agrar munosabatlar va agrobiznyes

DOCX 46,3 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1403156236_43563.docx agrar munosabatlar va agrobiznyes reja: 1. agrar munosabatlarning iqtisodiy mazmuni. qishloq xo’jalik ishlab chiqarishning xususiyatlari. 2. renta munosabatlari 3. agrosanoat integratsiyasi va uning asosiy ko’rinishlari 4. agrobiznes va uning turlari 1-savol. agrar munosabatlarning iqtisodiy mazmuni. qishloq xo’jalik ishlab chiqarishning xususiyatlari ma‘lumki, agrar sohadagi ishlab chiqarish ko’pincha yer bilan bog’liq bo’ladi. yerga egalik qilish, tasarruf etish va undan foydalanish hamda o’zlashtirish bilan bog’liq bo’lgan munosabatlar agrar munosabatlar deyiladi. qishloq xo’jaligidagi ishlab chiqarishining o’ziga xos xususiyatlari shundan iboratki, bu yerda iqtisodiy qonunlar bilan tabiiy qonunlar bevosita bog’lanib ketadi, chunki agrar sohadagi ishlab chiqarish tirik mavjudotlar – yer, o’simlik, chorva mollari bilan bevosita bog’liqdir. bu yerda yer - mehnat ashyosi (predmeti) va asosiy ishlab chiqarish vositasi, xo’jalik yuritish ob‘ekti bo’lib, u eskirmaydi, yeyilmaydi, unga munosabat yaxshi bo’lsa, uning unumdorligi yaxshi bo’ladi. uzoq yillar davomida tabiiy o’zgarishlar natijasida yerning ustki qatlamida o’simlik “oziqlanishi” mumkin bo’lgan turli moddalarning vujudga kelishi yerning tabiiy unumdorligi deyiladi. …

oydalanish asosida olib boriladi. qishloq xo’jaligida mavjud bo’lgan barcha ishlab chiqarish vositalar (traktorlar, mashinalar, transport vositalari, bino, inshootlar, ko’p yillik daraxtlar, mahsuldor chorva hamda ish hayvonlari) kapital tarkibini tashkil qiladi. aylanma kapitalga quyidagilar kiradi: yosh va boquvdagi hayvonlar, yem-xashak, urug’lik fondlari, kimyoviy o’g’itlar, hizmat muddati bir yildan kam bo’lgan turli xil ishlab chiqarish vositalari – invertarlar, yoqilg’i va moylash materiallaridan iborat bo’ladi. kapital doiraviy aylanib turadi, ya‘ni pul shaklidan ishlab chiqarish shakliga, undan tovar shakliga o’tib, yana pul shakliga qaytib keladi. qishloq xo’jaligida ishlab chiqarish vaqti uzoq davom etadi va ish vaqti kunlar bilan belgilanadi. qishloq xo’jaligida ishlab chiqarish jarayoni mavsumliyligi bilan xususiyatlidir. masalan, kombaynlar, turli ekish asboblaridan qisqa vaqtda foydalaniladi. aholini nisbatan zichligi, qishloq xo’jaligiga yaroqli yerlarning cheklanganligini hisobga olib, yerga xususiy mulkchilik joriy qilinadi, unga davlat mulki saqlanib qoldi. yerga egalik jismoniy va huquqiy shaxslarning ma‘lum yer uchastkasiga tarixan tarkib topgan asoslardagi yoki qonun hujjatlarida belgilangan tartibdagi egalik …

i yaratadi. aytish mumkinki, ishchi kuchi - moddiy vositalarni harakat keltiruvchi ishlab chiqarishning ustuvor omilidiр. 2-savol. renta munosabatlari yer rentasi - yer egaligini iqtisodiy jihatdan amalga oshirish (realizatsiya qilish)ning shaklidir. yer rentasining bir qancha tarixiy ko’rinishlari mavjud. masalan, uch shaklida bo’lgan barshina (ishlab berish), obrok berish (natura soliq) va pul solig’i shakllaridan feodal rentalaridan iboratdir. hozirgi vaqtda renta quyidagi turlarga bo’lingandir: 1. absolyut yer rentasi; 2. differentsial (tabaqalashgan) renta i va ii; 3. monopol renta; 4. qazilma boyliklar rentasi; 5. qurilishlar joylashgan yerlardan olinadigan renta. rentaning mohiyatini tushunishdagi asosiy qiyinchilik - tadbirkorlar o’rtasida qayta taqsimlanmaydigan qo’shimcha sof daromadning vujudga kelishi shart-sharoit va sabablarini ochib berilishi hisoblanadi. bunday holat vujudga kelishining sabablaridan biri samarali xo’jalik yuritish uchun yaroqli bo’lgan yerlarning cheklanganligi va qayta tiklab bo’lmasligida o’z ifodasini topadi. ikkinchi sababi – yerga boshqa tabiiy resursga mulkchilik ob‘ekti yoki xo’jalik yuritish ob‘ekti sifatidagi monopoliyaning mavjudligi hisoblanadi. uchinchi sababi esa, ko’p mamlakatlarda qishloq …

