tibbiy kimyoga kirish

DOC 1 page 648.5 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 648.5 KB

File type DOC

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

1- modul. mashg’ulot 1 mavzu: tibbiy kimyoga kirish. kimyo va atrof muhit. darsning maqsadi: kimyoning tibbiyot sohasidagi ahamiyati bilan tanishtirish. biogen elementlarning, ularning tasnifi, inson atrof-muhitda tarqalishi, organizmdagi biologik funksiyalari, elementlarning texnik taraqqiyot va atrof-muxitga ta’siri, endemik kasalliklarni kelib chiqishi, mikroelementoza kabi tushincha va bilimlarni o’rgatish, shakllantirish va chuqurlashtirish o’rganilayotgan mavzuning ahamiyati. talabalarni umumiy kimyo fani va uning vazifalari bilan tanishadi, talabalarni biogen elementlar sinfi bilan tanishtirladi, biogen elementlarning tabiatda tarqalishi bilan o’rganadi, - s-,p- va d-biogen elementlar bilan va ularning organizmdagi biologik funksiyalari bilan, inson organizmida biogen elementlarning topografiyasi bilan tanishtiriladi. mashg’ulot rejasi 1. tibbiy kimyo kursiga kirish. 2. biogen elementlar xaqida tushuncha. 3. biogen elementlarning tabiatda tarqalishi 4. biogen elementlarni tasnifi 5. inson va biomuhit haqida tushuncha 6. mendeleyev davriy jadvalida biogen elementlarning joylashish qonuniyatlari va elementlarni inson organizmidagi ahamiyati. 7. elementlarning biokimyoviy hududlardagi miqdori va endemik kasalliklarni kelib chikishi 8. inson organizmida biogen elementlarning topografiyasi 9. biogen …

2 / 1

tiladi? 9. d-elementlarning qaysi birikmalari tibbiyotda dezinfeksiya uchun ishlatiladi? 10. ishqoriy va ishqoriy-yer metallar tuzlarining suvli eritmalari qanday muhitga ega bo’ladi va nima uchun? tibbiy kimyo fanining nomi (inglizchadan «medical chemistry») to`g`ridan-tog`ri dorivor moddalar kimyosi deb talqin qilinadi. hozirgi vaqtda u kimyo fanining sohasi sifatida biologik faol moddalrni izlab topish, ularni tarkibini isbotlash, sintezlash va organizmga ta`sir etish mexanizmini molekular darajada o`rganadi. shuningdek tibbiy kimyoning izlanishlari biologik faol moddalar ta`sir etayotgan organizm metabolitlarining tuzilishi, ularning kimyoviy tarkibi, fizik-kimyoviy holatlari, bioenergetikasini organishga ham qaratilgan. ko`rib turibmiz-ki tibbiy kimyo fanlararo ilm sohasi bo`lib, bioanorganik, biofizik, kolloid, bioorganik kimyo va to`liq shakillanib bo`lgan, tan olingan biokimyo, farmakologiya va farmatsevtik kimyo kabi fanlar asosida vujudga kelib, rivojlanib kelayotgan fandir. ko’p asrlar davomida tabbiy fanlar rivojlanishi natijasida tibbiyot va kimyo o’rtasida juda chuqur bog’liqliklar vujudga kelgan. bu fanlarni bir biriga singib ketishidan yangi ilmiy yo’nalishlar fanlar orasida o’z o’rnini topib kelmoqda. ular fiziologik jarayonlarni, kasalliklar …

3 / 1

uyuqliklar o’z tarkibida anorganik moddalarni ionlar holatida ham tutadi. shundan kelib chiqqan holda elektroliz jarayoni, elektrolitlar kimyosi, elektrod va oksidlanish-qaytarilish potensiallarini o’rganish tibbiyot oliy o’quv yurtlarida o’qish uchun zarur sohalardan bo’lib kelgan. sirt hodisalari, kolloid sistemalarning fizikasi va kimyosi asoslarini bilish, organizmda kechadigan sorbsiya, desorbsiya, elektrkinetik xodisalar mohiyatini tushinib yetishga asos bo’ladi. bioorganik kimyo hujayra va to’qimalar tarkibini tashkil qiluvchi biologik faol moddalar va organizmni sog’lomligini ta’minlovchi dorivor moddalarning tuzilishi va xosslarini o’rganadi. kimyo fani xozirgi zamon tibbiyotini rivojlanishida muhim o’rinni egallab, vrach ma’lumotining ajratib bo’lmaydigan bir qismidir. tibbiyot fanining va sog’liqni saqlash ishlarining rivoji mutaxassislarni fundamental fanlardagi bilimlarini kerakli darajada chuqur o’rganilishi kerakligini talab qiladi. buning ustiga tibbiyot nafaqat kasalliklarni davolash bilangina chegaralanib qolmay, ekologiya, toksikologiya, biotexnologiyalar va b. bilan ham shug’ullanib, ijtimoiy ta’minot sohasining katta bir qismiga aylanib bormoqda. kimyoning umumiy, analitik, fizik va kolloid, organik kimyo bo’limlari tibbiyot oliy o’quv yurtlarining o’quv rejalarida alohida ko’rilmaganligi sababli bu …

