ташқи савдони давлат томонидан тартибга солиш ва бошқариш йўллари

DOC 187,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1403154573_43547.doc ташқи савдони давлат томонидан тартибга солиш ва бошқариш йўллари режа: 1. халқаро савдода давлатнинг роли 2. ташқи савдони давлат томонидан тартибга солишнинг тарифли усуллари 3. тариф сиёсатининг асосий кўринишлари 4. тарифли бошқарувнинг афзаллик ва камчиликлари 5. ташқи савдони тартибга солишнинг нотариф усуллари халқаро савдода давлатнинг роли ҳар қандай давлатнинг ташқи савдо сиёсати ҳукуматнинг умумиқтисодий йўналишининг муҳим таркибий қисми саналади, янада торроқ маънода эса экспорт-импорт товар оқимлари ҳажми, товар таркиби ва жуғрофий йўналишини тартибга солиш билан боғлиқ бюджет-солиқ фаолияти соҳаларидан биридир. ташқи савдо сиёсати хўжалик ривожланишининг ички жиҳатлари билан узвий боғлиқ бўлганлиги учун унинг бош вазифаси мамлакат ичкарисида кенгайтирилган такрор ишлаб чиқариш ва миллий бойликни кўпайтириш учун зарур бўлган қулай ташқи иқтисодий шарт-шароитларни шакллантириш ҳисобланади. эркин савдо сиёсати (ёки фритредлик — инглизча free trade) иқтисодий ҳаётнинг бир ҳодисаси сифатида xviii асрнинг иккинчи ярмида пайдо бўлди. унинг назарий жиҳатдан асосланишида а. смитнинг машҳур асари - «халқлар бойлиги табиати ва сабаблари» ҳал …

шкилотларини тартибга солиш борасида ролини сезиларли ошганлигини ҳисобга олсак, бу ўз-ўзидан тушунарли, албатта. бироқ эркин савдо сиёсатининг унсурлари кўплаб мамлакатларнинг иқтисодий курсида ҳозир ҳам сезиларли, айниқса, ривожланган ва ҳудуди ҳамда ресурслари жиҳатидан кичик бўлган мамлакатларда, масалан, сингапурда. иқтисодий назарияда одатда эркин савдо протекционизм сиёсатига (ингл. protection — ҳимоя, ҳомийлик), яъни миллий иқтисодиётни ички ва ташқи бозор тамойилларининг салбий таъсирларидан ҳимоялаш мақсадида давлат томонидан жорий этиладиган иқтисодий ва маъмурий чора-тадбирлар тизими қарама-қарши қўйилади. протекционизм ўз моҳиятига кўра, илк давлатлар шаклланган пайтдан буён мавжуд. бу сиёсатнинг принциплари назарий жиҳатдан америкалик давлат арбоби а. гамильтон (xviii асрнинг охири) ва таниқли немис иқтисодчиси ф. лист (xix асрнинг ўрталари) асарларида ишлаб чиқилган. бироқ протекционизм амалий чора-тадбирлар серияси сифатида сайёрамизда сўл (ссср) ва ўнг («учинчи рейх» - фашистлар германияси) сиёсий оқимларнинг тоталитар режими даврида ўз кульминациясига етган. бу мамлакатларда савдо соҳасига давлат монополияси хос эди. юқорида қайд этиб ўтилгандек, халқаро иқтисодий муносабатларнинг асосий тамойили сифатида янада …

(мос равишда тарифсиз) усулларидан фойдаланилганда бозор механизмига давлат органлари томонидан таъсир ўтказилади, уларнинг қарорлари ва ҳатти-ҳаракатлари кўп жиҳатдан ишлаб чиқарувчилар ва истеъмолчиларнинг хоҳишларини белгилаб беради. тарифли усуллар товар нархига бевосита таъсир қилади. бу усуллар давлатлар ташқи савдо амалиётида энг кенг тарқалган, чунки улар бирданига учта вазифани ҳал қилиш имконини беради: 1) фискал — бюджет учун қўшимча маблағларни олиш; 2) рағбатлантирувчи — хорижий ҳамкорлар билан алоқаларни ривожлантириш; 3) протекционистик — миллий товар ишлаб чиқарувчилар учун қулай шарт-шароитларни яратиш. ташқи савдони тарифли тартибга солиш усуллари қаторига божхона божлари, божлар, йиғимлар, шунингдек, бошқа билвосита солиқлар, мас. акцизлар киради. тарифсиз усуллар - товар айирбошлашга таъсир қилиш дастакларини, яъни олиб кириладиган ёки олиб чиқиладиган маҳсулот ҳажми ва номенклатурасини чеклашни билдиради. улар кўпроқ ривожланаётган ва ҳукумат томонидан протекционистик иқтисодий сиёсатни талаб қилувчи, бозор тузилмалари шаклланаётган ўтиш даври иқтисодиётли мамлакатларга хосдир. тарифсиз таъсир қилиш воситаларига квоталаш, лицензиялаш, экспортни субсидиялаш, демпинг, картель битимлар ва мамлакатлар ўртасидаги товар оқимларининг …

