makroiqtisodiy barqarorlashtirish siyosati

DOC 9 pages 66.5 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 66.5 KB

File type DOC

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

8 - mavzu makroiqtisodiy barqarorlashtirish siyosati, uning maqsadi, vazifalari va vositalari. 1. iqtisodiy tizimning makroiqtisodiyot darajasi. asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar va ularning ahamiyati. yalpi ichki mahsulotni (yalm) hisoblash usullari. 2.asosiy makroiqtisodiy ko’rsatkichlar 3. milliy hisoblar tizimining boshqa ko‘rsatkichlari: sof railliy mahsulot (smm), milliy daromad, shaxsiy daromad, soliqlar to‘langandan keyingi daromad (ixtlyordagi daromad). milliy iqtisodiyot-barcha tarmoqlar va sohalami, mikro va makrodarajadagi iqtisodiyotlami, funksional iqtisodiyotni, ko‘plab infratuzilraalami o‘z ichiga olgan yaxlit iqtisodiyotdir. milliy xo'jalikning tarkib topgan tuzilishi ijtimoiy mchnat taqsimoti rivojining natijasi hisoblanadi. makroiqtisodiyot - bu maralakat miqyosida moddiy ishlab chiqarish va nomoddiy sohalarini bir butun qilib birlashtirgan milliy va jahon xo'jaligi darajasidagi iqtisodiyotdir. makroiqtisodiyot o‘z ichiga iqtisodiyotning moddiy va nomoddiy ishlab chiqarish hamda xizmat ko‘rsatish sohalarini oladi. makroiqtisodiy tahlilning maqsadi - takror ishlab chiqarish jarayonini ob’ektiv ravishda aks ettiruvchi ko'rsatkichlardan foydalanish asosida mamlakat ijtimoiy- iqtisodiy rivojlanishida vujudga keigan holatlami ochib bcrishdan iborat. butun milliy iqtisodiyotning holatini tavsiflovchi muhim makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar - yalpi …

2 / 9

takror ishlab chiqarish. oddiy takror ishlab chiqarish - bu ishlab chiqarish miqyoslarining o'zgarmagan holda takrorlanishini ifodalaydi. kengaytirilgan takror ishlab chiqarish - bu ishlab chiqarish miqyoslarini muntazam ravishda oshirib borishga asoslangan holdagi takrorlanishidir. ijtimoiy takror ishlab chiqarish natijasida mamlakat miqyosida milliy mahsulot yaratiladi. u barcha moddiy va nomoddiy ne’matlar hamda xizmatlami o‘z ichiga olib, milliy hisobchilikda yalpi milliy mahsulot (yamm) deb yuritiladi. yalpi milliy mahsulot - bu o‘z mamlakati yoki xorijda joylashuvidan qat’iy nazar, milliy korxonalar tomonidan yaratilgan mahsulot va xizmatlar umumiy hajmining jami qiymati. 47 shu oiinda ta’kidlash lozimki, yamm ko‘rsatkichiga sof eksport (eksport va import o'rtasidagi farq) kiradi, ammo turli mamlakatlarda tashqi savdo faoiiyatining salmog'i keskin farqlanadi. shu sababli milliy iqtisodiyot rivojlanish darajasini taqqoslash uchun yalpi ichki mahsulot (yaim) ko‘rsatkichidan foydalaniladi. yalpi ichki mahsulot - bu ma’lurn vaqt davomida, masalan, bir yilda yaratilgan va bevosita iste’molchilarga borib etadigan barcha tayyor mahsulot va ko‘rsatilgan xizmatlaming bozor narxidagi qiymati. yalpi ichki …

3 / 9

da 0 ‘zbekistonda yalpi ichki mahsulot ko'rsatkichi hisobga olinmoqda. 4.1 rasm. asosiy makroiqtisodiy kovsntkichlar. asosiy makroiqtisodiy ko’rsatkichlar yalpi milliy mahsulot (yamm) yalpi ichki mahsulot (yalm) sof milliy mahsulot (smm) milliy daromad(md) ishchi kuchi bandligi ishsizlik inflyatsiya 48 narx dapajaci indeks shaklida ifodalanadi. narx indekcijoriy yildagi ma’lum guruh tovarlar va xizmatlar to‘plami narx lari summasini, xuddi shunday tovarlar va xizmatlar miqdorining bazis davrdagi narxlari summasiga taqqoslash orqali hisoblanadi. taqqoslashning boshlang'ich davri «bazis yil» deyiladi. agar aytilganlarni formula shakliga keltirsak, u quyidagi ko'rinishni oladi: narxindersi = joriy yildagi iste'mol toyar lari narxi bazis yitidagi iste' m olto var lari narxi amaliyotda qator har xil tovar va xizmatlar to‘plami yoki iste’mol savatining narx indekci hisoblanadi. joriy yildagi nominal yaimni real yaimga aylantirishning ancha oddiy va to‘g‘ridan-to‘g‘ri usuli nominal yaimni narx indekci (ni)ga bo‘lishdir, ya’ni: n v i/ nominalyalm reeayalm= — ------------------------n1 iqtisodiyotda yillik ishlab chiqarish hajmining ko‘rsatkichi yaim bilan birga, uning tarkibiy qismlari …

