bozor iqtisodiyotining shahllanish xususiyatlari

PPTX 29 стр. 179,6 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 29
prezentatsiya powerpoint o’zbekistonda bozor iqtisodiyotining shakllanish xususiyatlari. r e j a: • bozor iqtisodiyotining mohiyati va uning asosiy belgilari. • bozor iqtisodiyotiga o‘tishning “o‘zbek modeli”, uning tamoiyllarni va xususiyatlari. • o‘zbekistonda bozor iqtisodiyotiga o‘tishning tamoyillari va xususiyatlari • respublikada bozor islohotlarini amalga oshirish va uning asosiy yo‘nalishlari.  bozor iqtisodiyotining amal qilish mexanizmi ko‘plab asrlar davomida tarkib topib, shakllanib, hozirgi davrda madaniylashgan shaklni kasb etdi va ko‘pgina mamlakatlarda hukmron iqtisodiy tizimga aylandi. mazkur iqtisodiyotning barqarorligi shu bilan izohlanadiki, uzoq davrli iqtisodiy evolyusiya davomida uning amal qilishining asosiy klassik qoidalari saqlanib qoldi.  oldingi bobda aytganimizdek, xususiy mulkchilikning paydo bo‘lishi va ijtimoiy mehnat taqsimotining ro‘y berishi bozor iqtisodiyotining kelib chiqishi va mavjud bo‘lishing umumiy sharoiti hisoblanadi. xususiy mulkchilik va mehnat taqsimoti ijtimoiy xo‘jalikning tovar shaklini taqozo qiladi, tovar ishlab chiqarishning mavjud bo‘lishi o‘z-o‘zidan pul muomalasi, ayirboshlash, taqsimlash va iste’molning bozorga oid xususiyatini ko‘zda tutadi. tovar ishlab chiqarishning rivojlanishi bozor iqtisodiyoti taraqqiyotining …
2 / 29
ad qilib qo‘ymagan, asosan iqtisodiyotni tartibga solish vazifasini amalga oshiradigan, har xil byudjet tashkilotlari va muassasalari sifatida namoyon bo‘ladi.  bank – iqtisodiyotning me’yorda amal qilishi uchun zarur bo‘lgan pul massasi harakatini tartibga soluvchi moliya- kredit muassasasi. bozor iqtisodiyotini tartibga solish mexanizmi taklif raqobat narx talab bozor iqtisodiyotiga o‘tish davrining umumiy mazmuni iqtisodiy munosabatlarning alohida unsurlarini isloh qilish yoki iqtisodiy siyosatga tuzatishlar kiritish emas, balki butun iqtisodiy munosabatlar tizimini o‘zgartirishdan iboratdir. bozor iqtisodiyotiga o‘tish davri – ma’muriy- buyruqbozlik tizimini bartaraf etish yoki tubdan o‘zgartirish hamda bozor tizimining asoslarini shakllantirish jarayonlari amalga oshiriluvchi tarixiy davrdir.  1980-1990 yillarga kelib dunyoda ro‘y bergan muhim o‘zgarishlar iqtisodiy taraqqiyot istiqbollari to‘g‘risidagi nazariyalarni qaytadan ko‘rib chiqish va ularga jiddiy o‘zgartirishlar kiritishni zarur qilib qo‘ydi. chunki, bu vaqtga kelib g‘arbiy mamlakatlarda uzoq vaqtdan beri (a.smit davridan boshlab) hukm surib kelgan erkin iqtisodiy tartibga solish, ya’ni iqtisodiyotning o‘zini-o‘zi tartibga solish g‘oyasi ham, iqtisodiyotni markazlashtirilgan tarzda tartibga solish …
3 / 29
otgan mamlakatlar yo‘li;  3) sobiq sotsialistik mamlakatlar yo‘li;  4) sotsializm g‘oyalarini samarali bozor iqtisodiyotini vujudga keltirish mexanizmi bilan qo‘shib olib borish yo‘li (xitoy, vetnam). jahon tajribasi ko‘rsatishicha, bozor iqtisodiyotiga revolyusion yo‘l bilan, ya’ni jadal usulda yoki evolyusion yo‘l bilan, ya’ni bosqichma-bosqich o‘tish mumkin. birinchi holda, tub islohotlarni o‘tkazish, avvalgi tizimni va tarkib topgan iqtisodiy munosabatlarni birdagina va batamom sindirish talab etilib, «karaxt qilib davolash» usuli («shokovaya terapiya») deb ataladi. eski iqtisodiy munosabatlarni bosqichma-bosqich yangi bozor munosabatlariga aylantira borib, samarali bozor iqtisodiyotini shikassiz vujudga keltirish mumkin. islohotlar tajribasi shuni ko‘rsatadiki, evolyusion yo‘l kamroq ijtimoiy larzalarga olib keladi, ancha izchil va muqarrardir. tartibga solinadigan bozor iqtisodiyotiga o‘tish yo‘llarigina emas, balki uning andozalari ham xilma-xildir. eng avvalo, ular shunday bozor iqtisodiyoti vujudga keltirilayotgan va amal qilib turgan mamlakatlarning milliy xususiyatlari va an’analari bilan farq qiladi. shu boisdan bozor iqtisodiyotining ma’lum andozalari ularni amalga oshiruvchi muayyan mamlakatga mansubligiga qarab ajratiladi. masalan, germaniya, …
4 / 29
 - ichki va tashqi bozorlarda transaksion bitimlar ustidan davlat nazoratini pasaytirish. 2. iqtisodiyotni monopoliyadan chiqarish va raqobat muhitini yaratish. bu yo‘nalish quyidagi jarayonlarning amalga oshirilishini taqozo etadi: - barcha iqtisodiy agentlarning ish faolligi uchun teng imkoniyat va sharoitlar yaratilishi; - bozorga xorijiy raqobatchilar ham kirishi uchun imkon berilishi; - kichik biznesning rivojlanishiga halaqit beruvchi ma’muriy to‘siqlarni olib tashlash, imtiyozli kreditlar berish orqali qo‘llab-quvvatlash va tarmoqqa kirishidagi to‘siqlarni pasaytirish; - tabiiy monopoliyalarning narx va mahsulot sotish siyosatini tartibga solish va boshqalar. 3. institutsional o‘zgarishlar. mazkur o‘zgarishlar quyidagi sohalarni qamrab oladi: - mulkchilik munosabatlarini o‘zgartirish, jumladan, xususiy sektorni yaratish; - bozor infratuzilmasini (tijorat banklari, tovar va fond birjalari, investitsiya fondlari va h.k.) shakllantirish; - iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solishning yangi tizimini yaratish;  4. tarkibiy o‘zgarishlar. tarkibiy o‘zgarishlar birinchi navbatda iqtisodiyot va uning alohida tarmoqlari tarkibida oldingi tizimdan qolgan nomutanosibliklarni yumshatish yoki bartaraf etishga yo‘naltirilgan. iqtisodiyot tarkibiy tuzilishini qayta qurishdan asosiy …
5 / 29
tish davri iqtisodiyoti uchun o‘ta muhim hisoblanadi.  6. bozor xo‘jaligiga mos bo‘lgan aholini ijtimoiy himoyalash tizimini shakllantirish. bu tizim aholining nisbatan muhtoj qatlamini aniq ijtimoiy qo‘llab-quvvatlashga o‘tishga yo‘naltirilgan. markazlashgan ma’muriy-buyruqbozlikka asoslangan iqtisodiyotdan bozor iqtisodiyotiga o‘tishda maqsad bir xil bo‘lsa-da, turli mamlakatlar turli yo‘llarni tanlashlari mumkin. hammaga ma’lumki, bir tizimdan ikkinchi tizimga o‘tishning revolyusion va evolyusion yo‘llari mavjud. polsha, chexoslovakiya, rossiya va boshqa ayrim mamlakatlar bozor iqtisodiyotiga o‘tishning revolyusion yo‘lini, birdaniga katta to‘ntarishlar qilish yo‘lini tanladilar.  «bizning bozor munosabatlariga o‘tish modelimiz respublikaning o‘ziga xos sharoitlari va xususiyatlarini, an’analar, urf-odatlar va turmush tarzini har tomonlama hisobga olishga, o‘tishdagi iqtisodiyotni bir yoqlama, beso‘naqay rivojlantirishning mudhish merosiga barham berishga asoslanadi», deb yozadi mamlakatimiz prezidenti islom karimov.  karimov i.a. o'zbekiston buyuk kelajak sari. t.: o'zbekiston, 1998, 101-102- betlar.  o‘zbekistonda bozor munosabatlariga o‘tish yo‘li ijtimoiy- yo‘naltirilgan bozor iqtisodiyotini shakllantirishga qaratilgan. bu yo‘lni amalga oshirishga, iqtisodiyotni tubdan isloh qilishga prezidentimiz i.karimov tomonidan ishlab …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 29 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "bozor iqtisodiyotining shahllanish xususiyatlari"

