xristianlik dini tarixi va asosiy g’oyalari

DOC 1 page 329.5 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 329.5 KB

File type DOC

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

5-mavzu xristianlik dini tarixi va asosiy g’oyalari reja: 1.xristianlikning vujudga kelishi. 2.xristianlik ta’limoti 3.xristianlikning yo‘nalishlarga bo‘linishi: pravoslavlik, katoliklik va protestantlik. tayanch iboralar: iso masih, injil, cho‘qintirish, yetti sirli marosim, xoch, indulgensiya, inkvizitsiya, ikona, pravoslavlik, katoliklik,protestantlik hozirgi kunda xristianlik jahon dinlaridan biri bo`lib unga e`tiqod qiluvchilarining soniga ko`ra boshqa jahon dinlari (buddaviylik va islom) orasida eng yirigi hisoblanadi. xristianlikka e`tiqod qiluvchilarning soni 2 mlrd. 400 mln.dan ortiqroq bo`lib, bu son dunyo aholisining uchdan biridan ko`prog`iga to`g`ri keladi. xristianlik hozirgi kunda asosan evropa, shimoliy va janubiy amerika, avstraliya qit`alarida hamda qisman afrika va osiyo qit`alarida tarqalgan. xristianlikning vujudga kelishi. xristianlik vujudga kelishini bibliyaning xabar berishicha, iisus xristos faoliyati bilan bog`lab tushuntiriladi. xristianlikning vujudga kelishida sharq dinlarining ham ta`siri bo`lgan. jumladan, misrliklarning osiris va isida, eronliklarning mitra, yahudiylikning muso haqidagi rivoyatlari, oxirat to`g`risida hikoya qiluvchi har xil rivoyatlar ham xristianlik ta`limotiga kiritilgan. xristianlnkdagi odam-xudo to`g`risidagi tushunchani ishlab chiqishda yagona imperiyaga birlashgan rim imperatorlarining …

2 / 1

rgan holda din sifatida vujudga kelgan. keyinchalik uning ijtimoiy, diniy strukturasi o`zgarishi bilan hukmron tabaqalar qo`lida mazlum xalqlarni ekspluatastiya qilishning g`oyaviy quroliga aylangan. manbalarning xabar berishicha, xristianlik yahudiy muhitida yuzaga kelgan. bu esa xristianlikning yahudiylikdan ko`p jihatdan ta`sirlanishiga sabab bo`ldi. xristianlikning asosiy g`oyasi – iso odamzodning xaloskori "messiya" ekani yahudiylikda mavjud bo`lib, oxirzamonga yaqin qolganda qaytib kelishi kutilayotgan xaloskor haqidagi ta`limotdan kelib chiqqan. xuddi shu davrda yahudiylar o`rtasida kutilayotgan xaloskorning kelishi yaqinlashib qolganligi haqida xabar tarqatuvchilar paydo bo`ldi. ular xalqni kutilayotgan xaloskor kelishiga tayyorlash uchun chiqqan edilar. shunda iso masih yahudiylikni isloh qilish va uni turli xurofotlardan tozalash g`oyasi bilan chiqib, xristian diniga asos soldi. yahudiylar uni va uning izdoshlarini falastindan quvg`in qildilar. iso masihni 33 yoshida fitnachilikda ayblab qatl etishga hukm qildilar. xristianlikning tarqalishi xristianlik eramizning 1-asri 2-yarmida rim imperiyasining sharqiy viloyatlarida ko`p xudolik dinlari o`rniga qullar va mazlum elatlarning dini sifatida yakka xudolik (monoteistik) tarzda shakllangan. xristianlik falastin …

3 / 1

g`liq. iso nomiga qo`shiluvchi “masih” so`zi qadimiy yahudiy tili – ivritdagi mashiax so`zidan olingan bo`lib, «silangan» yoki «siylangan» ma`nolarini beradi. yunon tilida bu so`z «xristos» shakliga ega. bu dinning «xristianlik» yoki «masihiylik» deb atalishi ham shu so`zlar bilan bog`liq. bundan tashqari xristianlikni iso masihning tug`ilgan qishlog`i – «nazaret» bilan bog`lab, nazroniya deb ham ataganlar. keyinchalik bu nom nasroniya shaklini olgan. iso masih o`z ta`limotini o`zining 12 o`quvchisi apostollar – havoriylarga o`rgatdi. ular esa isoning vafotidan keyin ustozlarining ta`limotlarini har birlari alohida-alohida tarzda kitob shakliga keltirdilar. bu kitoblar bibliyaning «yangi ahd» qismini tashkil etadi. xristianlikning muqaddas kitobi bibliya yahudiylik va xristianlik dinlari talimotiga ko`ra, xudo tomonidan nozil qilingan, asosiy diniy aqida va axloq qonunlarini o`zida jamlagan muqaddas kitoblar majmuasidir. u ikki qismdan iborat: «qadimiy ahd» va «yangi ahd». yahudiy va xristian bibliyalari bir-biriga mos kelmaydi. yahudiylarning muqaddas kitobi qadimiy isroil va qadimiy yahudiylarning diniy ta`limot va urf-odatlari asosida mil. av. xiii …

