korxonalarning tashkiliy huquqiy asoslari

DOC 1 page 93.5 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 93.5 KB

File type DOC

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

i-mavzu: korxonalarning tashkiliy huquqiy asoslari 1.1.korxonalar mohiyati va faoliyatining asosi bozor munosabatlari sharoitida korxona butun iqtisodiyotning asosiy bo‘g‘inidir, chunki korxonada aynan shu darajada jamiyat uchun zarur bo‘lgan mahsulotlar ishlab chiqariladi, zarur xizmatlar ko‘rsatiladi. o‘zbekiston respublikasining mustaqillikka erishishi milliy iqtisodiyotimizda miqdor va sifat o‘zgarishlariga sabab bo‘ldi. bugungi kunda mamlakatimiz iqtisodiyoti jamiyatni demokratiyalashtirish, iqtisodiyot salohiyatlarini mustahkamlash va mamlakatni rivojlangan davlatlar qatoriga kiritishga yo‘naltirilgan, bozor munosabatlariga o‘tishning mamlakatimiz uchun maxsus ishlab chiqilgan modeli asosida rivojlanib bormoqda. bu model o‘zbekiston respublikasi prezidenti tomonidan ilgari surilgan iqtisodiyotni islohot qilishning beshta muhim tamoyiliga asoslangan hamda xo‘jalik faoliyati yurituvchi subyektlarning erkinligi, xususiy mulkchilik va tadbirkorlikni himoya qiluvchi zaruriy qonun hujjatlari bilan belgilab berilgan. iqtisodiyotning rivojlanishi uchun talab qilinuvchi ushbu vazifalarning amalga oshirilishida korxonalarga katta rol ajratilib, ular iqtisodiyotning asosiy ishlab chiqarish bo‘g‘ini bo‘lish bilan birga mahsulot ishlab chiqarish, aholiga xizmat ko‘rsatish tufayli iste’molchilarning talablarini ham qondiradilar. bozor iqtisodiyoti sharoitida ma’muriy buyruqbozlik xo‘jaligidan farqli o‘laroq iqtisodiy faoliyat markazi …

2 / 1

chiqarish vositalari bilan o‘zaro aloqasi amalga oshiriladi. korxona o‘z faoliyatini o‘zi boshqaradi, ishlab chiqarilgan mahsulotni olingan sof foydani soliq va boshqa to‘lovlarni to‘lagandan so‘ng qolgan qismini tasarruf etadi. korxonalarda ishlab chiqarilayotgan mahsulotlar hajmi va assortimenti, xilma-xilligi, xom ashyo yetkazib beruvchilar va haridorlar baholarni shakllantirish, resurslardan tejamli foydalanish, kadrlarni qo‘llash, yuqori unumli texnika va texnologiyadan foydalanish masalalari hal etiladi. korxona - bu amaldagi qonunchilikka muvofiq ijtimoiy ehtiyojlarni qondirish va foyda olish uchun mahsulot ishlab chiqarish, ishlarni bajarish yoki xizmatlarni ko‘rsatish uchun tashkil etilgan (tashkil etilgan) mustaqil xo‘jalik yurituvchi subekt. davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgandan keyin korxona yuridik shaxs sifatida tan olinadi va iqtisodiy oborotda qatnashishi mumkin. korxonalar quyidagi xususiyatlarga ega: 1) korxona o‘z mulkida, korxona faoliyatining moddiy-texnik imkoniyatlarini ta’minlaydigan alohida mol-mulkni boshqarish, xo‘jalik boshqaruvi yoki tezkor boshqarishga ega bo‘lishi kerak; 2) u o‘z mol-mulki bilan kreditorlar bilan munosabatlarda, shu jumladan byudjet oldidagi majburiyatlari uchun javob beradi; 3) korxona o‘z nomidan iqtisodiy muomalada ishlaydi …

3 / 1

lotga aylanadi. u texnik hujjatlarning yagona tizimini, umumiy texnik siyosatni, mashinalarning yagona tizimini, umumiy yordamchi va xizmat ko‘rsatish bo‘linmalarining mavjudligini oldindan belgilaydi. tashkiliy va ma’muriy mustaqillik korxonaning yagona jamoaga, yagona boshqaruvga va yuridik shaxs huquqiga ega ekanligini anglatadi. moliyaviy va iqtisodiy mustaqillik shundaki, kompaniya o‘z faoliyatini o‘zini o‘zi ta’minlash asosida tashkil etadi va buxgalteriya hisobi va hisobotining yagona to‘liq shakliga ega. korxonalarni ko‘plab mezonlarga ko‘ra tasniflash mumkin, eng muhimi korxonalarni tasniflashda quyidagi omillar mavjud: - faoliyatning maqsadi va mohiyati, - ishlatilgan manbalar, - sohaga qarashli; - manzil; - korxona hajmi; - mulkchilik shakli; - tashkiliy-huquqiy shakli kabilar 1. faoliyatning maqsadi va xususiyatiga ko‘ra korxonalarning ikki turini ajratish mumkin:tadbirkorlik (tijorat)vatadbirkor bo‘lmagan (notijorat), ularning mavjudligi davlatning byudjet tomonidan moliyalashtirilishi bilan ta’minlanadi. 2. amaldagi resurslarning xususiyatlariga ko‘ra korxonalar quyidagilarga bo‘linadi. - asosan mehnat resurslaridan foydalanish (mehnat talab qiladigan); - ishlab chiqarish vositalaridan intensiv foydalanish (kapital talab qiladigan); - materiallardan intensiv foydalanish (material talab …

