istye‘mol, jamg’arma va invyestitsiyalar

DOCX 23.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1403156088_43561.docx istye‘mol, jamg’arma va invyestitsiyalar reja: 1. iste‘mol va jamg’armaning iqtisodiy mazmuni hamda ularning o’zaro bog’liqligi. 1. jamg’arishning mohiyati, omillari va samaradorligi. 1. investitsiyalar va uning darajasini belgilovchi omillar. 1. jamg’arma va investitsiya o’rtasidagi muvozanatni ta‘minlash muammolari. 1-savol. iste‘mol va jamg’armaning iqtisodiy mazmuni hamda ularning o’zaro bog’liqligi milliy iqtisodiyotning yaratishdan hosil bo’lgan milliy daromad iste‘mol va jamg’arish maqsadlarida ishlatiladi. iste‘mol jamiyat iqtisodiy ehtiyojlarini qondirish jarayonida ishlab chiqarilgan tovar va xizmatlaran foydalanishni bildiradi. bunda unumli va shaxsiy iste‘mol farqlanadi. unumli iste‘mol bevosita ishlab chiqarish jarayoniga tegishli bo’lib, ishlab chiqarish vositalari va inson ishchi kuchining iste‘mol qilinishini, ya‘ni ulardan ishlab chiqarish maqsadida foydalanish jarayonining anglatadi. shaxsiy iste‘mol ishlab chiqarish sohasidan tashqarida ro’y berib, bunda iste‘mol buyumlaridan bevosita foydalaniladi. iste‘mol jarayonida turli xil moddiy va ma‘naviy ne‘matlardan foydalaniladi. iste‘mol yakka tartibda va jamoa bo’lib iste‘mol qilinadi va ularni farqi bo’ladi. alohida shaxsning o’z ixtiyorida bo’lgan ne‘matlarni iste‘mol qilishi yakka tartibdagi iste‘molga, jamiyat a‘zolari …

bu barcha xo’jaliklar daromadidan iste‘mol sarflarini ayirib tashlansa uning hajmini tashkil qiladi. barcha xo’jaliklar daromadi quyidagi yig’indidan iborat bo’ladi: xd =c+s (1) bu yerda: xd – barcha xo’jaliklar daromadi; s - iste‘mol miqdori; s -jamg’arma miqdorini bildiradi. iste‘mol va jamg’arma darajasini aniqlab beruvchi asosiy omil milliy daromad hisoblanadi. milliy daromad tarkibida turli soliqlar ham mavjud bo’ladi. shu sababli soliqlar to’langandan keyin aholi qo’lida qoladigan daromad iste‘mol sarflari va shaxsiy jamg’arma yig’indisiga teng bo’ladi. aholi qo’lidagi qoladigan daromad ixtiyordagi yoki sof daromad deb ataladi. iste‘mol va jamg’arma hajmi hamda unga ta‘sir ko’rsatuvchi omillar o’rtasidagi bog’liqlik iste‘mol va jamg’arma funktsiyasi deyiladi. bu funktsiyalar bayon etishda klassik iqtisodchilar va keynschilarning nuqtai nazarlari farqlanadi. klassik iqtisodchilarning fikriga ko’ra, kishilar o’z mablag’larini qo’shimcha daromad keltirgan taqdirda jamg’armaga yo’naltirishga harakat qiladilar. shunga ko’ra, banklarning real foiz stavkasi qanchalik yuqori bo’lsa, ularning jamg’armaga qiziqishlari shu qadar kuchli bo’ladi, ya‘ni jamg’arma real foiz stavkasining o’sib boruvchi funktsiyasi deyiladi …

boruvchi funktsiyasi hisoblaadi: ya‘ni, c = g’ (xd). (2) aholi daromadlarining iste‘molga sarflanadigan ulushi iste‘molga o’rtacha moyillik (io’m) deyiladi va qo’yidagicha aniqlanadi: io’m = iste‘mol sarflari hajmi = c (3) sof daromad xajmi xd aholi daromadining jamg’armaga ketadigan ulushi esa jamg’armaga o’rtacha moyillik (jo’m) deyiladi: jo’m = jamg’arma hajmi = s (4) sof daromad hajmi xd daromad hajmining o’zgarishi natijasida iste‘mol sarflari hajmining o’zgarishi darajasi iste‘molga keyingi qo’shilgan moyillik (iqm) deyiladi, yoki ikm = iste‘moldagi o’zgarish (5) sof daromaddagi o’zgarish. iqtisodiyotning barqaror rivojlanishi, tadbirkorlik faoliyatining samarali amalga oshishida jamg’arish jarayonlarining ahamiyati beqiyosdir. shunga ko’ra, jamg’arishning mohiyati, uning omillari va samaradorligi ko’rsatkichlarini alohida ko’rib chiqish maqsadga muvofiq hisoblanadi. 2-savol. jamg’arishning mohiyati, omillari va samaradorligi jamg’arish deb, milliy daromadning bir qismi asosiy va aylanma kapitallarni, shuningdek ehtiyot zahiralarini ko’paytirish uchun sarflanishiga aytiladi. jamg’arilgan mablag’larining moddiy ishlab chiqarish sohasinig asosiy kapitallarini va aylanma mablag’larini kengaytirishga ketadigan qismi ishlab chiqarish sohasidagi jamg’arish summasini hosil …

