o'lchashlar va tahminlar

DOC 5 стр. 316,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 5
3-mavzu. o’lchashlar. o’lchash vositalari va o‘lchashlarning usullari. 2.4 o‘lchash amalini bajarish usullari o‘lchash usuli. o‘lchash qonun-qoidalari va o‘lchash vositalaridan foydalanib, fizikaviy kattalikni uning birligi bilan solishtirish yo‘llari. yuqorida ko‘rsatilganidek, bevosita o‘lchashlar boshqa barcha o‘lchash turlarining asosi hisoblanib, shu sababli o‘lchash usullari bevosita baholash va o‘lchov bilan taqqoslash (solishtirish) usullariga bo‘linadi. amalda keng tarqalgan, eng sodda va operatordan yuqori malaka talab qilmaydigan usul – bevosita baholash usuli hisoblanadi. lekin bevosita baholash usuli o‘lchashning yuqori aniqlikda bajarilishini ta’minlamaydi. bevosita baholash usuli – kattalikning qiymati bevosita o‘lchash asbobining ko‘rsatishiga qarab to‘g‘ridan-to‘g‘ri aniqlanadigan o‘lchash usulidir. masalan, prujinali manometr bilan bosimni o‘lchash yoki ampermetr yordamida tok kuchini o‘lchash. usullar ichida eng murakkab, lekin eng aniq usul – o‘lchov bilan taqqoslash usuli. o‘lchov bilan taqqoslash (solishtirish) usuli - o‘lchanayotgan kattalikni o‘lchov orqali yaratilgan kattalik bilan taqqoslash (solishtirish) usuli. masalan, tarozi toshi yordamida massani aniqlash. o‘lchov bilan taqqoslash usulining o‘zini bir nechta turlari mavjud: ayirmali o‘lchash (differensial) …
2 / 5
lchovning taqqoslash asbobiga bo‘lgan ta’siri natijasini nolga keltirish lozim bo‘ladi. masalan, elektr qarshiligini qarshiliklar ko‘prigi bilan to‘la muvozanatlashtirib o‘lchash. shape \* mergeformat almashlash (o‘rindoshlik) usuli - o‘lchov bilan taqqoslash usuli bo‘lib, bunda o‘lchanadigan kattalik o‘lchov orqali yaratilgan ma’lum qiymatli kattalik bilan o‘rin almashtiriladi. misol: o‘lchanadigan massa bilan toshlarni tarozining bitta pallasiga galma-gal navbati bilan joylashtirib o‘lchash yoki qarshiliklar magazini yordamida tekshirilayotgan rezistorning qarshiligini topish: shape \* mergeformat bunda kalit “k” ni ikkala holatda (1,2) qo‘yganda (1=(2 shart bajarilishi kerak. i1 = u / r0 ( (1 i2 = u / rx ( (2 mos kelish usuli - o‘lchov bilan taqqoslash usulining turi. o‘lchanadigan kattalik bilan o‘lchov orqali yaratilgan kattalikning ayirmasini shkaladagi belgilar yoki davriy signallarni mos keltirish orqali o‘tkaziladigan o‘lchash. masalan, kalibr yordamida val diametrini moslash, uzunlikni shtangensirkul yordamida o‘lchash, jismning aylanishi chastotasini stroboskop yordamida o‘lchash. har bir tanlangan usul o‘z usuliyatiga, ya’ni o‘lchashni bajarish usuliyatiga ega bo‘lishi lozim. o‘lchashni …
3 / 5
likning oniy qiymatini o‘lchash misol bo‘la oladi. yuqorida ko‘rilgan o‘lchash usullaridan tubdan farq qiluvchi diskret o‘lchash usuli ham mavjud. diskret o‘lchash usuli shundan iboratki, unda vaqt bo‘yicha uzluksiz o‘zgaradigan kattalik vaqt bo‘yicha diskretlanadi, miqdor bo‘yicha esa kvantlanadi yoki boshqacha qilib aytganda vaqt bo‘yicha uzluksiz o‘zgaradigan kattalik vaqtning ayrim momentlariga tegishli uzuq qiymatlariga o‘zgartiriladi (2.1-rasm). shape \* mergeformat 2.1-rasm. x(t) – vaqt bo‘yicha uzluksiz o‘zgaradigan kattalikning o‘zgarish grafigi; xk – kvant miqdorlari ya’ni o‘lchanadigan x=f(t) kattaligining t1, t2, t3, … tn momentlariga tegishli uzuq qiymatlari. demak, diskret o‘lchash usuli bo‘yicha o‘lchanadigan kattalikning hamma qiymati (0(t) emas, balki, ayrim momentlarga tegishli qiymatigina ma’lum bo‘ladi. diskretlash bu muayyan diskret (juda qisqa) vaqt oralig‘ida qaydnomalarni olishdir. t1, t2, t3, … tn – diskretlash momentlari deyiladi va t1(t2 gacha oraliq diskretlash qadami deyiladi. kvantlash esa, x(t) kattalikning uzluksiz qiymatlarini xk diskret qiymatlarining to‘plami (nabori) bilan almashtirishdir. o‘lchanadigan kattalikning uzluksiz qiymatlari muayyan tartiblar asosida kvantlash darajalarining …
4 / 5
o'lchashlar va tahminlar - Page 4
5 / 5
o'lchashlar va tahminlar - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 5 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o'lchashlar va tahminlar"

3-mavzu. o’lchashlar. o’lchash vositalari va o‘lchashlarning usullari. 2.4 o‘lchash amalini bajarish usullari o‘lchash usuli. o‘lchash qonun-qoidalari va o‘lchash vositalaridan foydalanib, fizikaviy kattalikni uning birligi bilan solishtirish yo‘llari. yuqorida ko‘rsatilganidek, bevosita o‘lchashlar boshqa barcha o‘lchash turlarining asosi hisoblanib, shu sababli o‘lchash usullari bevosita baholash va o‘lchov bilan taqqoslash (solishtirish) usullariga bo‘linadi. amalda keng tarqalgan, eng sodda va operatordan yuqori malaka talab qilmaydigan usul – bevosita baholash usuli hisoblanadi. lekin bevosita baholash usuli o‘lchashning yuqori aniqlikda bajarilishini ta’minlamaydi. bevosita baholash usuli – kattalikning qiymati bevosita o‘lchash asbobining ko‘rsatishiga qarab to‘g‘ridan-to‘g‘ri aniql...

Этот файл содержит 5 стр. в формате DOC (316,0 КБ). Чтобы скачать "o'lchashlar va tahminlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o'lchashlar va tahminlar DOC 5 стр. Бесплатная загрузка Telegram