sql haqida tushuncha

DOC 40 pages 762.5 KB Free download

40 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 762.5 KB

File type DOC

Pages 40

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 40

mavzu: so’rovlar va sql so’rovlar tili reja 1. sql haqida tushuncha. 2. sql tili va ma’lumotlar tiplari. 3. jadvallar bilan ishlash. 4. mantiqiy operatorlar. 5. so‘rovlarda guruxlash va funktsiyalar. 6. ma’lumotlar bazalariga ob’ektga-yo‘naltirilgan murojaat va odbc 1 sql haqida tushuncha ma’lumotlar bazasi dunyosi tobora yagona bo‘lib bormoqda. bu jarayon har xil kompyuter muxitlarida faoliyat ko‘rsatuvchi axborot tizimlarini yaratishda qo‘llanuvchi yagona standart til yaratishni talab qildi. standart til bir komandalar to‘plamini bilgan foydalanuvchilarga ularni shaxsiy kompyuter tarmoq ishchi stantsiyasi yoki katta exm da ishlashlaridan qat’iy nazar ma’lumotni yaratish,izlash va uzatishga imkon beradi. sql (structured query language, odatda "sikvel" deyiladi) ma’nosi tarkiblangan so‘rovlar tili.bu relyatsion ma’lumotlar bazalarida ishlashga imkon beradigan tildir. bu til ifodalarining xususiyati shundan iboratki ular ma’lumotlarni qayta ishlash protseduralariga emas natijalariga yo‘naltirilgandir. sql o‘zi ma’lumotlar qaerda joylashgani, qanday indekslar va hatto amallarning eng effektiv ketma ketligini qo‘llash qo‘llash kerakligini aniqlaydi; bu detallarni ma’lumotlar bazasiga so‘rovlarda ko‘rsatish kerak emas. sql …

2 / 40

yasiga ko‘ra, foydalanuvchi exm (klient) lar so‘rovlari maxsus ma’lumotlar serverlarida (server) qayta ishlanadi, foydalanuvchi exm larga faqat so‘rovni qayta ishlash natijalari qaytariladi. tabiiyki server bilan muloqot qilish uchun yagona til kerak va bundaytil sifatida sql tanlandi. shuning uchun hamma zamonaviy relyatsion mbbt versiyalari (db2, oracle, ingres, informix, sybase, progress, rdb) va hattoki norelyatsion mbbt versiyalari (masalan, adabas) "klient_server" texnologiyasi va sql tilidan foydalanadilar. sql tilida ma’lumotlarni jadval ko‘rinishda tasvirlashga yo‘naltirilgan amallar kontseptsiyasini ko‘p bo‘lmagan (30 dan kam) ifodalardan iborat kompakt til yaratishga imkon berdi. ikki xil sql mavjud: interaktiv va joylashtirilgan. ko‘p xollarda ikkala forma bir xil ishlaydi, lekin ikki xil foydalaniladi: interaktiv sql ma’lumotlar bazasi o‘zida faoliyat ko‘rsatadi va bo‘yurtmachi foydalanishi uchun chiqish xosil qilish uchun ishlatiladi. sql bu formasida, siz komanda kiritsangiz, u darov bajariladi, va siz darxol natijani(agar u mavjud bo‘lsa) ko‘rishingiz mumkin. joylashtirilgan sql boshqa tilda yaratilgan dasturga joylashtirilgan sql komandalardan iborat. sql interaktiv, va joylashtirilgan …

3 / 40

atsionalnim institutom standartov) tomonidan aniqlangan va xozirda iso (mejdunarodnoy organizatsiey po standartizatsii) tomonidan qabul qilingan. lekin kommertsial ma’lumotlarbazalari dasturlari ansi ni ogoxlantirmasdan sql ni kengaytiradilar, ya’ni foydali hisoblagan har xil xossalar qo‘shadilar. 2 sql tili va ma’lumotlar tiplari ma’lumotlar tiplari. sql tilida quyidagi asosiy ma’lumotlar tiplari ishlatilib, ularning formatlari har xil mbbt lar uchun farq qilishi mumkin: integer - butun son (odatda 10 tagacha qiymatli raqam va ishora). smallint - "qisqa butun" (odatda 5 tagacha qiymatli raqam va ishora). decimal(p,q) - o‘nli son, p raqam va ishoradan iborat (0 0 va har xil mbbt larda har xil lekin 4096 dan kam emas). date - maxsus komanda orqali aniqlanuvchi formatdagi sana ( subase da ko‘zda tutilgan bo‘yicha yy/mm/dd); sana maydonlari bizning eramizdan oldin bir necha mingyilliklardan boshlanuvchi va bizning eramiz beshinchi- o‘ninchi mingyilligi bilan cheklangan haqiqiy sanalarni o‘z ichiga olishi mumkin. time -maxsus komanda orqali aniqlanuvchi formatdagi vaqt (ko‘zda tutilgan bo‘yicha …

