hajmiy analiz bo'yicha laboratoriya ishi

DOC 5 pages 48.0 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 48.0 KB

File type DOC

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

9-laboratoriya ishi. hajmiy taxlil bo’yicha tajribalar. hajmiy analiz — reaksiyaga kirishayotgan moddalar eritmalarining hajmini aniq qilib ulchashga asoslangan. bu analizda o’zaro ta’sir etayotgan ikki eritmaning hajmi o’lchanadi va, ulardan birining ma’lum konsentrasiyasi asosida, ikkinchisining noma’lum konsentrasiyasi topiladi. hajmiy analizda fakat tez va oxirigacha boradigai reaksiyalar ishlatiladi, hamda tekshirilaetgan eritmaga reaktiv eritmasidan ekvivalent miqdorida qo’shiladi. reaksiya tamom bo’lgan nuqtani, ya’ni ekvivalent nuqtani indikatorlar yordamida aniqlanadi. konsentrasiyasi ma’lum bo’lgan va uning yordamida boshqa eritmadagi moddaning miqdori aniqlanadigan eritma titrlangan yoki standart ishchi eritma deyiladi. 1ml. eritmadagi erigan moddaning grammlar hisobidagi og’irlik miqdori shu eritmaning titri deyiladi. masalan natriy gidroksid eritmasining titri 0,001895g/ml—ga teng bo’lsa, bunday eritmaning xar bir ml da. 0,001895g natriy gidroksid bo’ladi. hajmiy analizda turli tip reaksiyalar qo’llaniladi. reaksiya tipiga muvofiq hajmiy analiz metodlari ham uch turga bo’liniadi. 1. ionlarning o’zaro ta’siriga asoslangan metodlar. bularga neytrallanish,cho’ktirishmetodlar kiradi. 2. oksidlanish— qaytarilish reaksiyasiga asoslangan metodlar. bularga permanganatometriya, xromatometriya, yodometriya metodlari kiradi. 3. …

2 / 5

nsentrasiyasi. t — eritmani titri. e — erigan moddaning ekvivalenti. normal konsentrasiya bilan eritma hajmi orasida teskari proporsional bog’lanish mavjuddir. titrlash uchun sarflanadigan hajmi v1 va v2 bilan, normalligiga muvofiq ravishda n1 va n2 bilan bilan belgilansa v1•n1=v2•n2 tenglik hosil bo’ladi v1 — birinchi eritmaning hajmi v2 — ikkinchi eritmaning hajmi n1 — birinchi eritmaning normalligi n2 — ikkinchi eritmning normalligi yuqorida formula asosida ikkinchi eritmaning normalligi topiladi. xajmiy analiz tortma analizdan farq qilib, o’ziga xos xususiyatlarga ega. agar tortma analizda analiz qilayotgan moddadagi aniqlanadigan komponentini cho’kmaga o’tkazilib, cho’kmaning og’irligi bo’yicha shu komponentining miqdorini hisoblab topilsa, hajmiy analizda o’zaro ta’sir etayotgan ikki eritmaning hajmi o’lchanadi va ulardan birining ma’lum konsentrasiyasi asosida ikkinchisining noma’lum konsentrasiyasii aniqlanadi. agar tortma analizda reaktiv ortiqcha miqdorda qo’shilsa, hajmiy analizda aniqlanayotgan moddaga kimyoviy aniq ekvivalent miqdorda qo’shildi. tortma analizda tarozilar va ularda tortish, hajmiy analizda esa hajmni aniq o’lchash asosiy rol o’ynaydi. hajmiy analizda faqat tez …

3 / 5

eaksiyasiga asoslangan, bunda kuchsiz dissosilanadigan suv molekulalari xosil bo’ladi: h+ + oh = h2o neytrallash metodidan kislota va ishqorlari, shuningdek eritmada gidrolizlanib kislotali yoki ishqoriy muhit hosil qiladigan tuzlarni miqdoriy aniqlash uchun foydalaniladi. neytrallash metodida kuchli kislota yoki ishqorlarning eritmalari ish eritmalari bo’lib hisoblanadi. agar neytrallash metodi bilan qandaydir kislota eritmasining noma’lum konsentrasiyasini aniqlash talab qilinsa, bu eritma ishqorning titrlangan eritmasi bilan, ko’pincha 0,1n naoh yoki koh eritmasi bilan titrlanadi. ishqor eritmasining konsentrasiyasini aniqlash uchun u ko’pincha 0,1n hc1 yoki h2so4 kislotaning tatrlangan eritmasi bilan titrlanadi. kislota va ishqorlarning titrlangan ish eritmalarini tortim bo’yicha tayyorlash mumkin emas, chunki ular boshlang’ich moddalarga qo’yiladigan talablarga javob bermaydi. shuning uchun taxminiy konseshrasiyali ish eritmalari tayyorlanadi, so’ngra esa boshlang’ich modda bo’yicha, titrlash yo’li bilan aniq konsentrasiyasi topiladi. kislotalar titrni aniqlashda boshlang’ich modda sifatida bo’ra na2b4o7•10h2o yoki na2co3•10h2o ishqorlar titrni aniqlashda esa oksalat kislota h2c2o4•2h2o eki qahrabo kislota ishlatiladi. neytrallash reaksiyalarida titrlash jarayonida vodorod ionlarining …

