog‘lari ham shimoliy chegaralar bo‘lgan bo‘lishi mumkin. yunon-baqtriya davlatining gullab yashnagan davri mil.avv. iii asrning ikkinchi yarmi va ii asrning birinchi yarmiga to‘g‘ri keladi. janubiy hududlardagi bu davrga oid jondavlattepa, oyxonim, qorabog‘tepa kabi yodgorliklardan hokimlar saroylari, ibodatxonalar, turar-joylar, mehnat va jangovar qurollar, turli hunarmandchilik buyumlari hamda ko‘plab tanga pullarning topilishi bu hududlardagi ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy hayotdagi rivojlanish jarayonlaridan dalolat beradi. yunon-baqtriya markazlashgan davlat bo‘lib, hokimiyatni podsho boshqarar edi. davlat bir nechta viloyat (satraplik) larga bo‘lingan bo‘lib, bu viloyatlar boshqaruvchilari yoki hokimlari podshoga bo‘ysunar edilar. ammo, bu davrda davlatda nechta satrapliklar bo‘lganligi va ular qanday nomlanganligi ma’lum emas. strabon ma’lumotlariga ko‘ra, satrapliklarga noib satraplarni tayinlashda qarindoshchilik an’analariga amal qilingan bo‘lishi mumkin. yunon-baqtriya podsholigi davlat tuzilishining muhim tomoni …

3 / 5

oshqargan hududlari shimoliy afg‘oniston, janubiy o‘zbekiston va hindiqushdan janubdagi ayrim viloyatlar bo‘lganligini e’tirof etadilar. bu hududlardagi markazlashgan davlatda diodot i, keyin esa yevtidem i (ya’ni, mil. avv. iii asrning ikkinchi yarmi) davrlarida kuchli podsho hokimiyati mavjud edi. mil. avv. ii asrning ikkinchi choragidan boshlab yunon-baqtriya podsholigining inqiroziga qadar davlatda mutlaq birlik va barqarorlik bo‘lmagan. so‘nggi yillarda olib borilgan qazishmalar natijasida topilgan juda ko‘plab arxeologik topilmalar amudaryo o‘rta oqimining o‘ng va chap qirg‘og‘i aholisining mil. avv. iii-ii asrlardagi o‘zaro aloqalaridan darak beribgina qolmay, buyerlarni yunon-baqtriya davlati tarkibiga kirganligidan dalolat beradi. mil. avv. 250-140/130 yillar davomida yunon-baqtriya davlati mustaqil davlat sifatida mavjud bo‘lib, bu davrda diodot, yevtidem, evkratid, geliokl kabi podsholar hokimiyatni boshqarganlar. mil. avv. ii asrning ikkinchi yarmiga kelib ko‘chmanchilar zarbalari va o‘zaro taxt uchun kurashlar natijasida yunon-baqtriya davlati inqirozga uchradi. antik davr shaharsozlik va me’morchilik an’analari. yaqin va o‘rta sharqning turli davlatlari, jumladan o‘rta osiyo hududlarida katta xronologik davr yunon …

4 / 5

mesopotamiya, eron, o‘rta osiyoning janubiy viloyatlari, afg‘oniston, pokiston va hindistonning aleksandr bosib olgan hududlari kirgan. makedoniyalik aleksandr yurishlari natijasida keng miqyosda boshlangan ellinizm - yunonlar madaniyatining kirib kelishi baqtriya, parfiya va sug‘diyona shaharlari, hunarmandchiligi va badiiy-amaliy san’atiga katta ta’sir ko‘rsatdi. yozma manbalar aleksandr nomi bilan bog‘liq uchta shahar: aleksandriya oksiana (oks bo‘yidagi aleksandriya), aleksandriya marg‘iyona (marg‘iyona aleksandriyasi), aleksandriya esxata (chekkadagi aleksandriya) haqida ma’lumotlar beradi. ulardan tashqari ”katoykiyalar” deb nomlangan yunon harbiy istehkomlari manzilgohlari ham mavjud edi. olib borilgan arxeologik tadqiqotlar natijasida o‘rta osiyoning janubiy hududlaridan ellinizm madaniyati bilan bog‘liq bo‘lgan turar-joylar, moddiy-ma’naviy madaniyat buyumlari, tanga pullarning topilishi bu hududlardagi mahalliy madaniyatga ellin an’analari (shaharsozlik, haykaltaroshlik, badiiy-amaliy san’at, alifbo va boshq.) ta’sir etganidan dalolat beradi. shu bilan birgalikda bu topilmalar mahalliy madaniyatdagi rivojlanish qadimgi (antik) davr sharq va g‘arb madaniyatining o‘zaro uyg‘unlashuvi natijasida o‘ziga xos madaniyat darajasiga ko‘tarilishining ham guvohidir. makedoniyalik aleksandr davrida asos solingan shaharlar. strabonning ma’lumotlariga ko‘ra, aleksandr baqtriya …