elishi mumkin. masalan, uning haddan tashqari ortishi natijasida investitsion sarflar samaradorligi pasayib ketishi mumkin, chunki kapital mablag’lar hajmi bilan qurilish tashkilotlarining quvvatlari, materiallar va uskunalar yetkazib berish imkoniyatlari, infratuzilmaning rivolanishi o’rtaida omutanosiblik paydo bo’ladi. oqibatda iqtisodiy o’sish pasayib ketishi tamoyiliga ega bo’ladi. jamg’arish hajmi milliy daromadining bir qismini tashkil etadi va shu ababli milliy daromad hajmi ko’payishini belgilaydigan omillar jamg’arish miqdorini ham belgilab beradi. bu omillardan asosiysi qo’llaniladigan resurslar masasi va ularning unumdorligidir. jamg’arish miqdori ishlab chiqarish jarayonida xam ashyo, materiallar, energiyani tejab-tergab sarflashga ham bog’liq. mahsulot birligiga ularni sarflashni kamaytirish moddiy vosilaraning o’sha miqdorida mahsulotlarni ko’proq hamida ishlab chiqarishga imkon beradi. 3-savol. investitsiyalar va uning darajasini belgilovchi omillar investitsiyalar – asosiy va aylanma kapitalni qayta tiklash va ko’paytirishga, ishlab chiqarish quvvatlarini sarflarining pul shaklidagi ko’rinishidir. u pul mablag’lari, bank kreditlari, aktsiya va boshqa qimmatli qog’ozlar ko’rinishida amalga oshiriladi. pul mablag’lari ko’rinishidagi investitsiya nominal investitsiya, ana shu mablag’lariga sotib olish …

chi sanoat, qishloq xo’jaligi va boshqa korxonalar jag’armasi ham ivestitsiya manbai bo’lib hisoblanadi. bu o’rinda “jamg’aruvchi” va “investor” bir sub‘ektda mujassamlashadi. investitsion faoliyati quyidagi manbalar hisobiga amalga oshirilishi mumkin: - investorlarning o’z moliyaviy resurslari (foya, amortizatsiya aratmalari, pul jamg’armalari va h.k) - qarz olingan moliyaviy mablag’lar (obligitsiya, zayomlari, bank kreditlari). - jalb qilingan moliyaviy mablag’lar (aktsiyalarni sotishdan olingan mablag’lar, jismoiy va huquqiy shaxslarning pay va boshqa tulovlari) - davlat byujeti mablag’lari; - chet elliklar mablag’lari. mamlaktimizda investitsiyalarning moliyalashtirish manbalari tuzilishi ham yillar davomida o’zgarib bormoqda. jumladan, yildan yilga davlat byudjeti mablag’larining ulushi kamayib, korxona mablag’lari; to’g’ridan – to’g’ri xorijiy investiiyalar hamda nobyudjet fondlar mablag’larining ulushi oshib bormoqda. investitsiyalarga sarflar darajasini ikkita asosiy omil belgilab beradi: investitsiya sarflaridan kutilayotgan foyda normasi; foiz stavkasi. investitsiyalarga qilinadigan sarflarning harakatlantiruchi motivi foyda hisoblanadi. tadbirkorlar ishlab chiqarish vositalarini qachonki ular foyda keltiradigan bo’lsa, sotib oladilar. investitsiya darajasiga kutilayotgan sof foyda normasi va foiz stavkasidan tashqari …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "istye‘mol, jamg’arma va invyestitsiyalar"

1403156088_43561.docx istye‘mol, jamg’arma va invyestitsiyalar reja: 1. iste‘mol va jamg’armaning iqtisodiy mazmuni hamda ularning o’zaro bog’liqligi. 1. jamg’arishning mohiyati, omillari va samaradorligi. 1. investitsiyalar va uning darajasini belgilovchi omillar. 1. jamg’arma va investitsiya o’rtasidagi muvozanatni ta‘minlash muammolari. 1-savol. iste‘mol va jamg’armaning iqtisodiy mazmuni hamda ularning o’zaro bog’liqligi milliy iqtisodiyotning yaratishdan hosil bo’lgan milliy daromad iste‘mol va jamg’arish maqsadlarida ishlatiladi. iste‘mol jamiyat iqtisodiy ehtiyojlarini qondirish jarayonida ishlab chiqarilgan tovar va xizmatlaran foydalanishni bildiradi. bunda unumli va shaxsiy iste‘mol farqlanadi. unumli iste‘mol bevosita ishlab chiqarish jarayoniga tegishli bo’lib, ishlab chiqarish...

DOCX format, 23.0 KB. To download "istye‘mol, jamg’arma va invyestitsiyalar", click the Telegram button on the left.

Tags: istye‘mol, jamg’arma va invyest… DOCX Free download Telegram