inobarin foyda oladilar. demak, differentsial renta hosil bo’lishining tabiiy sharti miqdori cheklangan yerning sifati (unumdorligi)dagi farqlardir. uning ijtimoiy-iqtisodiy sababi esa foydalaniladigan yerlarda iqtisodiy jihatdan alohidalashgan tarzda mustaqil xo’jalik yuritishdir. differentsial renta o’zining kelib chiqish sharoitlariga qarab differentsial renta i va differentsial renta ii ga bo’linadi. differentsial renta i yerning tabiiy unumdorligi bilan bog’liq bo’lgan. sanoat markazlariga, bozorlarga va aloqa yo’llariga yakin joylashgan serunum yer uchastkalarida vujudga keladi. differentsial renta i ning hosil bo’lishini misol yordamida ko’rsatish mumkin. differentsial renta i ning hosil bo’lishi yer uchastkasi ijtimoiy ishlab chiqarish xarajatlari (so’m) o’rtacha foyda (so’m) ijtimoiy qiymat (so’m) yalpi mahsulot (tonna) mahsulotning individual qiymati (so’m) ijtimoiy qiymat. bozor narxi (so’m) sotilgan yalpi mahsulot qiymatining pul ifodasi (so’m) differentsial renta i a 8000 2000 10000 20 500 500 10000 - b 8000 2000 10000 25 400 500 12500 2500 v 8000 2000 10000 30 333 500 15000 5000 keltirilgan misoldan ko’rinadiki, uch xil …

nisbatan 2500 va 5000 so’m miqdorda qo’shimcha daromad olinadi. bu olingan qo’shimcha daromad yerning tabiiy unumdorligi bilan bog’liq bo’lgan differentsial renta i ni tashkil qiladi. differentsial renta ii ning hosil bo’lishi ishlab chiqarish davri ijtimoiy ishlab chiqarish xarajatlari (so’m) yalpi mahsulot (tonna) bir tonna mahsulotning individual qiymati (so’m) bir tonna mahsulotning ijtimoiy qiymati (so’m) sotilgan mahsulot summasi (so’m) qo’shimcha mahsulot, ya‘ni differentsial renta ii (so’m) 1- yil 10000 20 500 500 10000 - 2-yil 15000 40 375 500 20000 10000 differentsial renta ii xo’jaliklarni intensiv rivojlantirish, yerning hosildorligini oshirish uchun qo’shimcha xarajatlar sarf qilish bilan, ya‘ni qishloq xo’jaligida kimyoviy o’g’itlarni qo’llash, yerlarning meliorativ holatini yaxshilash, qishloq xo’jaligini modernizatsiya qilish, mexanizatsiyalash va elektrlashtirish darajasi bilan bog’liq holda vujudga keladi. keltirilgan misolda yerga qo’shimcha 5ming so’m xarajat sarf qilish natijasida qo’shimcha 20 tonna mahsulot olinsa, u holda birinchi yilga nisbatan qo’shimcha olingan 10 ming so’m daromad differentsial renta ii ni tashkil etadi. …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "agrar munosabatlar va agrobiznyes"

1403156236_43563.docx agrar munosabatlar va agrobiznyes reja: 1. agrar munosabatlarning iqtisodiy mazmuni. qishloq xo’jalik ishlab chiqarishning xususiyatlari. 2. renta munosabatlari 3. agrosanoat integratsiyasi va uning asosiy ko’rinishlari 4. agrobiznes va uning turlari 1-savol. agrar munosabatlarning iqtisodiy mazmuni. qishloq xo’jalik ishlab chiqarishning xususiyatlari ma‘lumki, agrar sohadagi ishlab chiqarish ko’pincha yer bilan bog’liq bo’ladi. yerga egalik qilish, tasarruf etish va undan foydalanish hamda o’zlashtirish bilan bog’liq bo’lgan munosabatlar agrar munosabatlar deyiladi. qishloq xo’jaligidagi ishlab chiqarishining o’ziga xos xususiyatlari shundan iboratki, bu yerda iqtisodiy qonunlar bilan tabiiy qonunlar bevosita bog’lanib ketadi, chunki agrar sohadagi ishlab chiqarish t...

Формат DOCX, 46,3 КБ. Чтобы скачать "agrar munosabatlar va agrobiznyes", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: agrar munosabatlar va agrobizny… DOCX Бесплатная загрузка Telegram