prezentatsiya powerpoint o’zbekistonda bozor iqtisodiyotining shakllanish xususiyatlari. r e j a: • bozor iqtisodiyotining mohiyati va uning asosiy belgilari. • bozor iqtisodiyotiga o‘tishning “o‘zbek modeli”, uning tamoiyllarni va xususiyatlari. • o‘zbekistonda bozor iqtisodiyotiga o‘tishning tamoyillari va xususiyatlari • respublikada bozor islohotlarini amalga oshirish va uning asosiy yo‘nalishlari.  bozor iqtisodiyotining amal qilish mexanizmi ko‘plab asrlar davomida tarkib topib, shakllanib, hozirgi davrda madaniylashgan shaklni kasb etdi va ko‘pgina mamlakatlarda hukmron iqtisodiy tizimga aylandi. mazkur iqtisodiyotning barqarorligi shu bilan izohlanadiki, uzoq davrli iqtisodiy evolyusiya davomida uning amal qilishining asosiy klassik qoidalari saqlanib qoldi.  oldingi bobda aytgan...

Этот файл содержит 29 стр. в формате PPTX (179,6 КБ). Чтобы скачать "bozor iqtisodiyotining shahllanish xususiyatlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: bozor iqtisodiyotining shahllan… PPTX 29 стр. Бесплатная загрузка Telegram