4 / 9

‘irligi iste’molchi zimmasiga tushadi va uning hisobiga o‘zlarining daromadining bir qismini yo*qotadi. shunitig uchun, smmdan egri soliqlar chiqarib tashlansa milliy daromad (md) ko‘rsatkichi hosil bo‘ladi: smm-hiznesga egrisoliq = milliy daromad amaliyotda ishlab chiqarilgan va foydalanilgan milliy daromad farqlanadi. ishlab chiqarilgan milliy daromad - bu yangidan yaratilgan qiymatning butun hajmi. foydalanilgan milliy daromad - bu ishlab chiqarilgan milliy daromaddan yo‘qotishlar (tabiiy ofatlar, mahsulotlami zahirada saqlashdagi yo'qotishlar va h.k.) va tashqi savdo qoldig'i chiqarib tashlangan miqdorga teng. 49 milliy daromadni, daromadlar barcha turlarini (amortizatsiya ajratmasi va biznesga egri soliqlardan tashqari) qo‘shib chiqish yoii bilan ham aniqlash mumkin. milliy daromadning bir qismi, jumladan ijtimoiy sug‘urtaga ajratmalar, korxona foydasidan to'lanuvchi soliqlar va korxonaning taqsimlanmaydigan foydasi amalda uy xo‘jaliklari qoiiga kelib tushmaydi. aksincha, uy xo'jaliklari oladigan daromadning bir qismi, masalan, ijtimoiy to‘lovlar - ular mehnatining natijasi hisoblanmaydi. shaxsiy daromad ko‘psatkichini topish uchun milliy daromaddan uy xo‘jaliklari qoiiga kelib tushmaydigan daromadlarning yuqoridagi uchta turini chiqarib tashlashimiz …

5 / 9

hqa qismini jamg'armaga yo'naltiradi. milliy mahsulot hajmining aniq baholanishiga hufyona iqtisodiyot ta’sir ko'rsatadi. xufyona iqtisodiyot - bu tovar-moddiy boyliklar va xizmatlarning jamiyat tomonidan nazorat qilinmaydigan harakati, ya’ni davlat boshqaruv organlaridan yashirin holda alohida fijqarolar va ijtimoiy guruhlar o‘rtasida amalga oshiriluvchi ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlardir. bu munosabatlar o‘z ichiga iqtisodiy faoliyatning barcha hisobga olinmagan, tartibga solinmagan turlarini oladi. xufyona iqtisodiyot tarkibiga qo'yidagilar kiradi: 1) jinoyatgn aloqador iqtisodiyot - rasmiy iqtisodiyot tarkibiga iqtisodiy jinoyatning kiritilishi (boyliklarning talon-taroj qilinishi; nazoratning har qanday shaklidan yashiringan holdagi hufyona iqtisodiy faoliyat - narkobiznes, qimor o‘yinlari, fohishabozlik; daromadlarni noiqtisodiy qayta taqsimlash shakli sifatidagi fuqarolaraing shaxsiy mulkiga qarshi umumjinoiy harakatlar - bosqinchilik, shaxsiy mulkni zo'rlik bilan tortib olish, o‘g‘irlash, reket); 2) soxta iqtisodiyot - hisobga olish va hisobotlaming amaldagi tizimiga soxta natijalarni haqiqiy natija sifatida kirituvchi rasmiy iqtisodiyot (qo‘shib yozishlar); 3) norasmiy iqtisodiyot - iqtisodiy sub’ektlar o‘rtasidagi norasmiy o‘zaro aloqalar tizimi bo‘lib, u mazkur sub’ektlar o‘rtasidagi shaxsiy munosabatlar va bevosita …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "makroiqtisodiy barqarorlashtirish siyosati"

8 - mavzu makroiqtisodiy barqarorlashtirish siyosati, uning maqsadi, vazifalari va vositalari. 1. iqtisodiy tizimning makroiqtisodiyot darajasi. asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar va ularning ahamiyati. yalpi ichki mahsulotni (yalm) hisoblash usullari. 2.asosiy makroiqtisodiy ko’rsatkichlar 3. milliy hisoblar tizimining boshqa ko‘rsatkichlari: sof railliy mahsulot (smm), milliy daromad, shaxsiy daromad, soliqlar to‘langandan keyingi daromad (ixtlyordagi daromad). milliy iqtisodiyot-barcha tarmoqlar va sohalami, mikro va makrodarajadagi iqtisodiyotlami, funksional iqtisodiyotni, ko‘plab infratuzilraalami o‘z ichiga olgan yaxlit iqtisodiyotdir. milliy xo'jalikning tarkib topgan tuzilishi ijtimoiy mchnat taqsimoti rivojining natijasi hisoblanadi. makroiqtisodiyot - bu maralakat miqyosida mo...

This file contains 9 pages in DOC format (66.5 KB). To download "makroiqtisodiy barqarorlashtirish siyosati", click the Telegram button on the left.

Tags: makroiqtisodiy barqarorlashtiri… DOC 9 pages Free download Telegram