4 / 1

adir va shuning uchun o’simlik o’sadi. ozuqa moddalar hazm bo’lishida energiya va sog’liq uchun zarur bo’lgan moddalarga parchalanish kimyoviy reaksiyasi amalga oshadi. har qanday fanni o’rganish ilmiy usuldan boshlanishi kerak ilmiy usul har qaysi olim uchun tabiat mohiyatini anglash muhim masala ekanligi hisobga olinar ekan, ilmiy usulning barcha umumiy prinsiplari olimni nimani oylayotganini oydinlashtirib beradi. ilmiy usulning birinchi bosqichi tabiatni kuzatish va nimani kuzayotgan bo’lsa, shunga mos aniq savollar qo’ya bilishdan boshlanadi. kuzatuv gipotezalar eksperimentlar xulosalar kuzatishni tushuntirishga imkon beruvchi gipotezalar ilgari suriladi. gipoteza shunday tuzilishi kerakki, u tajribada isbotlana oladigan bo’lishi kerak. gipotezani tekshirish uchun bir necha tajribalar o’tkaziladi. tajribalar natijalarini tahlil qilish orqali chiqarilgan xulosa o’z navbatida gipotezaga bog’liq ravishda uni to’g’ri yoki noto’g’ri ekanligini tasdiqlashi kerak. agar o’tkazilgan tajribalar musbat natija bo’lsa, gipoteza tasdiqlanishi mumkin. agar tajribalar davomida yangi ma’lumotlar yig’ilsa, gipoteza qayta ko’rilishi, to’ldirilishi va o’zgartirilishi kerak. yer qatlamida kimyoviy elementlarning tarqalganligi yer yuzasida kimyoviy elementlar …

5 / 1

qlangan. organizmda ma’lum bo’lgan elementlardan 19 tasisiz hayot mavjud bo’la olmaydi. biosistemalarda mavjud bo’lgan 6ta element (vodorod, uglerod, azot, kislorod, fosfor va oltingugurtlar) juda katta ahamiyatga ega bolib, ular organogen elementlar deb ataladi. organogen elementlar oqsillar, nuklein kislotalar, aminokislotalar tarkibiga kirib, yerdagi hayot jarayonning asosini tashkil etadi. qolgan 12 ta element (natriy, magniy, kaltsiy, marganets, temir, kobalt, mis, rux, xlor va yodlar) organizmning hayotiy jarayonida faol ishtirok etadi. bu 12 ta elementni 10 tasi metallar bolib, ularni «hayotiy metallar» yoki biometallar deb nomlashadi. bu metallarning tirik organizmidagi faoliyatini o’rganish bioanorganik kimyo fanining asosiy vazifasidir. bu 10ta metalldan 6 tasi organizmda ko’p miqdorda uchraydi. kalsiy (1700 g.), kaliy (250 g.), natriy (70 g.), magniy (42 g.), temir (5 g.), rux (3 g.) miqdorda uchraydi. qolgan to’rttasi kamroq miqdorda uchraydi. odam organizmidiga kimyoviy elementlar shartli ravishda 3 ga bo’lib o’rganiladi. asosiy elementlar. makroelementlar. mikroelementlar 60 kg vaznli katta yoshdagi odamda asosiy elementlar …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tibbiy kimyoga kirish"

1- modul. mashg’ulot 1 mavzu: tibbiy kimyoga kirish. kimyo va atrof muhit. darsning maqsadi: kimyoning tibbiyot sohasidagi ahamiyati bilan tanishtirish. biogen elementlarning, ularning tasnifi, inson atrof-muhitda tarqalishi, organizmdagi biologik funksiyalari, elementlarning texnik taraqqiyot va atrof-muxitga ta’siri, endemik kasalliklarni kelib chiqishi, mikroelementoza kabi tushincha va bilimlarni o’rgatish, shakllantirish va chuqurlashtirish o’rganilayotgan mavzuning ahamiyati. talabalarni umumiy kimyo fani va uning vazifalari bilan tanishadi, talabalarni biogen elementlar sinfi bilan tanishtirladi, biogen elementlarning tabiatda tarqalishi bilan o’rganadi, - s-,p- va d-biogen elementlar bilan va ularning organizmdagi biologik funksiyalari bilan, inson organizmida biogen elementlarning...

This file contains 1 page in DOC format (648.5 KB). To download "tibbiy kimyoga kirish", click the Telegram button on the left.

Tags: tibbiy kimyoga kirish DOC 1 page Free download Telegram