chiziqli kollayderlar kurs ishi

PPTX 16 pages 896.8 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 896.8 KB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

prezentatsiya powerpoint chiziqli kollayderlar tf-2301 guruhi talabasi ergasheva shaxlo reja; 1. chiziqli kollayderlarning asosiy tamoyillari. 2 .chiziqli kollayderlarning turlari va tuzilishi. 3. chiziqli kollayderlarning ilmiy va amaliy ahamiyati. 4.xulosa. chiziqli kollayderlar chiziqli kollayderlar(linear collider)- bu zarralarni to’g’ridan –to’g’ri chiziqli yonalishda tezlatib ,ularni bir- biri bilan to’qnashishini ta’minlaydigan tezlatgichlar turidir.ular asosan electron va positron kabi zarralarning yuqori energiya darajasida to’qnashuvga keltirish uchun ishlatiladi. 1.1 rasm chiziqli kollayder sxemasi tasnifi  1.1 rasm chiziqli kollayderning sxematik tasviridir. unda elektronlar (electrons) va pozitronlar (positrons) yo'llari ko'rsatilgan, ularning har biri o'zining asosiy linak (main linac) va damping halqalari (damping rings) orqali harakatlanadi. rasmda chiziqli kollayderning uzunligi taxminan 31 km ekanligi ham ko'rsatilgan, shuningdek, maydonchalar soni bilan solishtirish uchun futbol maydoni tasviri ham joylashtirilgan.  xalqaro chiziqli kollayder (ilc) — bu taklif etilayotgan chiziqli zarracha tezlatgichidir. dastlabki bosqichda 500 gev energiyada to‘qnashuvlarni amalga oshirishi rejalashtirilgan bo‘lib, keyinchalik uni 1000 gev (1 tev) gacha oshirish imkoniyati …

2 / 16

ida ,u yaponiya hududida tashkil etilishi mumkin.  clic(compact linear collider)- elektron-positron toqnashuvlarini yanada yuqori energiyada amalga oshirish. u 3tevgacha energiya diapazoniga ega.  unda 2 bosqichli tezlatish tizimi ,va yuqori chastotali (12ghz)tebranishlardan foydalanadi.  qolganlardan kichikroq hajm va yuqori energiya imkonyati bilan ajralib turadi. xalqaro chiziqli kollayder (ilc)  xalqaro chiziqli kollayder (ilc) haqida  xalqaro chiziqli kollayder (ilc) koinot haqidagi eng chuqur sirlarni ochishda zarur bo‘lgan vosita bo‘ladi. ilc fiziklarga nihoyatda yuqori energiyali sohalarni aniq o‘rganish imkonini beradi.  taxminan 20 kilometrga cho‘zilgan ikki chiziqli tezlatkichdan iborat bo‘lgan ilc elektronlar va ularning antimoddasi — pozitronlarni yorug‘lik tezligiga yaqin tezlikda to‘qnashadi. har soniyada deyarli 7 000 marta to‘qnashadigan bu zarrachalar turli yangi zarralarni hosil qiladi. bu esa insoniyat tarixidagi eng fundamental savollarga javob topishda yordam berishi mumkin: higgs bozoni nima? qora modda va qora energiya nimadan iborat? super simmetriya mavjudmi? xalqaro chiziqli kollayder(ilc) kompakt chiziqli kollayder(clic)  kompakt chiziqli …

3 / 16

ir. shuning uchun, katta adron kollayderidagi proton-proton to‘qnashuvlariga nisbatan, clic’dagi elektron-pozitron to‘qnashuvlari higgs bozoniga oid aniqroq va to‘ldiruvchi ma’lumotlarni taqdim eta oladi. . kompakt chiziqli kollayder (compact linear collider — clic) — bu yuqori energiyali zarrachalarni, masalan, elektron va pozitronlarni bir- biriga qarama-qarshi yo'nalishda tezlatib, ularni to'qnashishini ta'minlaydigan ilmiy asbobdir. uning ishlash prinsipi quyidagicha: 1.zarrachalar manbai: elektronlar va pozitronlar alohida manbalardan olinadi. elektronlar manbai elektronlarni chiqaradi, pozitronlar manbai esa pozitronlarni .2. tezlatish: har bir zarracha alohida chiziqli tezlatgichda (linear accelerator) yuqori energiyaga yetkaziladi. bu tezlatgichlar zarrachalarni to'g'ri chiziqda tezlatadi, bu esa ularning tezligini yorug'lik tezligiga yaqinlashtiradi .3. to'qnashuv nuqtasi: tezlatilgan elektron va pozitron zarracalar to'qnashuv nuqtasida bir-biriga qarama-qarshi yo'nalishda kelib, to'qnashadi. bu to'qnashuv natijasida yangi zarrachalar paydo bo'ladi, ular kvant fizikasining fundamental qonunlarini o'rganish uchun tahlil qilinadi .4. detektorlar: to'qnashuv natijasida paydo bo'lgan zarrachalar detektorlar yordamida aniqlanadi va o'rganiladi. detektorlar zarrachalarning yo'nalishi, energiyasi va boshqa xususiyatlarini o'lchaydi .5. ma'lumotlarni tahlil …