шунингдек, бошқа билвосита солиқлар, акцизлар киради. тариф сиёсатининг асосий кўринишлари миллий хўжалигининг ҳолатига боглик равишда божхона сиёсати олиб боришнинг икки вариантини ажратиб кўрсатиш мумкин - иқтисодий ривожланган ва ривожланаётган мамлакатлардаги божхона сиёсатлари. ривожланган мамлакатлар учун куп устунли тарифлар хос булиб, у турли импорт божи ставкалари: барча давлатлар учун тааллукли булган микдори баланд умумий ставкалар, энг қулай шароит яратиш режими ставкаси (икки мамлакат уртасида келишилган холда урнатилган савдо операцияларининг имтиёзли тартиби), камбагал, паст даражада ривожланган иқтисодиётли мамлакатлардан килинадиган импортлар учун белгиланган преференциал коэффицентли ставкаларни назарда тутади. ривожланган мамлакатлар божхона тарифларининг бошка бир хусусияти, бу тарифларнинг 1988 йилда жорий этилган «халқаро товарларни тавсифлаш ва кодлаштиришнинг уйгунлаштирилган тизими» (ут) билан корреляцияси (ўзаро боғлиқлиги) ҳисобланади. ривожланаётган мамлакатлар гуруҳи божхона сиёсатининг узига хос хусусияти экспорт божларидан кенг куламда фойдаланиш ва нисбатан юкори импорт тарифи ставкаларини ушлаб туриш (бу ставкалар ривожланган мамлакатлар учун мисли курилмаган даражага етади - 50-100 фоизгача, миср, эквадор, покистонда ҳатто бундан ҳам …

савдони давлат томонидан тартибга солишнинг энг кенг тарқалган усулларидан бири божхона божлари ҳисобланади. божхона божи иқтисодий моҳияти жиҳатидан товар давлат чегарасидан ўтаётганда олинадиган махсус пул йиғими, солиқни билдиради. божхона божлари кўринишларининг турли-туманлиги уларнинг товар оқимларини тартибга солиш жараёнида бажарадиган функцияларининг ниҳоятда кенг кўламлилиги билан тушунтирилади. эслатиб ўтамиз, божхона божларини жорий этишдан асосий мақсад: бюджетнинг даромад қисмини кўпайтириш ва «ноҳалол» рақобат билан курашишдир. шунинг учун ҳам савдога таъсир ўтказишнинг бу усулидан ҳозирги кунда жаҳоннинг юздан ортиқ мамлакатида фойдаланилади. товар оқимларининг йўналишига боғлиқ равишда импорт, экспорт ва транзит божлари мавжуд. импорт божларини жорий қилиш миллий компаниялар (резидентлар)га ишлаб чиқаришни кенгайтириш имкониятини беради, чунки улар жаҳон бозоридаги ўртача даражага нисбатан юқорироқ харажатлар билан маҳсулот ишлаб чиқариш имкониятига эга бўлади. ҳозирги пайтда экспорт божлари анча кам қўлланилади. улардан деярли барча ривожланган мамлакатлар вож кечишган, чунки уларни жорий қилиш жаҳон бозоридаги кескин рақобат шароитда экспортнинг қимматлашишига олиб келади. транзит божлар мамлакат ҳудудини кесиб ўтувчи товарлардан …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ташқи савдони давлат томонидан тартибга солиш ва бошқариш йўллари"

1403154573_43547.doc ташқи савдони давлат томонидан тартибга солиш ва бошқариш йўллари режа: 1. халқаро савдода давлатнинг роли 2. ташқи савдони давлат томонидан тартибга солишнинг тарифли усуллари 3. тариф сиёсатининг асосий кўринишлари 4. тарифли бошқарувнинг афзаллик ва камчиликлари 5. ташқи савдони тартибга солишнинг нотариф усуллари халқаро савдода давлатнинг роли ҳар қандай давлатнинг ташқи савдо сиёсати ҳукуматнинг умумиқтисодий йўналишининг муҳим таркибий қисми саналади, янада торроқ маънода эса экспорт-импорт товар оқимлари ҳажми, товар таркиби ва жуғрофий йўналишини тартибга солиш билан боғлиқ бюджет-солиқ фаолияти соҳаларидан биридир. ташқи савдо сиёсати хўжалик ривожланишининг ички жиҳатлари билан узвий боғлиқ бўлганлиги учун унинг бош вазифаси мамлакат ичкарисида кенгайтирилга...

Формат DOC, 187,5 КБ. Чтобы скачать "ташқи савдони давлат томонидан тартибга солиш ва бошқариш йўллари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ташқи савдони давлат томонидан … DOC Бесплатная загрузка Telegram