4 / 5

—— e•v 1000 sn— eritmani normal konsentrasiyasi, a — erigan moddaning miqdori. e — erigan moddaning ekvivalenti. v— eritma hajmi. cn• e •v 0,1•36,45•250 a = ———— = ——————— = 0,91 g 1000 1000 konsentrlangan hc1 36% (r=1,179 g/sm3) bo’lgani uchun, undan qancha olish kerakligini xisoblab topamiz. 100gr 36% xlorid kislotada 36 n hc1 bo’ladi. x 36% li xlorid kislotada 0,91 g hc1 bo’ladi. 100•0,91 a = ————— = 2,52 g 36 suyuqliklarni tarozida tortish noqulay bo’lgani uchun kislotaning massasini hajmiga aylantiriladi. m 2,52 v= —— = ———— = 2,14 ml. r 1,179 pipetkada 2,14 ml konsentrlangan xlorid kislotadan o’lchab olib 250ml o’lchov kolbasiga voronka orqali quyiladi va kolbaning belgisiga qadar distillangan suv quyiladi. so’ngra eritma yaxshilab aralashtiriladi. 2. 100 ml 0,1 n tetraborat natriy (bura) eritmasini tayyorlash. eritma tayyorlash uchun kerak bo’ladigan buraning miqdori quyidagi formula orqali hisoblab topiladi. c■• e •v 0,1•190,71•100 a = ———— = ———————— = …

5 / 5

si oqib tushmasligi uchun u olib qo’yiladi va byuretkada meniskning pastki cheti nol darajaga etguncha jo’mrakni burab ortiqcha kislota to’kiladi. pipetka bilan ma’lum hajmda masalan, 15 yoki 20ml bura eritmasidan o’lchab olinadi va titrlash uchun tayyorlangai kolbaga qo’yiladi. pipetkadan oxirgi tomchini puflab tushirmasdan, uning uchi kolba devoriga tegiziladi. kolbaga 1 tomchi metilorani indikatori tomiziladi. bura eritmasi solingan kolba byuretkaning tagiga qo’yiladi va byuretka uchi kolba ichiga 1 — 2sm tushiriladi. shtativning kolba qo’yiladigan joyiga bir varaq oq qog’oz qo’yiladi, chunki bu holda kolbadagi eritma rangining o’zgarishini ko’rish osonlanadi. shundan so’ng bura eritmasi kislota bilan titrlanadi. kislotaning ortiqcha birinchi tomchisidan eritmaning sariq rangi och— pushti rangga o’tganda titrlash to’xtatiladi. titrlashni 2 — 3 marta takrorlab o’rtacha arifmetik natija olinadi. masalan, buraning 15 ml 0,1 n eritmasini birinchi titrlashda 14,85ml, ikkinchi titrlashda 14,90ml, uchinchi titrlashda 14,95ml hc1 sarflangan bo’lsin. uchala titrlashning o’rtacha qiymatini topamiz: 14,85+14,90+14,95 vo’rtacha = —————————— = 14,90 3 titrlash …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hajmiy analiz bo'yicha laboratoriya ishi"

9-laboratoriya ishi. hajmiy taxlil bo’yicha tajribalar. hajmiy analiz — reaksiyaga kirishayotgan moddalar eritmalarining hajmini aniq qilib ulchashga asoslangan. bu analizda o’zaro ta’sir etayotgan ikki eritmaning hajmi o’lchanadi va, ulardan birining ma’lum konsentrasiyasi asosida, ikkinchisining noma’lum konsentrasiyasi topiladi. hajmiy analizda fakat tez va oxirigacha boradigai reaksiyalar ishlatiladi, hamda tekshirilaetgan eritmaga reaktiv eritmasidan ekvivalent miqdorida qo’shiladi. reaksiya tamom bo’lgan nuqtani, ya’ni ekvivalent nuqtani indikatorlar yordamida aniqlanadi. konsentrasiyasi ma’lum bo’lgan va uning yordamida boshqa eritmadagi moddaning miqdori aniqlanadigan eritma titrlangan yoki standart ishchi eritma deyiladi. 1ml. eritmadagi erigan moddaning grammlar hisobidagi og’irl...

This file contains 5 pages in DOC format (48.0 KB). To download "hajmiy analiz bo'yicha laboratoriya ishi", click the Telegram button on the left.

Tags: hajmiy analiz bo'yicha laborato… DOC 5 pages Free download Telegram