4 / 16

lic) loyihasining xaritasidir. bu xaritada clicning uchta bosqichi va ularning joylashuvi ko‘rsatilgan: clic380: 380 gev energiyaga ega bo‘lgan dastlabki bosqich, uzunligi taxminan 11.4 km. clic1500: 1.5 tev energiyaga ega bo‘lgan ikkinchi bosqich, uzunligi taxminan 29.0 km. clic3000: 3.0 tev energiyaga ega bo‘lgan uchinchi bosqich, uzunligi taxminan 50.1 km.  xarita shveytsariya va fransiya chegarasida joylashgan bo‘lib, clic loyihasi cern hududida amalga oshiriladi. xaritada shuningdek, lhc (large hadron collider) joylashuvi ham ko‘rsatilgan, bu esa clic bilan solishtirish uchun foydalidir.  clic loyihasi yuqori energiyali elektron-pozitron to‘qnashuvlarini amalga oshirishga mo‘ljallangan bo‘lib, u fizik tadqiqotlarda yangi zarracha va fenomenlarni kashf etishda muhim rol o‘ynashi kutilmoqda. clic va ilc farqi va o’xshash tomonlari o’xshash tomonlari  ikkalasi ham chiziqli electron – positron kollayderlar bo’lib ,yuqori energiyali zarrachalar to’qnashuvini o’rganishga mo’ljallangan.  maqsadlari: yani fizikani ,ayniqsa standart modeldan tashqari hodisalarni o’rganish.  har ikkala kollayder ham ko’p kilometric chiziqli tunellardan tashkil topgan. farqli tomonlari  …

5 / 16

‘zaro ta’sirlari haqida yangi bilimlar hosil qilinadi. clic va ilc loyihalari nafaqat yangi fizikani kashf etish, balki texnologik innovatsiyalarni rivojlantirishda ham katta ahamiyatga ega.  kompakt chiziqli kollayder yuqori energiyaga erishish uchun yuqori chastotali rf tezlatuvchi texnologiyasidan foydalanadi, bu esa uni texnik jihatdan murakkab, ammo energiya sohasida yanada samarali qiladi. xalqaro chiziqli kollayder esa superconducting rf texnologiyasiga asoslangan bo‘lib, ishonchliligi va bosqichma-bosqich kengaytirilishi bilan ajralib turadi.  ummuman olganda, chiziqli kollayderlar zamonaviy zarracha fizikasi va fundamental ilm-fanning rivojlanishida muhim o‘rin tutadi. ularning rivojlanishi nafaqat ilmiy, balki texnologik taraqqiyotga ham katta hissa qo‘shadi. kelajakda bu sohadagi tadqiqotlar yangi kashfiyotlar va innovatsiyalar uchun poydevor bo‘lib xizmat qilishi kutilmoqda. foydalanilgan adabiyotlar;  1. https://en.wikipedia.org/wiki/international_linear_collider  2. https://linearcollider.org/  3. https://home.cern/science/accelerators/compact-linear-collider  4. https://en.wikipedia.org/wiki/compact_linear_collider  5.chatgpt tarjima qilish uchun. https://en.wikipedia.org/wiki/international_linear_collider https://linearcollider.org/ https://home.cern/science/accelerators/compact-linear-collider https://en.wikipedia.org/wiki/compact_linear_collider chiziqli kollayderlar reja; chiziqli kollayderlar (2) slide 4 1.1 rasm chiziqli kollayder sxemasi tasnifi chiziqli kollayderlarning turlari va tuzilishi xalqaro chiziqli …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "chiziqli kollayderlar kurs ishi"

prezentatsiya powerpoint chiziqli kollayderlar tf-2301 guruhi talabasi ergasheva shaxlo reja; 1. chiziqli kollayderlarning asosiy tamoyillari. 2 .chiziqli kollayderlarning turlari va tuzilishi. 3. chiziqli kollayderlarning ilmiy va amaliy ahamiyati. 4.xulosa. chiziqli kollayderlar chiziqli kollayderlar(linear collider)- bu zarralarni to’g’ridan –to’g’ri chiziqli yonalishda tezlatib ,ularni bir- biri bilan to’qnashishini ta’minlaydigan tezlatgichlar turidir.ular asosan electron va positron kabi zarralarning yuqori energiya darajasida to’qnashuvga keltirish uchun ishlatiladi. 1.1 rasm chiziqli kollayder sxemasi tasnifi  1.1 rasm chiziqli kollayderning sxematik tasviridir. unda elektronlar (electrons) va pozitronlar (positrons) yo'llari ko'rsatilgan, ularning har biri o'zining asosiy linak (...

This file contains 16 pages in PPTX format (896.8 KB). To download "chiziqli kollayderlar kurs ishi", click the Telegram button on the left.

Tags: chiziqli kollayderlar kurs ishi PPTX 16 pages Free download Telegram