5 / 5

afg‘onistonning shimoli-sharqida oyxonim shahar xarobalari joyida (p.bernar) va termizdan 30 km shimoli-g‘arbida kampirtepa o‘rnida bunyod etilgan (e.v.rtveladze). kampirtepadagi tadqiqotlar natijalariga ko‘ra, oks (amudaryo) bo‘yidagi aleksandriya harbiy - strategik sharoitni hisobga olib bunyod etilgan. ushbu shahar amudaryodan muhim kechuvda baqtra shahriga olib boruvchi tranzit yo‘lda joylashgan. shahar bir tomondan, zabt etilgan hududlardagi yunon-makedonlar hokimiyatining tayanch nuqtasi bo‘lib, ikkinchidan, darband darasidagi uzundara, boysundan janubda joylashgan qo‘rg‘onzol, sherobod vohasidagi jondavlat kabi istehkomlaridek tog‘li vohalar orqali shimoli-sharqdan kirib keluvchi ko‘chmanchilar bosqinidan himoya qiluvchi qal’a sifatida barpo etilgan. boshqa taxminlarga ko‘ra, oyxonim o‘rnida shaharga asos solinishi uchun ikkita daryoning qo‘shilish (amudaryo va ko‘kcha) qo‘lay joy tanlangan. bu joyda baland tabiiy tepalikning mavjudligi ham muhim bo‘lib, uning ustiga shahar qal’asi - akropolini qurish imkoniyati bor edi. shuningdek, shaharning qishloq xo‘jalik mahsulotlari bilan ta’minlab turuvchi juda katta serhosil tekislikka tutashib ketganligi ham iqtisodiy taraqqiyotni ta’minlar edi. umuman olganda, ko‘hna shahar tuzilishi va saroy me’morchiligi yunon uslublarini eslatsada, …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yunon-baqtriya davlati"

yunon–boxtar davlati reja: yunon-boxtar davlati haqidagi manbalar va adabiyotlar. yunon-boxtar davlatining tashkil topishi va ravnaqi. madaniyat va san’at. yunon-boxtar davlati inqirozi. antik davr shaharsozligi. yunon-baqtriya davlatining salavkiylardan ajralib chiqishi yunon zodagonlarining qo‘zg‘oloni xususiyatiga ega bo‘lib, unga baqtriya aholisi tomonidan qo‘llab-quvvatlangan diodot boshchilik qiladi. tadqiqotchilar yunon-baqtriya davlati paydo bo‘lgan turli sanalarni belgilaydilar (mil. avv. 250-248 yy). bu davlatning asosi baqtriya bo‘lib, ba’zi hukmdorlar davrida (yevtidem, demetriy, evkratid) hindistonning shimoli-g‘arbiy qismi, amudaryo va sirdaryo o‘rtasidagi katta yerlar qo‘shib olinadi. baqtriyaning salavkiylar davlatidan ajralib chiqishi xususida rimlik tarixchilar pompey tro...

This file contains 5 pages in DOC format (118.5 KB). To download "yunon-baqtriya davlati", click the Telegram button on the left.

Tags: yunon-baqtriya davlati DOC 5 pages Free download Telegram