4 / 40

ni o‘rnatadi. bundan buyon quyida keltirilgan 3 ta jadvaldan iborat ma’lumotlar bazasini ko‘ramiz. jadval sotuvchilar (salepeople): snum sname city comm 11 peel london 0.12 12 serres san jose 0.13 14 motika london 0.11 snum – har bir sotuvchi unikal nomeri, sname – sotuvchi nomi, city – sotuvchi adresi ( shahar ), comm – sotuvchilarning o‘nli shakldagi komission foydasi. jadval buyurtmachilar (customers): cnum cname city rating snum 21 hoffman london 100 11 22 giovanni rome 200 13 23 liu sanjose 200 12 cnum – har bir buyurtmachi unikal nomeri, cname – buyurtmachi nomi, city – buyurtmachi adresi ( shahar ), rating – buyurtmachining boshqalardan ustunlik darajasini ko‘rsatuvchi kod ( reyting ), snum – shu buyurtmachiga tayinlangan sotuvchi nomeri. jadval buyurtma (orders): onum amt odate cnum snum 38 4723.00 1990/10/05 26 11 310 1309.95 1990/10/06 24 12 onum – har bir sotib olish unikal nomeri, amt – sotib olish summasi qiymati, odate …

5 / 40

g tipik sintaksisi: alter table add ; masalan: alter table salepeople add phone char(7); jadvallar uchun cheklanishlar.cheklanishlarni kiritish. jadval yaratayotganingizda (yoki uni o‘zgartirayotganingizda), siz maydonlarga kiritilayotgan qiymatlarga cheklanishlar o‘rnatishingiz mumkin. bu xolda sql cheklanishlarga to‘g‘ri kelmaydigan hamma qiymatlarni rad etadi. cheklanishlar ikki asosiy turi mavjud: - ustun va jadval cheklanishlari. ularning farqi shundaki ustun cheklanishi stolbtsa faqat ayrim ustunlarga qo‘llanadi, jadval cheklanishi bo‘lsa bir yoki bir necha ustunlar guruxiga qo‘llanadi. ustun cheklanishi ustun nomi oxiriga ma’lumotlar tipidan so‘ng va verguldan oldin qo‘yiladi. jadval cheklanishi jadval nomi oxiriga so‘nggi dumaloq verguldan oldin qo‘yiladi. cheklanishlar hisobga olingan create table komandasi sintaksisi: create table ( , ... ( [, ])... ); maydonga bo‘sh (null) qiymatlar kiritilishi oldini olish uchun create table komandasida not null cheklanishi ishlatiladi. bu cheklanish faqat har xil ustunlar uchun o‘rnatiladi. masalan, shu narsa aniqki, birlamchi kalitlar hech qachon bo‘sh bo‘lmasliklari kerak, shuning uchun salepeople jadvalini quyidagicha yaratish mumkin: create …

Want to read more?

Download all 40 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sql haqida tushuncha"

mavzu: so’rovlar va sql so’rovlar tili reja 1. sql haqida tushuncha. 2. sql tili va ma’lumotlar tiplari. 3. jadvallar bilan ishlash. 4. mantiqiy operatorlar. 5. so‘rovlarda guruxlash va funktsiyalar. 6. ma’lumotlar bazalariga ob’ektga-yo‘naltirilgan murojaat va odbc 1 sql haqida tushuncha ma’lumotlar bazasi dunyosi tobora yagona bo‘lib bormoqda. bu jarayon har xil kompyuter muxitlarida faoliyat ko‘rsatuvchi axborot tizimlarini yaratishda qo‘llanuvchi yagona standart til yaratishni talab qildi. standart til bir komandalar to‘plamini bilgan foydalanuvchilarga ularni shaxsiy kompyuter tarmoq ishchi stantsiyasi yoki katta exm da ishlashlaridan qat’iy nazar ma’lumotni yaratish,izlash va uzatishga imkon beradi. sql (structured query language, odatda "sikvel" deyiladi) ma’nosi tarkiblangan so‘rov...

This file contains 40 pages in DOC format (762.5 KB). To download "sql haqida tushuncha", click the Telegram button on the left.

Tags: sql haqida tushuncha DOC 40 pages Free download Telegram