4 / 1

rga bo`linib ketgani bilan izohlash mumkin. masalan, «musoning besh kitobi» avval bir butun bo`lib, keyinchalik beshta mustaqil kitobga, «kichik payg`ambarlar kitobi» 12 kitobga ajratib yuborilgan. xristianlar qadimiy ahdni «rivoyatlar kitoblari», «ta`limotlar kitoblari», «payg`ambar kitoblari»ga bo`ladilar. ular yangi ahdning 27 kitobini shunday tasnif qiladilar: «rivoyatlar kitoblari»ga «injil» va «havoriylar faoliyati» kiradi. «ta`limotlar»ga «havoriylar maktublari» kiradi, «payg`ambarlar kitoblari»ga «vahiy» kitobi kiradi. bibliyaning kitoblari boblarga, boblar esa suralarga bo`linadi. uning hozirgi qabul qilingan bo`linishi nenterberiya episkopi stefan langton (vaf. 1228 y.) tomonidan kiritilgan. u 1214 yili lotin tilidagi matnni boblarga bo`lib chiqdi va bu narsa keyinchalik yahudiy va yunon tillaridagi matnlarga ham joriy qilindi. suralar avval santes panino (vaf. 1541 y.), keyinchalik 1555 yillarda robert etenlar tomonidan raqamlandi. injil so`zi yunoncha «evangelion» so`zidan kelib chiqqan bo`lib, “xushxabar” ma`nosini anglatadi. unda odamzodni qutqaruvchi yagona najotkor hisoblanmish iso masihning er yuziga yuborilganligi haqida hikoya qilinadi. injil milodning birinchi asrida yozilgan, 27 bo`limdan iborat. injil iso …

5 / 1

rilishi bilan yakunlanadi. bu injil xushxabarining markaziy nuqtasi hisoblanadi. 2.aziz havoriylarning faoliyati (deyaniya svyatix apostolov) nomli kitobchada iso masihning alohida tanlagan shogirdlari – havoriylarning nasroniylik dinini tarqatish yo`lida qilgan ishlari, nutqlari, quvilishlari, xristian jamoalarining vujudga kelishi haqida hikoya qilinadi. 3.pavel, iakov, petr, ioann, iuda nomli havoriylarning turli mamlakat va podshohlarga xristianlik dinining aqidalarini bayon qilib yo`llagan maktublari ham injilda jamlangan. 4.vahiy (otkrovenie) deb nomlangan kitob xudo tomonidan avliyo ioannga yuborilgan bashorat hisoblanadi. unda oxirzamonda yuz beradigan musibatlar, iso masihning dunyoga qaytishi, ya`juj-ma`juj, dajjol, qiyomat, jannat va jahannam tasvirlanadi. keyinchalik bu ta`limot xudoning mujassamlanishi yoki isoning ikki xil – odam va xudo mohiyati haqida "gunohni yuvish", ya`ni isoning o`zini ixtiyoriy tarzda qurbon qilishi haqidagi ta`limot bilan mustahkamlanadi. xristianlik ota-xudo, o`g`il-xudo va muqaddas ruh – uch qiyofali xudo (troista – trinity) to`g`risidagi ta`limotni, jannat va do`zax, oxirat, isoning qaytishi haqidagi va boshqa aqidalarni o`z ichiga oladi. bibliya yahudiylik va xristianlik dinlari ta`limotiga …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xristianlik dini tarixi va asosiy g’oyalari"

5-mavzu xristianlik dini tarixi va asosiy g’oyalari reja: 1.xristianlikning vujudga kelishi. 2.xristianlik ta’limoti 3.xristianlikning yo‘nalishlarga bo‘linishi: pravoslavlik, katoliklik va protestantlik. tayanch iboralar: iso masih, injil, cho‘qintirish, yetti sirli marosim, xoch, indulgensiya, inkvizitsiya, ikona, pravoslavlik, katoliklik,protestantlik hozirgi kunda xristianlik jahon dinlaridan biri bo`lib unga e`tiqod qiluvchilarining soniga ko`ra boshqa jahon dinlari (buddaviylik va islom) orasida eng yirigi hisoblanadi. xristianlikka e`tiqod qiluvchilarning soni 2 mlrd. 400 mln.dan ortiqroq bo`lib, bu son dunyo aholisining uchdan biridan ko`prog`iga to`g`ri keladi. xristianlik hozirgi kunda asosan evropa, shimoliy va janubiy amerika, avstraliya qit`alarida hamda qisman afrika va osiyo...

This file contains 1 page in DOC format (329.5 KB). To download "xristianlik dini tarixi va asosiy g’oyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: xristianlik dini tarixi va asos… DOC 1 page Free download Telegram