4 / 1

a to‘lovlari hisoblanadi. ijobiy tomonlari kamichliklari 1.xodimlarning qobiliyatlaridan foydalanish. mashinalardan foydalanish yaxshiroq. 2.kompaniyaning joylashgan joyidan foydalanish. 3.mahoratni oshirish. 4.mehnat unumdorligining o‘sishi. daromadning oshishi. 1.bir xillik faoliyati. 2. begonalashish va ma’nosini yo‘qotish. 3.bir tomonlama yuklanish tufayli yuzaga keladigan kasalliklar. 4.tor ixtisoslashuv tufayli past moslashuvchanlik. 5.birgalikdagi faoliyat natijalariga qiziqishning yo‘qligi. texnologik taraqqiyot ishlab chiqarishni ixtisoslashtirish, mexanizatsiyalash va avtomatlashtirishga olib keladi. mexanizatsiyalash qo‘l mehnatini mashina mehnatiga almashtirishni anglatadi. avtomatlashtirish ishlab chiqarish jarayonini boshqarish uchun kompyuter texnologiyalaridan foydalanish holatida amalga oshiriladi. ishlab chiqarish vositalarini yuqori darajada mexanizatsiyalash va avtomatlashtirish bilan ishlab chiqarish jarayoni yetarlicha moslashuvchan bo‘lmaydi, ishlab chiqarish tannarxi oshadi va korxona ishlab chiqarish vositalaridan eng samarali foydalanish muammosini hal qilishga majbur bo‘ladi. moddiy mehnat talab qiladigan korxonalar katta resurs xarajatlariga ega. ushbu korxonalar resurslardan samarali foydalanish va sanoat chiqindilarini chiqarish bilan bog‘liq ekologik muammolarni hal qilishlari kerak. sanoat tarkibiga ko‘ra korxonalar quyidagilarga bo‘linadi: 1) foydali qazilmalarni qazib olish va qayta ishlash hamda tovarlar …

5 / 1

ylashuv - bu ishlab chiqarishning maksimal daromadliligi va rentabelligi ta’minlanganda, qolgan barcha narsalar teng bo‘lganda. shu bilan birga, korxonaning ekologik prinsipini unutmaslik kerak. korxonalarni tashkil etishda ularning joylashgan joyini tanlash quyidagi mezonlar asosida belgilanadi: moddiy yo‘naltirish - materiallar uchun transport xarajatlarini kamaytirish uchun, ayniqsa, bu material ko‘p mehnat talab qiladigan korxonalar uchun muhimdir. mehnat resurslariga e’tibor qaratish - ikkita holat hisobga olinadi: mintaqadagi mehnat resurslari miqdori va ish haqi bahosi. tovarlarni sotish va soliqlarni yo‘naltirish - turli mintaqalarda soliq, moliyaviy qo‘llab-quvvatlash, soliq siyosati turlicha bo‘lgan holatlarda korxona ushbu sharoitlar eng qulay bo‘lgan joyda joylashadi. avtotransportga yo‘nalish berish - kompaniyaga eng daromadli kafolatli transport xizmatlarini taqdim etadigan joyni tanlash. transport markazlari (portlar, aeroportlar, magistral yo‘llar) yaqinida korxonalarni joylashtirish qulay. energiya sarflaydigan korxonalar joylashuviga asosan ular uchun ayniqsa muhim bo‘lgan energiya manbalarining mavjudligiga e’tibor qaratish lozim. biroq, bugungi kunda bu elektr energiyasidan ko‘proq foydalanish oldingidek muhim emas. so‘nggi yillarda atrof-muhitga yo‘naltirilganlik tobora …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "korxonalarning tashkiliy huquqiy asoslari"

i-mavzu: korxonalarning tashkiliy huquqiy asoslari 1.1.korxonalar mohiyati va faoliyatining asosi bozor munosabatlari sharoitida korxona butun iqtisodiyotning asosiy bo‘g‘inidir, chunki korxonada aynan shu darajada jamiyat uchun zarur bo‘lgan mahsulotlar ishlab chiqariladi, zarur xizmatlar ko‘rsatiladi. o‘zbekiston respublikasining mustaqillikka erishishi milliy iqtisodiyotimizda miqdor va sifat o‘zgarishlariga sabab bo‘ldi. bugungi kunda mamlakatimiz iqtisodiyoti jamiyatni demokratiyalashtirish, iqtisodiyot salohiyatlarini mustahkamlash va mamlakatni rivojlangan davlatlar qatoriga kiritishga yo‘naltirilgan, bozor munosabatlariga o‘tishning mamlakatimiz uchun maxsus ishlab chiqilgan modeli asosida rivojlanib bormoqda. bu model o‘zbekiston respublikasi prezidenti tomonidan ilgari surilgan i...

This file contains 1 page in DOC format (93.5 KB). To download "korxonalarning tashkiliy huquqiy asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: korxonalarning tashkiliy huquqi… DOC 1 page Free download Telegram